archive-gr.com » GR » M » MYRTIS.GR

Total: 677

Choose link from "Titles, links and description words view":

Or switch to "Titles and links view".
  • Οι χειροτέχνες στην κλασική Αθήνα
    προϊστορία ενώ οι ελληνικές πόλεις κράτη επιδεικνύουν ιδιαίτερα επιτεύγματα στην αρχαϊκή εποχή Ωστόσο η Αθήνα του Περικλή η ηγεμονεύουσα πόλη στο Αιγαίο και η Αθήνα της Μύρτιδας κατέχει μια ιδιαίτερη θέση στον τομέα αυτόν μια και η μάζα των χειροτεχνών συνυπάρχει με εξέχουσες προσωπικότητες καλλιτεχνών τεχνιτών μηχανικών κ τ λ Τι μπορούμε όμως να εννοήσουμε με τον σύγχρονο όρο χειροτέχνης craftsman artisan Handwerker σε σχέση με την τότε πραγματικότητα Ο όρος σήμερα αντιπροσωπεύει μια πολύ μικρή ομάδα επαγγελμάτων και δραστηριοτήτων στη μεταποιητική δραστηριότητα ή στην τέχνη Ωστόσο η έννοια της τέχνης στην αρχαιότητα περιλαμβάνει ένα τεράστιο φάσμα δραστηριοτήτων δεξιοτήτων ή ικανοτήτων και πέρα από την παραγωγική ή την καλλιτεχνική δραστηριότητα Αλλά και με αυτήν τη συγκεκριμένη οπτική οι δραστηριότητες ποικίλουν καθώς και ο βαθμός εξειδίκευσης Ειδικά σε μια μεγάλη και αναπτυγμένη πόλη κράτος που το αστικό κέντρο συγκέντρωνε πληθυσμούς με συνθετότερη κοινωνική διαστρωμάτωση από ό τι στην ύπαιθρο ή στις μικρές πόλεις η κατάσταση είναι σίγουρα πιο πολύπλοκη και ειδικά ο καταμερισμός της εργασίας αυξημένος Αν επιχειρήσει κανείς μια προσέγγιση σε κάθετη οπτική διαπιστώνει ότι στον τομέα των χειροτεχνικών δραστηριοτήτων παρεμβαίνουν διάφορες κοινωνικές κατηγορίες και στρώματα Πρώτα απ όλα έρχονται οι ιδιοκτήτες χειροτεχνικών εργαστηρίων με δούλους όπως ο Κέφαλος ο πατέρας του ρήτορα Λυσία ή ο Κλέων ο γνωστός δημαγωγός που ζουν στην εποχή αυτή Πολλοί ελεύθεροι χειροτέχνες πολίτες ή μέτοικοι δούλευαν οι ίδιοι ή είχαν κάποιον βοηθό δούλο ή μαθητευόμενο όπως ο Αδύνατος του Λυσία Δούλοι και απελεύθεροι χειροτέχνες με διάφορα επίπεδα εξειδίκευσης εργάζονταν είτε για λογαριασμό του κυρίου ή του προστάτη τους ή ζούσαν έξω από την οικία του και του προσκόμιζαν την αποφορά Η εκμίσθωση δούλων στα μεγάλα εργαστήρια ήταν επίσης διαδεδομένη πρακτική όπως στα μεταλλεία του Λαυρίου ειδικά σε περιόδους αυξημένης παραγωγής Του κύκλου τα γυρίσματα και ειδικά οι συχνοί πόλεμοι μπορούσαν να οδηγήσουν διάφορους ανθρώπους στην ενασχόληση με τα χειροτεχνικά επαγγέλματα Προς το τέλος του Πελοποννησιακού πολέμου ο Σωκράτης συμβουλεύει τον Αρίσταρχο έναν Αθηναίο που έχει οικονομικά προβλήματα και δεν μπορεί να θρέψει τις δεκατέσσερεις γυναίκες της οικογένειάς του οι οποίες κατέφυγαν σε αυτόν λόγω του πολέμου να επενδύσει στην υφαντουργία Ο Αρίσταρχος ξαφνιάζεται με την πρόταση μια και τρέφει ελεύθερους και όχι δούλους αλλά ο Σωκράτης του λέει ότι πλέον κάτι τέτοιο είναι σύνηθες στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις και η επένδυση μπορεί να αποδειχτεί επικερδής Τα θέματα αυτά είναι γενικώς γνωστά για τον 5ο και τον 4ο αι και η βιβλιογραφία πλέον αφθονεί καθώς και οι προσεγγίσεις του θέματος Υπάρχουν άλλα θέματα που γνωρίζουμε λιγότερο καλά για την Αθήνα του Περικλή και που μπορεί να αναλογιστεί κανείς αντικρίζοντας τον πρόσωπο της Μύρτιδας όπως αυτά της γυναικείας και της παιδικής εργασίας στην Κλασική περίοδο ειδικά σε σχέση με το χώρο της χειροτεχνικής παραγωγής Στις περιπτώσεις όμως αυτές οι γραπτές πηγές και τα οικοδομικά λείψανα από μόνα τους δεν αρκούν άλλου είδους αρχαιολογικές πηγές όπως το οστεολογικό υλικό θα μπορέσουν να προσφέρουν απαντήσεις σε τέτοιου είδους θέματα 1 P Vidal Naquet Le chasseur et la cité Paris 1991 440 π X 429 π X

