archive-gr.com » GR » M » MYRTIS.GR

Total: 677

Choose link from "Titles, links and description words view":

Or switch to "Titles and links view".
  • Ένας ποταμός σκέψεις...Ηριδανός
    Χ με την κατασκευή του Θεμιστόκλειου τείχους η κοίτη του ποταμού κτίστηκε Ο Ηριδανός καλύφθηκε ένθεν του τείχους δηλαδή νοτίως της σημερινής οδού Βουλής Η κοίτη οριοθετήθηκε από μεγάλους κροκαλοπαγείς λίθους ενώ δύο μονοπάτια βόρεια και νότια όριζαν την οικοδομική γραμμή για τα κτίρια που άρχισαν να οικοδομούνται και από τις δύο πλευρές Επιπλέον γέφυρες διαμορφώθηκαν στα σημεία όπου ο ποταμός διασταυρωνόταν με τις μεγάλες οδικές αρτηρίες Ο Ηριδανός έβγαινε από την πόλη από ειδικά διαμορφωμένο άνοιγμα στο τείχος βόρεια της Ιεράς Πύλης και κυλούσε ανάμεσα στα ταφικά μνημεία παράλληλα σχεδόν με την αρχαία Ιερά Οδό περίπου έως το ύψος της σημερινής οδού Πειραιώς Έρρεε νότια ώσπου ενωνόταν με τον Ιλισό εκβάλλοντας τελικά στο Φαληρικό Δέλτα Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η προσπάθεια περιορισμού του έλους που διαμορφωνόταν στην ευρύτερη περιοχή του Κεραμεικού λόγω των υπερχειλίσεων του Ηριδανου με τεχνητά μέσα ήδη απο τον 4 αι πΧ καθώς παράλληλα με την διευθέτηση της κοίτης του χτίστηκαν ειδικοί αγωγοί για τη συλλογή και την υπόγεια αποστράγγιση των στάσιμων νερών Στόχος ήταν η πλήρης αποξήρανση του έλους προκειμένου να κατασκευαστούν στην περιοχή κεραμικά εργαστήρια Πρόκειται για την πρώτη σημαντική παρέμβαση του ανθρώπου στο φυσικό περιβάλλον του Ηριδανού Καθώς ο Ηριδανός διαπερνούσε την πόλη των Αθηνών άρχισε σταδιακά να δέχεται λύματα με αποτέλεσμα να μετατραπεί σε βούρκο 1 όπως εξάλλου έγινε και με τον Ιλισό πιο πρόσφατα στα τέλη του 19ου αιώνα Κατά τη ρωμαϊκή εποχή στα χρόνια του αυτοκράτορα Αδριανού 117 138 μ Χ καλύφθηκε με πλινθόκτιστο θόλο επιχώθηκε και μετατράπηκε σε υπόνομο Ο Παυσανίας λέει ότι τα νερά του ήταν τόσο ακάθαρτα ώστε και αυτά ακόμη τα κοπάδια των ζώων που έβοσκαν στη περιοχή τα απέφευγαν ενώ ο Καλλίμαχος στο μη σωζόμενο σύγγραμμά του Συναγωγή ποταμών έγραφε Γελάν ούτως θαρρεί γράφων τάς τών Αθηναίων παρθένους αφύσεσθαι καθαρόν γένος Ηριδανοίο ού καί τά βοσκήματ απόσχοντ άν Θ α 19 δηλ άξιος γέλιου είναι αυτός που έγραψε ότι οι κόρες των Αθηναίων αντλούσαν καθαρό νερό από τον Ηριδανό τον οποίον ούτε τα ζώα που έβοσκαν εκεί δεν πλησίαζαν Ο εγκιβωτισμός της κοίτης και η κάλυψη τμήματος της πορείας του αποτέλεσε ένα υδραυλικό έργο πρωτοποριακό για την εποχή του καθόλου όμως οικολογικό αφού ήδη απο τα ρωμαϊκά χρόνια ο Ηριδανός άρχισε να αφανίζεται απο το αττικό τοπίο Δεν είναι καθόλου τυχαίο οτι οι αττικογράφοι δεν τον αναφέρουν συχνά διότι ήταν ήδη καλυμμένος από την αρχαιότητα κι έτσι σταδιακά η ύπαρξή του λησμονήθηκε Η θέση του υπήρξε θέμα συζήτησης για αιώνες Μάτην εζήτησα παρά των ημετέρων αρχαιολόγων να μοι υποδείξωσι πού έρρεε το προσφιλές εις τας Αθηναίας παρθένους πολύ και καλόν ύδωρ του Ηριδανού εξιστορούσε ο Εμμανουήλ Ροΐδης το 19ο αι Η πορεία του πρόσφατα αποκαλύφθηκε και διασαφηνίστηκε χάρη στις ανασκαφές που διενεργήθηκαν στο πλαίσιο των έργων του μετρό Σε αρκετά σημεία των σταθμών διατηρούνται υπόγεια ορατές οι ενδείξεις της ύπαρξής του Σήμερα ο Ηριδανός είναι ορατός μόνο στον αρχαιολογικό χώρο του Κεραμεικού όπου συντηρεί ένα μοναδικό οικοσύστημα για το ιστορικό κέντρο της Αθήνας Εκεί και σε μήκος μερικών εκατοντάδων μέτρων ο ποταμός βοηθάει στην ανάπτυξη σήμερα

