archive-gr.com » GR » M » MYRTIS.GR

Total: 677

Choose link from "Titles, links and description words view":

Or switch to "Titles and links view".
  • Ένας ποταμός σκέψεις...Ηριδανός
    άξονα ρυμοτομίας Κατά τους προϊστορικούς χρόνους ο Ηριδανός έρρεε εκτός της κατοικημένης περιοχής Καθώς όμως ο πληθυσμός αυξανόταν η επέκταση του οικισμού προς το βορά και τη δύση καθορίστηκε απο την παρουσία του ποταμού Η ροή του ήταν συνεχής και αυξανόταν με τις μεγάλες βροχές Καθώς μάλιστα δεχόταν νερά από την Ακρόπολη τον Άρειο Πάγο και την Πνύκα συχνά άλλαζε κοίτη και πλημμύριζε με αποτέλεσμα η περιοχή του Κεραμεικού να βαλτώνει Σε εκείνο το σημείο έρρεε ανεξέλεγκτα υποδεικνύοντας τη θέση των τάφων ανάλογα με τις αλλαγές στη ροή του Η ανάγκη για την διευθέτηση της κοίτης του και την αποστράγγιση των νερών ήταν επιτακτική Για πρώτη φορά τo 478 π Χ με την κατασκευή του Θεμιστόκλειου τείχους η κοίτη του ποταμού κτίστηκε Ο Ηριδανός καλύφθηκε ένθεν του τείχους δηλαδή νοτίως της σημερινής οδού Βουλής Η κοίτη οριοθετήθηκε από μεγάλους κροκαλοπαγείς λίθους ενώ δύο μονοπάτια βόρεια και νότια όριζαν την οικοδομική γραμμή για τα κτίρια που άρχισαν να οικοδομούνται και από τις δύο πλευρές Επιπλέον γέφυρες διαμορφώθηκαν στα σημεία όπου ο ποταμός διασταυρωνόταν με τις μεγάλες οδικές αρτηρίες Ο Ηριδανός έβγαινε από την πόλη από ειδικά διαμορφωμένο άνοιγμα στο τείχος βόρεια της Ιεράς Πύλης και κυλούσε ανάμεσα στα ταφικά μνημεία παράλληλα σχεδόν με την αρχαία Ιερά Οδό περίπου έως το ύψος της σημερινής οδού Πειραιώς Έρρεε νότια ώσπου ενωνόταν με τον Ιλισό εκβάλλοντας τελικά στο Φαληρικό Δέλτα Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η προσπάθεια περιορισμού του έλους που διαμορφωνόταν στην ευρύτερη περιοχή του Κεραμεικού λόγω των υπερχειλίσεων του Ηριδανου με τεχνητά μέσα ήδη απο τον 4 αι πΧ καθώς παράλληλα με την διευθέτηση της κοίτης του χτίστηκαν ειδικοί αγωγοί για τη συλλογή και την υπόγεια αποστράγγιση των στάσιμων νερών Στόχος ήταν η πλήρης αποξήρανση του έλους προκειμένου να κατασκευαστούν στην περιοχή κεραμικά εργαστήρια Πρόκειται για την πρώτη σημαντική παρέμβαση του ανθρώπου στο φυσικό περιβάλλον του Ηριδανού Καθώς ο Ηριδανός διαπερνούσε την πόλη των Αθηνών άρχισε σταδιακά να δέχεται λύματα με αποτέλεσμα να μετατραπεί σε βούρκο 1 όπως εξάλλου έγινε και με τον Ιλισό πιο πρόσφατα στα τέλη του 19ου αιώνα Κατά τη ρωμαϊκή εποχή στα χρόνια του αυτοκράτορα Αδριανού 117 138 μ Χ καλύφθηκε με πλινθόκτιστο θόλο επιχώθηκε και μετατράπηκε σε υπόνομο Ο Παυσανίας λέει ότι τα νερά του ήταν τόσο ακάθαρτα ώστε και αυτά ακόμη τα κοπάδια των ζώων που έβοσκαν στη περιοχή τα απέφευγαν ενώ ο Καλλίμαχος στο μη σωζόμενο σύγγραμμά του Συναγωγή ποταμών έγραφε Γελάν ούτως θαρρεί γράφων τάς τών Αθηναίων παρθένους αφύσεσθαι καθαρόν γένος Ηριδανοίο ού καί τά βοσκήματ απόσχοντ άν Θ α 19 δηλ άξιος γέλιου είναι αυτός που έγραψε ότι οι κόρες των Αθηναίων αντλούσαν καθαρό νερό από τον Ηριδανό τον οποίον ούτε τα ζώα που έβοσκαν εκεί δεν πλησίαζαν Ο εγκιβωτισμός της κοίτης και η κάλυψη τμήματος της πορείας του αποτέλεσε ένα υδραυλικό έργο πρωτοποριακό για την εποχή του καθόλου όμως οικολογικό αφού ήδη απο τα ρωμαϊκά χρόνια ο Ηριδανός άρχισε να αφανίζεται απο το αττικό τοπίο Δεν είναι καθόλου τυχαίο οτι οι αττικογράφοι δεν τον αναφέρουν συχνά διότι ήταν ήδη καλυμμένος από την αρχαιότητα κι