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=276&Itemid=334&lang=el (2016-02-18)
    Open archived version from archive

  • Η εκπαίδευση τον 5ο αιώνα π.Χ. – Ο δάσκαλος στα κλασικά χρόνια
    είχε η Μύρτις Επιτύμβια στήλη που απεικονίζει κορίτσι που διαβάζει Βρετανικό Μουσείο Οι δάσκαλοι Η σχολική αγωγή ήταν ιδιωτική και οι γονείς πλήρωναν τους δασκάλους ενώ η διαμόρφωση της προσωπικότητας του παιδιού μέσα από το σχολείο επηρεαζόταν σε ένα μεγάλο μέρος από τη δυναμική της ομάδας Αξιοσημείωτο είναι ότι μέχρι τα μέσα του 5ου π Χ αιώνα οι νέοι Αθηναίοι λάμβαναν μόνο τη στοιχειώδη εκπαίδευση Οι Αθηναίοι Περικλής Φειδίας Σοφοκλής που γεννήθηκαν το 490 π Χ και που διέπρεψαν στην πολιτική τις τέχνες και τα γράμματα δεν είχαν λάβει παρά μια μόρφωση όχι ανώτερη των σύγχρονων δημοτικών σχολείων 3 Παιδαγωγός Ο Παιδαγωγός έμπιστος δούλος συνόδευε το παιδί στο Διδασκαλείο μέχρι τα δεκαπέντε του χρόνια κουβαλούσε τα πράγματά του το πρόσεχε στο δρόμο και στην ανάγκη το τιμωρούσε παραμένοντας στο σχολείο μέχρι το τέλος των μαθημάτων η διάρκεια των οποίων ήταν εξάωρη Γραμματιστής Από τον πρώτο του δάσκαλο το γραμματιστή ο μικρός Αθηναίος μάθαινε ανάγνωση συλλαβισμό γραφή καλλιγραφία ορθογραφία και αριθμητική Οι μαθητές ήταν υποχρεωμένοι να κάθονται σε δίφρους σκαμνιά έχοντας στα γόνατά τους τα πινακίδια πάνω στα οποία έγραφαν Οι γραμματιστές κάθονταν σε καθί σματα τους λεγόμενους θρόνους ή κλισμούς και τους επέβλεπαν Τα πινακίδια ήταν αλειμμένα με κερί και επάνω σε αυτό το υλικό χαράσσονταν τα γράμματα με τη βοήθεια της γραφίδας Η γραφίδα ήταν ένα αντικείμενο μυτερό από τη μια πλευρά ώστε να μπορεί εύκολα ο μαθητής να χα ράσσει τα γράμματα και πλατύ από την άλλη για να ισιώνει το κερί και να μπορεί να ξαναγράψει Οι μαθητές οι οποίοι δεν διέθεταν πινακίδιο με κερί συνέλεγαν όστρακα από τα κεραμικά εργαστήρια ή από τον δρόμο τα οποία και πάλι μπορούσαν να τα χαράξουν ή να γράψουν πάνω σ αυτά με μελάνι Ερυθρόμορφο αγγείο 5ου αιώνα π Χ που απεικονίζει μαθητές με τον γραμματιστή τον κιθαριστή και τον παιδαγωγό Αρχαιολογικό Μουσείο Βερολίνου Κιθαριστής Απαραίτητο στοιχείο για την εκπαιδευτική ολοκλήρωση θεωρούσαν οι Αθηναίοι τη μουσική η οποία σύμφωνα με τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη εμπνέει στις ψυχές την αίσθηση της αρμονίας της τάξης της ωραιότητας και περιορίζει τα ανθρώπινα πάθη Τη μύηση στην τέχνη της μουσικής αναλάμβανε ο Κιθαριστής που εξασκούσε τον μικρό Αθηναίο στο τραγούδι τη λύρα την εκμάθηση και την απαγγελία των ποιημάτων του Ομήρου του Θέογνη και του Σόλωνα Παιδοτρίβης Τη σωματική εκγύμναση των μαθητών φρόντιζε ο Παιδοτρίβης Οι γυμναστικές ασκήσεις στην Παλαίστρα καλλιεργούσαν το αθλητικό πνεύμα και την άμιλλα δίνοντας ιδιαίτερη σημασία στην ισορροπία δύναμης και χάριτος Προετοίμαζε μάλιστα τους μαθητές και για τη συμμετοχή τους σε αθλητικούς αγώνες με σκοπό οι καλύτεροι να λάβουν μέρος στους Ολυμπιακούς Μέθοδος διδασκαλίας Η μέθοδος διδασκαλίας την οποία χρησιμοποιού σαν οι αρχαίοι γραμματιστές βασιζόταν στην τεχνική της απομνημόνευσης Οι μαθητές ήταν υποχρεωμένοι να αποστηθίσουν την αλφάβητο όχι μόνο με την κανονική σειρά α β γ αλλά και με την αντίστρο φη ω ψ χ Στη συνέχεια προχωρούσαν στην εκμάθηση της ανάγνωσης και της γραφής των συλλαβών και κατέληγαν σε ολόκληρες λέξεις Με την πάροδο του χρόνου σταδιακά ο μαθητής προέβαινε στην ανάγνωση και κατανόηση κειμένων Ο γραμματιστής ήταν

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=275&Itemid=333&lang=el (2016-02-18)
    Open archived version from archive

  • Η γέννηση της Βιολογίας: 5ος αιώνας π.Χ.
    βασισμένης στο μίγμα των τεσσάρων ριζωμάτων Αυτή η δοξασία κυριάρχησε στην ιατρική σκέψη γιά αιώνες Οι φυσικές εικασίες ήταν μέρος μιας ιστορίας του σύμπαντος που ασχολούνταν επίσης με την προέλευση και την ανάπτυξη της ζωής Συνολικά τα βιοϊατρικά του σχόλια ήταν ένας πρόδρομος της μοντέρνας βιολογίας Εμπεδοκλής χαρακτική 17ου αιώνα Ιστορία της Φιλοσοφίας του Thomas Stanley Ο Δημόκριτος 460 370 π Χ ήταν ένας προ Σωκρατικός φιλόσοφος και μαθητής του Λεύκιππου με μεγάλη επιρροή διατύπωσε δε την ατομική θεωρία για τον κόσμο Επιπλέον με το έργο του στην κοσμολογία αφιέρωσε πολλή από την ζωή του πειραματιζόμενος και εξετάζοντας φυτά και ζώα και έγραψε έναν αριθμό από βιβλία σχετικά με όλες τις απόψεις της επιστήμης συμπεριλαμβανομένων της βιολογίας και αστρονομίας Βιβλία που έγραψε σχετικά με την βιολογία περιλάμβαναν συζητήσεις γιά την ανάπτυξη των κεράτων στα ζώα τις αράχνες και τον ιστό τους τα μάτια στις κουκουβάγιες και άλλα Πολλοί θεωρούν τον Δημόκριτο ως τον πατέρα της μοντέρνας επιστήμης Χαρτονόμισμα 100 δραχμών με απεικόνιση του Δημόκριτου 1967 Ο Ιπποκράτης από την Κω 460 370 π Χ ήταν ένας διάσημος φυσικός που θεωρείται μία από τις πιό εξέχουσες φυσιογνωμίες στην ιστορία της ιατρικής Αναφέρεται ως ο πατέρας της μοντέρνας ιατρικής σε αναγνώριση των μακροχρόνιων συνεισφορών του σε αυτό το πεδίο Η Ιπποκράτειος Σχολή της Ιατρικής ιδρύθηκε από τον ίδιο τον Ιπποκράτη επιφέροντας επανάσταση στην ιατρική στην αρχαία Ελλάδα και καθιερώνοντας έτσι την ιατρική ως επάγγελμα Ηταν ο πρώτος που περιέγραψε πολλές ασθένειες και ιατρικές παθήσεις Προώθησε το δόγμα των τεσσάρων χυμών όπου η ασθένεια υποτίθετο ότι προέκυπτε από μία ανισορροπία μεταξύ των τεσσάρων σημαντικών υγρών του σώματος Σύμφωνα με τον μύθο ο Ιπποκράτης βοήθησε στην ίαση των Αθηναίων κατά τον Λοιμό των Αθηνών ανάβοντας μεγάλες φωτιές ως απολυμαντικά και επιδιδόμενος σε άλλες θεραπευτικές αγωγές Επιπλέον του έργου του στο πεδίο της ιατρικής ανέπτυξε πρώιμες θεωρίες κληρονομικότητας σημαντικής επιρροής Πιθανόν ο Ιπποκράτης να είχε μία ιδέα των Μεντελιανών και γενετικών παραγόντων στην κληρονομικότητα επειδή επεσήμανε όχι μόνο πολλές από τις ενδείξεις της ασθένειας αλλά επίσης ότι συμπτώματα μπορούσαν να εμφανιστούν μέσα σε μία οικογένεια ή κοινωνία ή ακόμα σε διαδοχικές γενεές Είκασε ότι σπόροι παράγονταν από διάφορα μέρη του σώματος και ότι μεταδίδονταν στον απόγονο κατά την διάρκεια της σύλληψης Αυτές οι ιδέες ήταν παραπλήσιες με την μεταγενέστερη θεωρία της πανγένεσης του Δαρβίνου κάθε μέρος του σώματος αντιπροσωπεύεται σε κάθε κύτταρο από μικροσκοπικούς κόκκους που είναι οι βασικές μονάδες κληρονομικά μεταδιδομένου υλικού Ιπποκράτης και Δημόκριτος από τον Pietersz Pieter Lastman 1583 1633 Palais des Beaux Arts Lille Οι Αρχαίοι Έλληνες ανέπτυξαν σε πολύ μεγάλο βαθμό την συστηματική μελέτη της Βιολογίας Βοήθησαν να τεθούν τα θεμέλια για όλες τις βιολογικές επιστήμες συμπεριλαμβανομένης της Ζωολογίας Γενετικής Βοτανικής και Ανατομικής συνεισφέροντας πολλές ιδέες θεωρίες και ανακαλύψεις Η Μύρτις έζησε σε μία εποχή όπου η βιολογία καθώς και πολλές άλλες επιστήμες μόλις ξεκινούσαν να καθιερώνονται Βιβλιογραφία Barnes J 1982 The Presocratic Philosophers Routledge Revised Edition Debernardi A E Sala G D Aliberti G Talamonti A F Franchini and M Collice 2010 Alcmaeon of Croton Neurosurgery 66 247 52