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?view=article&catid=54%3A440-430-&id=276%3A2011-08-24-13-03-31&tmpl=component&print=1&layout=default&page=&option=com_content&Itemid=334&lang=el (2016-02-18)
    Open archived version from archive

  • Η εκπαίδευση τον 5ο αιώνα π.Χ. – Ο δάσκαλος στα κλασικά χρόνια
    Τα αγόρια διδάσκονταν ποικίλες γνώσεις από ειδικούς δασκάλους ενώ τα κορίτσια συνέχιζαν τη εκπαίδευση μέσα στην οικογένεια με σκοπό να μάθουν να οργανώνουν και να διαχειρίζονται τις υποθέσεις του σπιτιού αφού συνήθως δεν ήταν εφικτό να πάρουν ανώτερη μόρφωση Η αγωγή ήταν ηθική και πρακτική Η νέα έπρεπε να μένει συνεχώς στο σπίτι ασχολούμενη με την υφαντική την πλεκτική και τη ραπτική Ελάχιστα να βλέπει ελάχιστα να ακούει ελάχιστα να λέει και μ αυτό τον τρόπο αποδείκνυε τη σωφροσύνη της όπως αναφέρει ο Ξενοφώντας 2 Ωστόσο τα κορίτσια των πολύ εύπορων οικογενειών λάμβαναν στοιχειώδεις γνώσεις γραφής ανάγνωσης μυθολογίας και μάθαιναν να κάνουν λογαριασμούς και να απαγγέλλουν ποιήματα Ποια τύχη άραγε είχε η Μύρτις Επιτύμβια στήλη που απεικονίζει κορίτσι που διαβάζει Βρετανικό Μουσείο Οι δάσκαλοι Η σχολική αγωγή ήταν ιδιωτική και οι γονείς πλήρωναν τους δασκάλους ενώ η διαμόρφωση της προσωπικότητας του παιδιού μέσα από το σχολείο επηρεαζόταν σε ένα μεγάλο μέρος από τη δυναμική της ομάδας Αξιοσημείωτο είναι ότι μέχρι τα μέσα του 5ου π Χ αιώνα οι νέοι Αθηναίοι λάμβαναν μόνο τη στοιχειώδη εκπαίδευση Οι Αθηναίοι Περικλής Φειδίας Σοφοκλής που γεννήθηκαν το 490 π Χ και που διέπρεψαν στην πολιτική τις τέχνες και τα γράμματα δεν είχαν λάβει παρά μια μόρφωση όχι ανώτερη των σύγχρονων δημοτικών σχολείων 3 Παιδαγωγός Ο Παιδαγωγός έμπιστος δούλος συνόδευε το παιδί στο Διδασκαλείο μέχρι τα δεκαπέντε του χρόνια κουβαλούσε τα πράγματά του το πρόσεχε στο δρόμο και στην ανάγκη το τιμωρούσε παραμένοντας στο σχολείο μέχρι το τέλος των μαθημάτων η διάρκεια των οποίων ήταν εξάωρη Γραμματιστής Από τον πρώτο του δάσκαλο το γραμματιστή ο μικρός Αθηναίος μάθαινε ανάγνωση συλλαβισμό γραφή καλλιγραφία ορθογραφία και αριθμητική Οι μαθητές ήταν υποχρεωμένοι να κάθονται σε δίφρους σκαμνιά έχοντας στα γόνατά τους τα πινακίδια πάνω στα οποία έγραφαν Οι γραμματιστές κάθονταν σε καθί σματα τους λεγόμενους θρόνους ή κλισμούς και τους επέβλεπαν Τα πινακίδια ήταν αλειμμένα με κερί και επάνω σε αυτό το υλικό χαράσσονταν τα γράμματα με τη βοήθεια της γραφίδας Η γραφίδα ήταν ένα αντικείμενο μυτερό από τη μια πλευρά ώστε να μπορεί εύκολα ο μαθητής να χα ράσσει τα γράμματα και πλατύ από την άλλη για να ισιώνει το κερί και να μπορεί να ξαναγράψει Οι μαθητές οι οποίοι δεν διέθεταν πινακίδιο με κερί συνέλεγαν όστρακα από τα κεραμικά εργαστήρια ή από τον δρόμο τα οποία και πάλι μπορούσαν να τα χαράξουν ή να γράψουν πάνω σ αυτά με μελάνι Ερυθρόμορφο αγγείο 5ου αιώνα π Χ που απεικονίζει μαθητές με τον γραμματιστή τον κιθαριστή και τον παιδαγωγό Αρχαιολογικό Μουσείο Βερολίνου Κιθαριστής Απαραίτητο στοιχείο για την εκπαιδευτική ολοκλήρωση θεωρούσαν οι Αθηναίοι τη μουσική η οποία σύμφωνα με τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη εμπνέει στις ψυχές την αίσθηση της αρμονίας της τάξης της ωραιότητας και περιορίζει τα ανθρώπινα πάθη Τη μύηση στην τέχνη της μουσικής αναλάμβανε ο Κιθαριστής που εξασκούσε τον μικρό Αθηναίο στο τραγούδι τη λύρα την εκμάθηση και την απαγγελία των ποιημάτων του Ομήρου του Θέογνη και του Σόλωνα Παιδοτρίβης Τη σωματική εκγύμναση των μαθητών φρόντιζε ο Παιδοτρίβης Οι γυμναστικές ασκήσεις στην Παλαίστρα καλλιεργούσαν το αθλητικό