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=260&Itemid=317&lang=el (2016-02-18)
    Open archived version from archive

  • Οι χειροτέχνες στην κλασική Αθήνα
    χειροτεχνικών δραστηριοτήτων τοποθετείται στην πρόσφατη προϊστορία ενώ οι ελληνικές πόλεις κράτη επιδεικνύουν ιδιαίτερα επιτεύγματα στην αρχαϊκή εποχή Ωστόσο η Αθήνα του Περικλή η ηγεμονεύουσα πόλη στο Αιγαίο και η Αθήνα της Μύρτιδας κατέχει μια ιδιαίτερη θέση στον τομέα αυτόν μια και η μάζα των χειροτεχνών συνυπάρχει με εξέχουσες προσωπικότητες καλλιτεχνών τεχνιτών μηχανικών κ τ λ Τι μπορούμε όμως να εννοήσουμε με τον σύγχρονο όρο χειροτέχνης craftsman artisan Handwerker σε σχέση με την τότε πραγματικότητα Ο όρος σήμερα αντιπροσωπεύει μια πολύ μικρή ομάδα επαγγελμάτων και δραστηριοτήτων στη μεταποιητική δραστηριότητα ή στην τέχνη Ωστόσο η έννοια της τέχνης στην αρχαιότητα περιλαμβάνει ένα τεράστιο φάσμα δραστηριοτήτων δεξιοτήτων ή ικανοτήτων και πέρα από την παραγωγική ή την καλλιτεχνική δραστηριότητα Αλλά και με αυτήν τη συγκεκριμένη οπτική οι δραστηριότητες ποικίλουν καθώς και ο βαθμός εξειδίκευσης Ειδικά σε μια μεγάλη και αναπτυγμένη πόλη κράτος που το αστικό κέντρο συγκέντρωνε πληθυσμούς με συνθετότερη κοινωνική διαστρωμάτωση από ό τι στην ύπαιθρο ή στις μικρές πόλεις η κατάσταση είναι σίγουρα πιο πολύπλοκη και ειδικά ο καταμερισμός της εργασίας αυξημένος Αν επιχειρήσει κανείς μια προσέγγιση σε κάθετη οπτική διαπιστώνει ότι στον τομέα των χειροτεχνικών δραστηριοτήτων παρεμβαίνουν διάφορες κοινωνικές κατηγορίες και στρώματα Πρώτα απ όλα έρχονται οι ιδιοκτήτες χειροτεχνικών εργαστηρίων με δούλους όπως ο Κέφαλος ο πατέρας του ρήτορα Λυσία ή ο Κλέων ο γνωστός δημαγωγός που ζουν στην εποχή αυτή Πολλοί ελεύθεροι χειροτέχνες πολίτες ή μέτοικοι δούλευαν οι ίδιοι ή είχαν κάποιον βοηθό δούλο ή μαθητευόμενο όπως ο Αδύνατος του Λυσία Δούλοι και απελεύθεροι χειροτέχνες με διάφορα επίπεδα εξειδίκευσης εργάζονταν είτε για λογαριασμό του κυρίου ή του προστάτη τους ή ζούσαν έξω από την οικία του και του προσκόμιζαν την αποφορά Η εκμίσθωση δούλων στα μεγάλα εργαστήρια ήταν επίσης διαδεδομένη πρακτική όπως στα μεταλλεία του Λαυρίου ειδικά σε περιόδους αυξημένης παραγωγής Του κύκλου τα γυρίσματα και ειδικά οι συχνοί πόλεμοι μπορούσαν να οδηγήσουν διάφορους ανθρώπους στην ενασχόληση με τα χειροτεχνικά επαγγέλματα Προς το τέλος του Πελοποννησιακού πολέμου ο Σωκράτης συμβουλεύει τον Αρίσταρχο έναν Αθηναίο που έχει οικονομικά προβλήματα και δεν μπορεί να θρέψει τις δεκατέσσερεις γυναίκες της οικογένειάς του οι οποίες κατέφυγαν σε αυτόν λόγω του πολέμου να επενδύσει στην υφαντουργία Ο Αρίσταρχος ξαφνιάζεται με την πρόταση μια και τρέφει ελεύθερους και όχι δούλους αλλά ο Σωκράτης του λέει ότι πλέον κάτι τέτοιο είναι σύνηθες στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις και η επένδυση μπορεί να αποδειχτεί επικερδής Τα θέματα αυτά είναι γενικώς γνωστά για τον 5ο και τον 4ο αι και η βιβλιογραφία πλέον αφθονεί καθώς και οι προσεγγίσεις του θέματος Υπάρχουν άλλα θέματα που γνωρίζουμε λιγότερο καλά για την Αθήνα του Περικλή και που μπορεί να αναλογιστεί κανείς αντικρίζοντας τον πρόσωπο της Μύρτιδας όπως αυτά της γυναικείας και της παιδικής εργασίας στην Κλασική περίοδο ειδικά σε σχέση με το χώρο της χειροτεχνικής παραγωγής Στις περιπτώσεις όμως αυτές οι γραπτές πηγές και τα οικοδομικά λείψανα από μόνα τους δεν αρκούν άλλου είδους αρχαιολογικές πηγές όπως το οστεολογικό υλικό θα μπορέσουν να προσφέρουν απαντήσεις σε τέτοιου είδους θέματα 1 P Vidal Naquet Le chasseur et la cité Paris 1991 440