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?view=article&catid=54%3A440-430-&id=275%3A-5-&tmpl=component&print=1&layout=default&page=&option=com_content&Itemid=333&lang=el (2016-02-18)
    Open archived version from archive

  • Η γέννηση της Βιολογίας: 5ος αιώνας π.Χ.
    επιλογή των επιτυχών συνδυασμών προτείνοντας έτσι ένα τύπο εξελικτικής βιολογίας βασισμένης στο μίγμα των τεσσάρων ριζωμάτων Αυτή η δοξασία κυριάρχησε στην ιατρική σκέψη γιά αιώνες Οι φυσικές εικασίες ήταν μέρος μιας ιστορίας του σύμπαντος που ασχολούνταν επίσης με την προέλευση και την ανάπτυξη της ζωής Συνολικά τα βιοϊατρικά του σχόλια ήταν ένας πρόδρομος της μοντέρνας βιολογίας Εμπεδοκλής χαρακτική 17ου αιώνα Ιστορία της Φιλοσοφίας του Thomas Stanley Ο Δημόκριτος 460 370 π Χ ήταν ένας προ Σωκρατικός φιλόσοφος και μαθητής του Λεύκιππου με μεγάλη επιρροή διατύπωσε δε την ατομική θεωρία για τον κόσμο Επιπλέον με το έργο του στην κοσμολογία αφιέρωσε πολλή από την ζωή του πειραματιζόμενος και εξετάζοντας φυτά και ζώα και έγραψε έναν αριθμό από βιβλία σχετικά με όλες τις απόψεις της επιστήμης συμπεριλαμβανομένων της βιολογίας και αστρονομίας Βιβλία που έγραψε σχετικά με την βιολογία περιλάμβαναν συζητήσεις γιά την ανάπτυξη των κεράτων στα ζώα τις αράχνες και τον ιστό τους τα μάτια στις κουκουβάγιες και άλλα Πολλοί θεωρούν τον Δημόκριτο ως τον πατέρα της μοντέρνας επιστήμης Χαρτονόμισμα 100 δραχμών με απεικόνιση του Δημόκριτου 1967 Ο Ιπποκράτης από την Κω 460 370 π Χ ήταν ένας διάσημος φυσικός που θεωρείται μία από τις πιό εξέχουσες φυσιογνωμίες στην ιστορία της ιατρικής Αναφέρεται ως ο πατέρας της μοντέρνας ιατρικής σε αναγνώριση των μακροχρόνιων συνεισφορών του σε αυτό το πεδίο Η Ιπποκράτειος Σχολή της Ιατρικής ιδρύθηκε από τον ίδιο τον Ιπποκράτη επιφέροντας επανάσταση στην ιατρική στην αρχαία Ελλάδα και καθιερώνοντας έτσι την ιατρική ως επάγγελμα Ηταν ο πρώτος που περιέγραψε πολλές ασθένειες και ιατρικές παθήσεις Προώθησε το δόγμα των τεσσάρων χυμών όπου η ασθένεια υποτίθετο ότι προέκυπτε από μία ανισορροπία μεταξύ των τεσσάρων σημαντικών υγρών του σώματος Σύμφωνα με τον μύθο ο Ιπποκράτης βοήθησε στην ίαση των Αθηναίων κατά τον Λοιμό των Αθηνών ανάβοντας μεγάλες φωτιές ως απολυμαντικά και επιδιδόμενος σε άλλες θεραπευτικές

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?view=article&catid=54%3A440-430-&id=260%3A-5-&tmpl=component&print=1&layout=default&page=&option=com_content&Itemid=317&lang=el (2016-02-18)
    Open archived version from archive