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=254&Itemid=316&lang=el (2016-02-18)
    Open archived version from archive

  • Οι αρχαίοι Έλληνες και η οικονομία
    Έδρα της Συμμαχίας ήταν η ιερή νήσος Δήλος όπου βρισκόταν το συμμαχικό ταμείο μέχρι το 454 π Χ οπότε το κοινό ταμείο μεταφέρθηκε τελικά στην Αθήνα από τον Περικλή μετατρέποντας ουσιαστικά τη Συμμαχία σε Αθηναϊκή Ηγεμονία Θεωρείται δε ότι το συμμαχικό ταμείο αποτέλεσε το οικονομικό υπόβαθρο του χρυσού αιώνα O 5ος αιώνας π Χ χαρακτηρίζεται και ως ο χρυσός αιώνας του Περικλή με βασικούς στόχους της διακυβέρνησής του την ενίσχυση της αθηναϊκής δημοκρατίας και κυριαρχίας αλλά και τη δόξα της πόλης Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Περικλή σημειώθηκε τεράστια πρόοδος στη διακυβέρνηση στη φιλοσοφία στις τέχνες αλλά και στην ανάδειξη της δημοκρατίας με την Αθήνα να γίνεται σπουδαίο εμπορικό κέντρο Φαίνεται λοιπόν ότι ο Περικλής έκανε πράξη το ρητό που συνήθιζε να λέει στους Αθηναίους οι καιροί ου μενετοί οι ευκαιρίες δεν περιμένουν όπως έχει καταγράψει ο ιστορικός Θουκυδίδης Αυτήν την περίοδο η Αθήνα κυριαρχεί στον ελληνικό κόσμο πνευματικά στρατιωτικά πολιτικά αλλά και οικονομικά Οι πόροι χρηματοδότησης αυτής της ανάπτυξης προέρχονταν από φόρους κυρίως των πιο πλούσιων και από την εκμετάλλευση των μεταλλείων του Λαυρίου όπου η παραγωγή χρυσού και άλλων πολύτιμων μετάλλων ήταν συνεχής Αξίζει να σημειωθεί ότι η πρώτη δραστηριοποίηση των τραπεζών στην αρχαία Ελλάδα εντοπίζεται τον 6ο αι π Χ 5 Η ύπαρξη πλήθους ανόμοιων νομισμάτων έκανε επιτακτική την ύπαρξη των αργυραμοιβών ατόμων που αναλάμβαναν να ανταλλάξουν τα διάφορα νομίσματα να ελέγξουν την ποιότητά τους κ λπ Την ίδια περίοδο ιδιώτες συνήθιζαν να καταθέτουν χρήματα στα αρχαία ελληνικά ιερά προς φύλαξη π χ στο ιερό του Απόλλωνα στους Δελφούς και στη Δήλο Η κατάθεση των χρημάτων σε ιερά παρείχε μεν φύλαξη αλλά περιορίστηκε με το πέρασμα των χρόνων από την παρουσία ιδιωτών τραπεζιτών που προσέφεραν τόκο Οι Τράπεζες της αρχαίας Αθήνας αν και δεν λειτουργούσαν με τη σημερινή τους μορφή θεωρούνται πρόδρομοι των σημερινών τραπεζών και έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην οικονομική ζωή Έτσι οι τραπεζίτες κατά τον 5ο αιώνα π Χ αντικατέστησαν τους αργυραμοιβούς ενώ παράλληλα δέχονταν ιδιωτικές και δημόσιες καταθέσεις παραχωρούσαν δάνεια διαχειρίζονταν περιουσίες έδιναν εντολές πληρωμής προς τρίτους κ λπ θέτοντας τις βάσεις του σύγχρονου χρηματοπιστωτικού συστήματος Ακόμη και οι ρίζες των παραγώγων προϊόντων εντοπίζονται στην εποχή του Θαλή του Μιλήσιου Σύμφωνα με αναφορές του Αριστοτέλη Πολιτικά Ι 11 1259α 10 ο Θαλής ο Μιλήσιος 624 546 π Χ χρησιμοποιώντας τις γνώσεις του στην αστρολογία για να προβλέψει τις χρονιές που θα είχαν αυξημένη σοδειά τα ελαιόδεντρα πλήρωνε προκαταβολή στα ελαιοτριβεία της Χίου και της Μιλήτου για να εξασφαλίσει το αποκλειστικό δικαίωμα χρήσης των ελαιοτριβείων την περίοδο της συγκομιδής 6 Σε περίπτωση που επαληθεύονταν οι προβλέψεις του πωλούσε αυτά τα δικαιώματα σε άλλους παραγωγούς ακριβότερα λόγω της αυξημένης ζήτησης και απεκόμιζε σημαντικά κέρδη Παράδειγμα για τη σύγχρονη κοινωνία θα πρέπει να αποτελέσει και η διαφάνεια και η καταπολέμηση της διαφθοράς στο δημόσιο βίο Απαραίτητη προϋπόθεση μεταξύ άλλων για να εκλεγεί ένας Αθηναίος πολίτης βουλευτής τον 5ο αιώνα π Χ ήταν να καταγραφεί όλη η περιουσία του οικογενειακή και ιδιωτική ακόμη και τα σανδάλια που φορούσε Μετά τη λήξη της θητείας του ο απερχόμενος Βουλευτής