  • Οι χειροτέχνες στην κλασική Αθήνα
    εργασία τους και τα επιτεύγματά τους Η πρώτη ανάπτυξη των χειροτεχνικών δραστηριοτήτων τοποθετείται στην πρόσφατη προϊστορία ενώ οι ελληνικές πόλεις κράτη επιδεικνύουν ιδιαίτερα επιτεύγματα στην αρχαϊκή εποχή Ωστόσο η Αθήνα του Περικλή η ηγεμονεύουσα πόλη στο Αιγαίο και η Αθήνα της Μύρτιδας κατέχει μια ιδιαίτερη θέση στον τομέα αυτόν μια και η μάζα των χειροτεχνών συνυπάρχει με εξέχουσες προσωπικότητες καλλιτεχνών τεχνιτών μηχανικών κ τ λ Τι μπορούμε όμως να εννοήσουμε με τον σύγχρονο όρο χειροτέχνης craftsman artisan Handwerker σε σχέση με την τότε πραγματικότητα Ο όρος σήμερα αντιπροσωπεύει μια πολύ μικρή ομάδα επαγγελμάτων και δραστηριοτήτων στη μεταποιητική δραστηριότητα ή στην τέχνη Ωστόσο η έννοια της τέχνης στην αρχαιότητα περιλαμβάνει ένα τεράστιο φάσμα δραστηριοτήτων δεξιοτήτων ή ικανοτήτων και πέρα από την παραγωγική ή την καλλιτεχνική δραστηριότητα Αλλά και με αυτήν τη συγκεκριμένη οπτική οι δραστηριότητες ποικίλουν καθώς και ο βαθμός εξειδίκευσης Ειδικά σε μια μεγάλη και αναπτυγμένη πόλη κράτος που το αστικό κέντρο συγκέντρωνε πληθυσμούς με συνθετότερη κοινωνική διαστρωμάτωση από ό τι στην ύπαιθρο ή στις μικρές πόλεις η κατάσταση είναι σίγουρα πιο πολύπλοκη και ειδικά ο καταμερισμός της εργασίας αυξημένος Αν επιχειρήσει κανείς μια προσέγγιση σε κάθετη οπτική διαπιστώνει ότι στον τομέα των χειροτεχνικών δραστηριοτήτων παρεμβαίνουν διάφορες κοινωνικές κατηγορίες και στρώματα Πρώτα απ όλα έρχονται οι ιδιοκτήτες χειροτεχνικών εργαστηρίων με δούλους όπως ο Κέφαλος ο πατέρας του ρήτορα Λυσία ή ο Κλέων ο γνωστός δημαγωγός που ζουν στην εποχή αυτή Πολλοί ελεύθεροι χειροτέχνες πολίτες ή μέτοικοι δούλευαν οι ίδιοι ή είχαν κάποιον βοηθό δούλο ή μαθητευόμενο όπως ο Αδύνατος του Λυσία Δούλοι και απελεύθεροι χειροτέχνες με διάφορα επίπεδα εξειδίκευσης εργάζονταν είτε για λογαριασμό του κυρίου ή του προστάτη τους ή ζούσαν έξω από την οικία του και του προσκόμιζαν την αποφορά Η εκμίσθωση δούλων στα μεγάλα εργαστήρια ήταν επίσης διαδεδομένη πρακτική όπως στα μεταλλεία του Λαυρίου ειδικά σε περιόδους αυξημένης

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?view=article&catid=54%3A440-430-&id=254%3A2011-05-30-09-09-42&tmpl=component&print=1&layout=default&page=&option=com_content&Itemid=316&lang=el (2016-02-18)
    Open archived version from archive

  • Οι αρχαίοι Έλληνες και η οικονομία
    δικαιοσύνης διατυπώνει ότι αδικία σημαίνει το να παίρνει κάποιος περισσότερα απ όσα θα έπρεπε από τα αγαθά και λιγότερα από τα κακά Ηθικά Νικομάχεια 1134a 30 1 Θα μπορούσαμε να ισχυρισθούμε ότι η ιστορία των Αμοιβαίων Κεφαλαίων ανάγεται στην αρχαιότητα Μετά από τη νικηφόρα για τους Έλληνες έκβαση των Περσικών Πολέμων ιδρύθηκε η Α Αθηναϊκή Συμμαχία ή Συμμαχία της Δήλου 478 π Χ με τη συγκέντρωση μιας κοινής περιουσίας με βασικό σκοπό την προστασία των πόλεων που συμμετείχαν στη συμμαχία από μελλοντικές επιθέσεις Για το λόγο αυτό τα πρώτα Αμοιβαία Κεφάλαια στην Ελλάδα είχαν ονομασία από την αρχαιότητα όπως Ερμής Εμπορική 1972 Δήλος Εθνική 1973 και Δελφοί Κτηματική 1975 4 Έδρα της Συμμαχίας ήταν η ιερή νήσος Δήλος όπου βρισκόταν το συμμαχικό ταμείο μέχρι το 454 π Χ οπότε το κοινό ταμείο μεταφέρθηκε τελικά στην Αθήνα από τον Περικλή μετατρέποντας ουσιαστικά τη Συμμαχία σε Αθηναϊκή Ηγεμονία Θεωρείται δε ότι το συμμαχικό ταμείο αποτέλεσε το οικονομικό υπόβαθρο του χρυσού αιώνα O 5ος αιώνας π Χ χαρακτηρίζεται και ως ο χρυσός αιώνας του Περικλή με βασικούς στόχους της διακυβέρνησής του την ενίσχυση της αθηναϊκής δημοκρατίας και κυριαρχίας αλλά και τη δόξα της πόλης Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Περικλή σημειώθηκε τεράστια πρόοδος στη διακυβέρνηση στη φιλοσοφία στις τέχνες αλλά και στην ανάδειξη της δημοκρατίας με την Αθήνα να γίνεται σπουδαίο εμπορικό κέντρο Φαίνεται λοιπόν ότι ο Περικλής έκανε πράξη το ρητό που συνήθιζε να λέει στους Αθηναίους οι καιροί ου μενετοί οι ευκαιρίες δεν περιμένουν όπως έχει καταγράψει ο ιστορικός Θουκυδίδης Αυτήν την περίοδο η Αθήνα κυριαρχεί στον ελληνικό κόσμο πνευματικά στρατιωτικά πολιτικά αλλά και οικονομικά Οι πόροι χρηματοδότησης αυτής της ανάπτυξης προέρχονταν από φόρους κυρίως των πιο πλούσιων και από την εκμετάλλευση των μεταλλείων του Λαυρίου όπου η παραγωγή χρυσού και άλλων πολύτιμων μετάλλων ήταν συνεχής Αξίζει να σημειωθεί ότι η πρώτη δραστηριοποίηση των τραπεζών στην αρχαία Ελλάδα εντοπίζεται τον 6ο αι π Χ 5 Η ύπαρξη πλήθους ανόμοιων νομισμάτων έκανε επιτακτική την ύπαρξη των αργυραμοιβών ατόμων που αναλάμβαναν να ανταλλάξουν τα διάφορα νομίσματα να ελέγξουν την ποιότητά τους κ λπ Την ίδια περίοδο ιδιώτες συνήθιζαν να καταθέτουν χρήματα στα αρχαία ελληνικά ιερά προς φύλαξη π χ στο ιερό του Απόλλωνα στους Δελφούς και στη Δήλο Η κατάθεση των χρημάτων σε ιερά παρείχε μεν φύλαξη αλλά περιορίστηκε με το πέρασμα των χρόνων από την παρουσία ιδιωτών τραπεζιτών που προσέφεραν τόκο Οι Τράπεζες της αρχαίας Αθήνας αν και δεν λειτουργούσαν με τη σημερινή τους μορφή θεωρούνται πρόδρομοι των σημερινών τραπεζών και έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην οικονομική ζωή Έτσι οι τραπεζίτες κατά τον 5ο αιώνα π Χ αντικατέστησαν τους αργυραμοιβούς ενώ παράλληλα δέχονταν ιδιωτικές και δημόσιες καταθέσεις παραχωρούσαν δάνεια διαχειρίζονταν περιουσίες έδιναν εντολές πληρωμής προς τρίτους κ λπ θέτοντας τις βάσεις του σύγχρονου χρηματοπιστωτικού συστήματος Ακόμη και οι ρίζες των παραγώγων προϊόντων εντοπίζονται στην εποχή του Θαλή του Μιλήσιου Σύμφωνα με αναφορές του Αριστοτέλη Πολιτικά Ι 11 1259α 10 ο Θαλής ο Μιλήσιος 624 546 π Χ χρησιμοποιώντας τις γνώσεις του στην αστρολογία για να προβλέψει τις χρονιές που θα είχαν αυξημένη

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?view=article&catid=54%3A440-430-&id=253%3A2011-05-30-08-40-51&tmpl=component&print=1&layout=default&page=&option=com_content&Itemid=315&lang=el (2016-02-18)
    Open archived version from archive