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=253&Itemid=315&lang=el (2016-02-18)
    Open archived version from archive

  • Τα βρέφη στην Κλασσική Αθήνα
    της Σε τύλιξα σ αυτά τα σπάργανα που έφτιαξα σαν ήμουν κορίτσι κρυφά από τη μάνα μου έργο της φτερωτής μου σαΐτας Δεν σου πρόσφερα γάλα ούτε της μάνας την τροφή από το στήθος ούτε σε έπλυνα Παραπετάχθηκες σε έρημη σπηλιά βορά στα ράμφη των πουλιών δώρο στον Άδη 1 Σε αυτό το χωρίο η απουσία του λουτρού είναι ενδεικτική της απόρριψης του βρέφους από τη μητέρα του Μολονότι η Κρέουσα τύλιξε σε σπάργανα τον γιό της αρνείται να τον ταΐσει και να τον πλύνει με τη συμβολική σημασία της αποδοχής Αμφιδρόμια Η επίσημη αποδοχή του παιδιού από την οικογένεια γινόταν με τα Αμφιδρόμια μια τελετή κατά την πέμπτη ή την έβδομη ημέρα από την γέννηση Ο πατέρας κρατούσε το νεογέννητο και το περιέφερε γύρω από την πατρική εστία Με αυτό το τελετουργικό παρουσίαζε το νέο μέλος στην οικογένεια Την ίδια ημέρα ανακοίνωνε και δημόσια το χαρμόσυνο γεγονός κρεμώντας στην εξώθυρα στεφάνια ή κλαδιά διακοσμημένα με μαλλί Συχνά κατά τη διάρκεια αυτού του τελετουργικού στις φτωχές οικογένειες έδιναν και το όνομα στο βρέφος Οι πλουσιότερες οικογένειες διάλεγαν το όνομα σε ξεχωριστή τελετή τη Δεκάτη τη δέκατη ημέρα από τη γέννηση Ακολουθούσε θυσία ζώου σε δημόσιο ιερό από τον πατέρα Αυτή η τελετή πιθανότατα σηματοδοτούσε και το τέλος της περιόδου μόλυνσης για τη μητέρα και συνέστηνε το βρέφος ως μέλος της ευρύτερης κοινωνίας Έκθεση βρεφών Όμως κατά την αρχαιότητα δεν ήταν όλα τα βρέφη ευπρόσδεκτα ιδιαίτερα τα παιδιά που γεννιούνταν εκτός γάμου και θεωρούνταν παράνομα ή αυτά που γεννιούνταν με κάποια αναπηρία ή δυσμορφία Επιπλέον στους αρχαίους Έλληνες δεν άρεσαν οι μεγάλες οικογένειες γιατί κόστιζαν πολύ Τα παιδιά έπρεπε να λάβουν την κατάλληλη μόρφωση και παιδεία και να είναι εξασφαλισμένα με μια ικανή προίκα τα κορίτσια και με μια υπολογίσιμη περιουσία τα αγόρια Τόσο η κοινή λογική όσο και ο νόμος επέτρεπε στον πατέρα ιδίως αν είχε ήδη ένα ή δύο παιδιά να ασκεί το δικαίωμα της επιλογής για την διατήρηση ή την απόρριψη του βρέφους Μέσα στις πρώτες πέντε ημέρες της ζωή του παιρνόταν η απόφαση Συνηθέστερα απέρριπταν τα θηλυκά βρέφη παρά τα αρσενικά Σε περιπτώσεις που η οικογένεια είχε ήδη πολλά αγόρια ή η έλευση μιας κόρης έφερνε απογοήτευση ή το βρέφος είχε κάποια παραμόρφωση ή φυσικό ελάττωμα ή ορατή αναπηρία η απόφαση ήταν προφανής Τοποθετούσαν το νεογέννητο μέσα σε καλάθι ή συνηθέστερα μέσα σε ρηχό αγγείο και το άφηναν έκθετο σε κάποιο δημόσιο χώρο π χ στην Αγορά ή κοντά στο Γυμνάσιο ή στην είσοδο κάποιου ναού Συνήθως το βρέφος πέθαινε από την πείνα Ήταν δυνατόν όμως και να σωθεί Εάν ο λόγος της απόρριψης ήταν προφανής και οφειλόταν σε φυσικό ελάττωμα το βρέφος δεν το άγγιζε κανείς και ο θάνατος του ήταν βέβαιος Εάν όμως φαινόταν υγιές ίσως κάποιος να το αναλάμβανε Αν ήταν τυχερό μπορεί να γινόταν το θρεπτό τέκνο κάποιου άτεκνου ζευγαριού και να ανατρεφόταν σαν αθηναίος πολίτης ή αθηναία κόρη αντίστοιχα Όμως οι προθέσεις δεν ήταν πάντα αγνές Δεν ήταν σπάνιο το ενδεχόμενο να ανατραφούν για να γίνουν δούλοι ή και εταίρες τα κορίτσια

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=220&Itemid=247&lang=el (2016-02-18)
    Open archived version from archive

  • Η οικονομική οργάνωση της Αθηναϊκής κοινωνίας του Περικλή τον καιρό της Μύρτιδoς
    και άλλα δικαστικά έσοδα καθώς και τα ποσά από την εκμίσθωση χώρων κρατικής ιδιοκτησίας Η πιο προσοδοφόρα εκμίσθωση ήταν αυτή των μεταλλείων του Λαυρίου Όταν έπαψε η εκμετάλλευσή τους σε συνδυασμό με την κάμψη του εμπορίου τα έσοδα της πολιτείας μειώθηκαν δραστικά σε σημείο που οδήγησε στην έντονη εκδήλωση της κοινωνικής διάστασης των πλουσίων και των φτωχών Τη στήριξη του κρατικού μηχανισμού συμπλήρωναν και οι φόροι σε σχέση με το εμπόριο όπως η πεντηκοστή που επιβαλλόταν στα εισαγόμενα και εξαγόμενα αγαθά αλλά και το επώνιον που συσχετιζόταν με την αξία των πωλούμενων εμπορευμάτων Επίσης στην Αθήνα κατοικούσαν πολίτες και άλλων ελληνικών πόλεων οι οποίοι ήταν υπόχρεοι στην καταβολή ενός κατά κεφαλή φόρου μετοίκιον Πέρα από τους μέτοικους όμως υπήρχαν και αυτοί που παρεπιδημούσαν και πλήρωναν έναν ανάλογο φόρο που ονομαζόταν ξενικόν Λέγεται δε ότι η τακτική που ακολουθούσε η Αθήνα και οι πολιτικοί της ήταν ιδιαίτερα φιλική προς αυτούς και θέσπιζε θεσμούς που τους ευνοούσαν προκειμένου να προσελκύεται μεγάλος πλήθος το οποίο θα επωμιζόταν και τα φορολογικά βάρη Αξιοσημείωτο είναι ότι ενώ υπήρχαν οι προαναφερόμενοι άμεσοι φόροι δεν ίσχυαν και αντίστοιχοι για τους ελεύθερους Αθηναίους πολίτες και αυτό διότι υπήρχε η αντίληψη ότι η άμεση φορολογία είναι ιδιαίτερα προσβλητική Η είσπραξη των φόρων Όσον αφορά τον τρόπο είσπραξης υπήρχαν δύο μέθοδοι Αν το ποσό ήταν μικρό όπως στην περίπτωση των δικαστικών τότε το κράτος αναλάμβανε το ίδιο την είσπραξη Η συνήθης τακτική όμως ήταν η εκμίσθωση των προσόδων σε ιδιώτες που ονομάζονταν τελώνες Αυτό διευκόλυνε το κράτος ειδικά όταν η είσπραξη ενός μεγάλου φόρου έπρεπε να γίνει άμεσα καθώς ήταν υποχρεωμένοι να προπληρώνουν το σύνολο του φόρου Το κράτος ύστερα παραχωρούσε το δικαίωμα στους τελώνες να δρουν με όποιο τρόπο έκριναν προκειμένου να εισπράττουν την οφειλή που αναλογούσε στον κάθε πολίτη Ο ρόλος των μετοίκων και των δούλων στο οικονομικό σύστημα Ο τρόπος φορολόγησης όμως ήταν μια όψη του νομίσματος Η εξέταση και της άλλης όψης είναι απαραίτητη καθώς θα πρέπει να γίνουν γνωστές οι πηγές των χρηματικών ποσών που καλούνταν οι φορολογούμενοι να καταβάλλουν Οι μέτοικοι ασχολούνταν με το εμπόριο και τις χειρονακτικές εργασίες Μάλιστα ήταν υποχρεωμένοι πέρα από το μετοίκιον να καταβάλλουν και ένα ποσό για την άδεια άσκησης εμπορίου στην αγορά Εκτός αυτού δραστηριοποιούνταν κι ως διαχειριστές γραμματείς και φύλακες Εν γένει η συμβολή των ξένων εμπόρων και των μετοίκων στην οικονομική ζωή της πόλης έπαιζε μεγάλο ρόλο καθώς το εμπόριο εκείνη την εποχή ήταν σε άνθηση και ειδικά το εμπόριο σιτηρών ήταν θέμα επιβίωσης Το εμπόριο κατά κύριο λόγο ήταν μια προσοδοφόρα δραστηριότητα Όσοι όμως δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα για να πραγματοποιούν τις μεταφορές των εμπορευμάτων δανείζονταν από τους εισοδηματίες και πλήρωναν ένα αντίτιμο στους πλούσιους ναυκλήρους για να μπορούν να τα μεταφέρουν Τις επικίνδυνες εργασίες όπως την εξόρυξη στα ορυχεία αναλάμβαναν οι σκλάβοι Φυσικά όσοι εργάζονταν στα χωράφια των πλουσίων τύχαιναν καλύτερης μοίρας Οι γαιοκτήμονες εισέπρατταν ένα εισόδημα από την εκμετάλλευση των εκτάσεων Προκειμένου όμως να ενισχυθεί η αγροτική παραγωγή συχνά ιδιοκτήτες και δούλοι εργάζονταν ταυτόχρονα Οι δούλοι μπορεί να αναλάμβαναν και ρόλο οικονόμου

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=219&Itemid=246&lang=el (2016-02-18)
    Open archived version from archive