  • Τα βρέφη στην Κλασσική Αθήνα
    του τοκετού Όσοι εκτέθηκαν στην μόλυνση δεν επιτρεπόταν να εισέρχονται σε ιερά ή να ασκούν τη λατρεία Αυτή η απομόνωση των δέκα πρώτων ημερών είχε χαρακτήρα θρησκευτικό επιπλέον όμως κάλυπτε και πρακτικές ανάγκες τον αποκλεισμό της γυναίκας από τις δουλειές της καθημερινής ζωής και τη βιολογική προστασία της μητέρας και του βρέφους από τους κινδύνους που ελλόχευε η έκθεσή τους στον έξω κόσμο τις πρώτες αυτές κρίσιμες ημέρες Το λουτρό του νεογέννητου Το λουτρό του νεογέννητου αμέσως μετά τη γέννα αποτελούσε την αρχική και ανεπίσημη αποδοχή του τουλάχιστον από την πλευρά της μητέρας Στον Ίωνα του Ευριπίδη η Κρέουσα περιγράφει με λεπτομέρειες τη διαδικασία απόρριψης και εγκατάλειψης του νόθου γιού της Σε τύλιξα σ αυτά τα σπάργανα που έφτιαξα σαν ήμουν κορίτσι κρυφά από τη μάνα μου έργο της φτερωτής μου σαΐτας Δεν σου πρόσφερα γάλα ούτε της μάνας την τροφή από το στήθος ούτε σε έπλυνα Παραπετάχθηκες σε έρημη σπηλιά βορά στα ράμφη των πουλιών δώρο στον Άδη 1 Σε αυτό το χωρίο η απουσία του λουτρού είναι ενδεικτική της απόρριψης του βρέφους από τη μητέρα του Μολονότι η Κρέουσα τύλιξε σε σπάργανα τον γιό της αρνείται να τον ταΐσει και να τον πλύνει με τη συμβολική σημασία της αποδοχής Αμφιδρόμια Η επίσημη αποδοχή του παιδιού από την οικογένεια γινόταν με τα Αμφιδρόμια μια τελετή κατά την πέμπτη ή την έβδομη ημέρα από την γέννηση Ο πατέρας κρατούσε το νεογέννητο και το περιέφερε γύρω από την πατρική εστία Με αυτό το τελετουργικό παρουσίαζε το νέο μέλος στην οικογένεια Την ίδια ημέρα ανακοίνωνε και δημόσια το χαρμόσυνο γεγονός κρεμώντας στην εξώθυρα στεφάνια ή κλαδιά διακοσμημένα με μαλλί Συχνά κατά τη διάρκεια αυτού του τελετουργικού στις φτωχές οικογένειες έδιναν και το όνομα στο βρέφος Οι πλουσιότερες οικογένειες διάλεγαν το όνομα σε ξεχωριστή τελετή τη Δεκάτη τη δέκατη ημέρα από τη γέννηση Ακολουθούσε θυσία ζώου σε δημόσιο ιερό από τον πατέρα Αυτή η τελετή πιθανότατα σηματοδοτούσε και το τέλος της περιόδου μόλυνσης για τη μητέρα και συνέστηνε το βρέφος ως μέλος της ευρύτερης κοινωνίας Έκθεση βρεφών Όμως κατά την αρχαιότητα δεν ήταν όλα τα βρέφη ευπρόσδεκτα ιδιαίτερα τα παιδιά που γεννιούνταν εκτός γάμου και θεωρούνταν παράνομα ή αυτά που γεννιούνταν με κάποια αναπηρία ή δυσμορφία Επιπλέον στους αρχαίους Έλληνες δεν άρεσαν οι μεγάλες οικογένειες γιατί κόστιζαν πολύ Τα παιδιά έπρεπε να λάβουν την κατάλληλη μόρφωση και παιδεία και να είναι εξασφαλισμένα με μια ικανή προίκα τα κορίτσια και με μια υπολογίσιμη περιουσία τα αγόρια Τόσο η κοινή λογική όσο και ο νόμος επέτρεπε στον πατέρα ιδίως αν είχε ήδη ένα ή δύο παιδιά να ασκεί το δικαίωμα της επιλογής για την διατήρηση ή την απόρριψη του βρέφους Μέσα στις πρώτες πέντε ημέρες της ζωή του παιρνόταν η απόφαση Συνηθέστερα απέρριπταν τα θηλυκά βρέφη παρά τα αρσενικά Σε περιπτώσεις που η οικογένεια είχε ήδη πολλά αγόρια ή η έλευση μιας κόρης έφερνε απογοήτευση ή το βρέφος είχε κάποια παραμόρφωση ή φυσικό ελάττωμα ή ορατή αναπηρία η απόφαση ήταν προφανής Τοποθετούσαν το νεογέννητο μέσα σε καλάθι ή συνηθέστερα μέσα σε ρηχό αγγείο και το

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?view=article&catid=54%3A440-430-&id=220%3A2011-05-06-13-28-59&tmpl=component&print=1&layout=default&page=&option=com_content&Itemid=247&lang=el (2016-02-18)
    Open archived version from archive