  • Η ιατρική εκπαίδευση στην Ελλάδα της εποχής της Μύρτιδας
    επιθυμεί να μάθει χειρουργική θα πρέπει να πάει στον πόλεμο Οι μαθητές που ήθελαν να είναι πιο ανταγωνιστικοί εργάζονταν και ως νοσηλευτές στα δύσκολα περιστατικά Η ποιότητα της εκπαίδευσης εξαρτιόταν από την ικανότητα του δασκάλου και τις ευαισθησίες του μαθητή Η διάρκεια της εκπαίδευσης κυμαινόταν ανάλογα με τις εμπειρίες και την ακαδημαϊκή επάρκεια του μαθητευομένου Θεωρητικά η ιατρική εκπαίδευση ήταν ανοιχτή στον οποιονδήποτε Φυσικά όμως ο επίδοξος γιατρός χρειαζόταν ένα δάσκαλο που θα είχε τη διάθεση να τον εκπαιδεύσει και για να εξελιχθεί σε επιτυχημένο προστατευόμενό του θα έπρεπε να έχει ορισμένα χαρακτηριστικά όπως υψηλή ευφυΐα και ρεαλιστική προσέγγιση της ζωής Στη βάση της όμως η επιδίωξη της ιατρικής γνώσης στην αρχαία Ελλάδα δεν είχε περιορισμούς Με την ελληνική κοινωνία μοιρασμένη σε εκατοντάδες ανεξάρτητες πόλεις οι αρχαίοι έπρεπε να βασιστούν σε δικά τους συστήματα εκπαίδευσης για να οργανώσουν τη μετάδοση της ιατρικής γνώσης Κάθε δάσκαλος που ήταν ένας επιτυχημένος και έμπειρος ιατρός ασχολιόταν με την επιλογή και εκπαίδευση των μαθητευομένων του και ήλεγχε προσεκτικά την πρόοδό τους για να εξασφαλίσει την ποιότητα της εκπαίδευσής τους η οποία ήταν πολύ σημαντική για τη φήμη τόσο του δασκάλου όσο και του μαθητή Οι ιατρικές σχολές Ωστόσο χρειάστηκε να περάσουν δεκαετίας πριν οι μαθητές αρχίσουν να συμπληρώνουν τις πρακτικές γνώσεις τους με τη μελέτη βιβλίων χάρη στην Ιπποκρατική συλλογή και τα έργα του Διοσκουρίδη και μόνο μετά την πλήρη διάδοση της διδασκαλίας του Ιπποκράτη παρουσιάστηκε ο Όρκος του ως προτεινόμενο αποδεικτικό ιατρικής εκπαίδευσης και πιστοποίησης μαζί με την υποχρεωτική παρακολούθηση σε μία από τις μεγάλες ιατρικές σχολές Στην κλασική αρχαιότητα οι ιατρικές Σχολές ήταν στην πραγματικότητα σχολεία διανόησης που είχαν εδραιωθεί από έναν σημαίνοντα δάσκαλο και τους ακολούθους του Δεν υπήρχαν ακαδημαϊκά κτίρια αφιερωμένα σε σπουδές Με τον ερχομό του 5ου αιώνα π Χ τα πιο γνωστά τέτοια κέντρα ήταν η Κως όπου γεννήθηκε ο Ιπποκράτης και η Κνίδος που βρισκόταν στη Μικρά Ασία ακριβώς απέναντι από την Κω Οι αρχαιοελληνικές πολιτείες ανέπτυξαν ιατρικές σχολές που λειτουργούσαν ως προπύργια της ιατρικής εκπαίδευσης Η διδασκαλία που παρείχαν όμως ήταν ανεπίσημη Οι γιατροί που βρίσκονταν σε αυτές τις σχολές μοιράζονταν τη γνώση μέσω της πρακτικής και της μίμησης οι μαθητευόμενοι παθολόγοι παρατηρούσαν τους δασκάλους τους να αντιμετωπίζουν παθήσεις να βρίσκουν θεραπείες ενώ οι επίδοξοι χειρουργοί ακολουθούσαν τους στρατιωτικούς στις εκστρατείες τους Γυναίκες και ιατρική εκπαίδευση Ειδικά για τις γυναίκες υπάρχουν ελάχιστα δεδομένα σχετικά με την ενασχόλησή τους με οποιαδήποτε ιατρική πράξη πλην των γυναικολογικών Την κλασική εποχή με τη διαδικασία του τοκετού απασχολούνταν αποκλειστικά γυναίκες συγγενείς και γειτόνισσες που είχαν προσωπική εμπειρία Ορισμένες από αυτές τις γυναίκες ξεχώρισαν για την επιδεξιότητά τους και έγιναν γνωστές ως μαίες ή μαμές Οι περισσότερες από τις μαίες εκπαιδεύονταν από τις μεγαλύτερες και πιο έμπειρες Προς μία επίσημη εκπαίδευση Χρειάστηκε η διάδοση της Ιπποκρατικής λογικής σχολής για να φέρει τη μετάβαση από τον εμπειρισμό στην επιστημονική επικεντρωμένη στον ασθενή ιατρική και αρκετούς αιώνες αργότερα η καθολική επιρροή του Γαληνού για να καθιερωθεί η θεωρία και η έρευνα ως το κανονικό σύστημα στο οποίο βασίστηκαν και οι επόμενες γενιές Κατά

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=218&Itemid=245&lang=el (2016-02-18)
    Open archived version from archive



  •