  • Η οικονομική οργάνωση της Αθηναϊκής κοινωνίας του Περικλή τον καιρό της Μύρτιδoς
    δραματικούς αγώνες Οι λειτουργίες κατηγοριοποιούνταν ανάλογα με την χρήση των ποσών που δαπανούνταν Η λειτουργία της οποίας τα ποσά προορίζονταν για συντήρηση κρατικών πλοίων ονομαζόταν τριηραρχία Χορηγία ήταν τα ποσά που διατίθεντο για θεατρικές παραστάσεις που θα συμμετείχαν σε δραματικούς αγώνες ενώ γυμνασιαρχία τα ποσά για την εκγύμναση και διατροφή των αθλητών που ελάμβαναν μέρος σε γυμνικούς αγώνες Ακόμη μια γνωστή λειτουργία ήταν η εστίαση όπου ο φορολογούμενος παρείχε χρήματα για να παραθέσει δημόσιο γεύμα στα μέλη της φυλής του σε περίοδο αγώνων ή εορτών Οι τακτικές πρόσοδοι Εκτός όμως από τις έκτατες προσόδους όπου ανήκαν οι λειτουργίες υπήρχαν και οι τακτικές Σε αυτές συμπεριλαμβάνονταν τα πρόστιμα από τα δικαστήρια και άλλα δικαστικά έσοδα καθώς και τα ποσά από την εκμίσθωση χώρων κρατικής ιδιοκτησίας Η πιο προσοδοφόρα εκμίσθωση ήταν αυτή των μεταλλείων του Λαυρίου Όταν έπαψε η εκμετάλλευσή τους σε συνδυασμό με την κάμψη του εμπορίου τα έσοδα της πολιτείας μειώθηκαν δραστικά σε σημείο που οδήγησε στην έντονη εκδήλωση της κοινωνικής διάστασης των πλουσίων και των φτωχών Τη στήριξη του κρατικού μηχανισμού συμπλήρωναν και οι φόροι σε σχέση με το εμπόριο όπως η πεντηκοστή που επιβαλλόταν στα εισαγόμενα και εξαγόμενα αγαθά αλλά και το επώνιον που συσχετιζόταν με την αξία των πωλούμενων εμπορευμάτων Επίσης στην Αθήνα κατοικούσαν πολίτες και άλλων ελληνικών πόλεων οι οποίοι ήταν υπόχρεοι στην καταβολή ενός κατά κεφαλή φόρου μετοίκιον Πέρα από τους μέτοικους όμως υπήρχαν και αυτοί που παρεπιδημούσαν και πλήρωναν έναν ανάλογο φόρο που ονομαζόταν ξενικόν Λέγεται δε ότι η τακτική που ακολουθούσε η Αθήνα και οι πολιτικοί της ήταν ιδιαίτερα φιλική προς αυτούς και θέσπιζε θεσμούς που τους ευνοούσαν προκειμένου να προσελκύεται μεγάλος πλήθος το οποίο θα επωμιζόταν και τα φορολογικά βάρη Αξιοσημείωτο είναι ότι ενώ υπήρχαν οι προαναφερόμενοι άμεσοι φόροι δεν ίσχυαν και αντίστοιχοι για τους ελεύθερους Αθηναίους πολίτες και αυτό διότι υπήρχε η αντίληψη ότι η άμεση φορολογία είναι ιδιαίτερα προσβλητική Η είσπραξη των φόρων Όσον αφορά τον τρόπο είσπραξης υπήρχαν δύο μέθοδοι Αν το ποσό ήταν μικρό όπως στην περίπτωση των δικαστικών τότε το κράτος αναλάμβανε το ίδιο την είσπραξη Η συνήθης τακτική όμως ήταν η εκμίσθωση των προσόδων σε ιδιώτες που ονομάζονταν τελώνες Αυτό διευκόλυνε το κράτος ειδικά όταν η είσπραξη ενός μεγάλου φόρου έπρεπε να γίνει άμεσα καθώς ήταν υποχρεωμένοι να προπληρώνουν το σύνολο του φόρου Το κράτος ύστερα παραχωρούσε το δικαίωμα στους τελώνες να δρουν με όποιο τρόπο έκριναν προκειμένου να εισπράττουν την οφειλή που αναλογούσε στον κάθε πολίτη Ο ρόλος των μετοίκων και των δούλων στο οικονομικό σύστημα Ο τρόπος φορολόγησης όμως ήταν μια όψη του νομίσματος Η εξέταση και της άλλης όψης είναι απαραίτητη καθώς θα πρέπει να γίνουν γνωστές οι πηγές των χρηματικών ποσών που καλούνταν οι φορολογούμενοι να καταβάλλουν Οι μέτοικοι ασχολούνταν με το εμπόριο και τις χειρονακτικές εργασίες Μάλιστα ήταν υποχρεωμένοι πέρα από το μετοίκιον να καταβάλλουν και ένα ποσό για την άδεια άσκησης εμπορίου στην αγορά Εκτός αυτού δραστηριοποιούνταν κι ως διαχειριστές γραμματείς και φύλακες Εν γένει η συμβολή των ξένων εμπόρων και των μετοίκων στην οικονομική ζωή της πόλης έπαιζε μεγάλο

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?view=article&catid=54%3A440-430-&id=219%3A-o&tmpl=component&print=1&layout=default&page=&option=com_content&Itemid=246&lang=el (2016-02-18)
    Open archived version from archive

  • Η ιατρική εκπαίδευση στην Ελλάδα της εποχής της Μύρτιδας
    πλήρες ιατρικό ιστορικό από τον ασθενή τους συγγενείς ή τους φίλους του πώς να καταγράφει τις φυσιολογικές παρατηρήσεις και πώς να διατυπώνει λογικές υποθέσεις διαγνώσεις και θεραπείες Εκπαιδευόταν στο να χρησιμοποιεί σωστά τις αισθήσεις του για να παρατηρεί να ακούει να οσμίζεται να ψηλαφά και να εξετάζει προσεκτικά τα άλγη την πνευματική κατάσταση τη θέση στο κρεβάτι τον πυρετό την αναπνοή και τις εκκρίσεις ούρα κόπρανα και ιδρώτα του ασθενούς Ο σφυγμός του ασθενούς εξεταζόταν εκείνη την εποχή αν και ακόμα δεν είχε αναγνωριστεί η διαγνωστική του αξία Η πρακτική εμπειρία ήταν το βασικό συστατικό της ιατρικής δεξιοτεχνίας που διδασκόταν στο μαθητευόμενο Όπως σημείωναν και τα Ιπποκρατικά κείμενα Εκείνος που επιθυμεί να μάθει χειρουργική θα πρέπει να πάει στον πόλεμο Οι μαθητές που ήθελαν να είναι πιο ανταγωνιστικοί εργάζονταν και ως νοσηλευτές στα δύσκολα περιστατικά Η ποιότητα της εκπαίδευσης εξαρτιόταν από την ικανότητα του δασκάλου και τις ευαισθησίες του μαθητή Η διάρκεια της εκπαίδευσης κυμαινόταν ανάλογα με τις εμπειρίες και την ακαδημαϊκή επάρκεια του μαθητευομένου Θεωρητικά η ιατρική εκπαίδευση ήταν ανοιχτή στον οποιονδήποτε Φυσικά όμως ο επίδοξος γιατρός χρειαζόταν ένα δάσκαλο που θα είχε τη διάθεση να τον εκπαιδεύσει και για να εξελιχθεί σε επιτυχημένο προστατευόμενό του θα έπρεπε να έχει ορισμένα χαρακτηριστικά όπως υψηλή ευφυΐα και ρεαλιστική προσέγγιση της ζωής Στη βάση της όμως η επιδίωξη της ιατρικής γνώσης στην αρχαία Ελλάδα δεν είχε περιορισμούς Με την ελληνική κοινωνία μοιρασμένη σε εκατοντάδες ανεξάρτητες πόλεις οι αρχαίοι έπρεπε να βασιστούν σε δικά τους συστήματα εκπαίδευσης για να οργανώσουν τη μετάδοση της ιατρικής γνώσης Κάθε δάσκαλος που ήταν ένας επιτυχημένος και έμπειρος ιατρός ασχολιόταν με την επιλογή και εκπαίδευση των μαθητευομένων του και ήλεγχε προσεκτικά την πρόοδό τους για να εξασφαλίσει την ποιότητα της εκπαίδευσής τους η οποία ήταν πολύ σημαντική για τη φήμη τόσο του δασκάλου όσο και του μαθητή Οι ιατρικές σχολές Ωστόσο χρειάστηκε να περάσουν δεκαετίας πριν οι μαθητές αρχίσουν να συμπληρώνουν τις πρακτικές γνώσεις τους με τη μελέτη βιβλίων χάρη στην Ιπποκρατική συλλογή και τα έργα του Διοσκουρίδη και μόνο μετά την πλήρη διάδοση της διδασκαλίας του Ιπποκράτη παρουσιάστηκε ο Όρκος του ως προτεινόμενο αποδεικτικό ιατρικής εκπαίδευσης και πιστοποίησης μαζί με την υποχρεωτική παρακολούθηση σε μία από τις μεγάλες ιατρικές σχολές Στην κλασική αρχαιότητα οι ιατρικές Σχολές ήταν στην πραγματικότητα σχολεία διανόησης που είχαν εδραιωθεί από έναν σημαίνοντα δάσκαλο και τους ακολούθους του Δεν υπήρχαν ακαδημαϊκά κτίρια αφιερωμένα σε σπουδές Με τον ερχομό του 5ου αιώνα π Χ τα πιο γνωστά τέτοια κέντρα ήταν η Κως όπου γεννήθηκε ο Ιπποκράτης και η Κνίδος που βρισκόταν στη Μικρά Ασία ακριβώς απέναντι από την Κω Οι αρχαιοελληνικές πολιτείες ανέπτυξαν ιατρικές σχολές που λειτουργούσαν ως προπύργια της ιατρικής εκπαίδευσης Η διδασκαλία που παρείχαν όμως ήταν ανεπίσημη Οι γιατροί που βρίσκονταν σε αυτές τις σχολές μοιράζονταν τη γνώση μέσω της πρακτικής και της μίμησης οι μαθητευόμενοι παθολόγοι παρατηρούσαν τους δασκάλους τους να αντιμετωπίζουν παθήσεις να βρίσκουν θεραπείες ενώ οι επίδοξοι χειρουργοί ακολουθούσαν τους στρατιωτικούς στις εκστρατείες τους Γυναίκες και ιατρική εκπαίδευση Ειδικά για τις γυναίκες υπάρχουν ελάχιστα δεδομένα σχετικά με την

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?view=article&catid=54%3A440-430-&id=218%3A2011-05-03-15-51-19&tmpl=component&print=1&layout=default&page=&option=com_content&Itemid=245&lang=el (2016-02-18)
    Open archived version from archive



  •