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=254&Itemid=316&lang=fr (2016-02-18)
    Open archived version from archive

  • Οι αρχαίοι Έλληνες και η οικονομία
    ιερή νήσος Δήλος όπου βρισκόταν το συμμαχικό ταμείο μέχρι το 454 π Χ οπότε το κοινό ταμείο μεταφέρθηκε τελικά στην Αθήνα από τον Περικλή μετατρέποντας ουσιαστικά τη Συμμαχία σε Αθηναϊκή Ηγεμονία Θεωρείται δε ότι το συμμαχικό ταμείο αποτέλεσε το οικονομικό υπόβαθρο του χρυσού αιώνα O 5ος αιώνας π Χ χαρακτηρίζεται και ως ο χρυσός αιώνας του Περικλή με βασικούς στόχους της διακυβέρνησής του την ενίσχυση της αθηναϊκής δημοκρατίας και κυριαρχίας αλλά και τη δόξα της πόλης Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Περικλή σημειώθηκε τεράστια πρόοδος στη διακυβέρνηση στη φιλοσοφία στις τέχνες αλλά και στην ανάδειξη της δημοκρατίας με την Αθήνα να γίνεται σπουδαίο εμπορικό κέντρο Φαίνεται λοιπόν ότι ο Περικλής έκανε πράξη το ρητό που συνήθιζε να λέει στους Αθηναίους οι καιροί ου μενετοί οι ευκαιρίες δεν περιμένουν όπως έχει καταγράψει ο ιστορικός Θουκυδίδης Αυτήν την περίοδο η Αθήνα κυριαρχεί στον ελληνικό κόσμο πνευματικά στρατιωτικά πολιτικά αλλά και οικονομικά Οι πόροι χρηματοδότησης αυτής της ανάπτυξης προέρχονταν από φόρους κυρίως των πιο πλούσιων και από την εκμετάλλευση των μεταλλείων του Λαυρίου όπου η παραγωγή χρυσού και άλλων πολύτιμων μετάλλων ήταν συνεχής Αξίζει να σημειωθεί ότι η πρώτη δραστηριοποίηση των τραπεζών στην αρχαία Ελλάδα εντοπίζεται τον 6ο αι π Χ 5 Η ύπαρξη πλήθους ανόμοιων νομισμάτων έκανε επιτακτική την ύπαρξη των αργυραμοιβών ατόμων που αναλάμβαναν να ανταλλάξουν τα διάφορα νομίσματα να ελέγξουν την ποιότητά τους κ λπ Την ίδια περίοδο ιδιώτες συνήθιζαν να καταθέτουν χρήματα στα αρχαία ελληνικά ιερά προς φύλαξη π χ στο ιερό του Απόλλωνα στους Δελφούς και στη Δήλο Η κατάθεση των χρημάτων σε ιερά παρείχε μεν φύλαξη αλλά περιορίστηκε με το πέρασμα των χρόνων από την παρουσία ιδιωτών τραπεζιτών που προσέφεραν τόκο Οι Τράπεζες της αρχαίας Αθήνας αν και δεν λειτουργούσαν με τη σημερινή τους μορφή θεωρούνται πρόδρομοι των σημερινών τραπεζών και έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην οικονομική ζωή Έτσι οι τραπεζίτες κατά τον 5ο αιώνα π Χ αντικατέστησαν τους αργυραμοιβούς ενώ παράλληλα δέχονταν ιδιωτικές και δημόσιες καταθέσεις παραχωρούσαν δάνεια διαχειρίζονταν περιουσίες έδιναν εντολές πληρωμής προς τρίτους κ λπ θέτοντας τις βάσεις του σύγχρονου χρηματοπιστωτικού συστήματος Ακόμη και οι ρίζες των παραγώγων προϊόντων εντοπίζονται στην εποχή του Θαλή του Μιλήσιου Σύμφωνα με αναφορές του Αριστοτέλη Πολιτικά Ι 11 1259α 10 ο Θαλής ο Μιλήσιος 624 546 π Χ χρησιμοποιώντας τις γνώσεις του στην αστρολογία για να προβλέψει τις χρονιές που θα είχαν αυξημένη σοδειά τα ελαιόδεντρα πλήρωνε προκαταβολή στα ελαιοτριβεία της Χίου και της Μιλήτου για να εξασφαλίσει το αποκλειστικό δικαίωμα χρήσης των ελαιοτριβείων την περίοδο της συγκομιδής 6 Σε περίπτωση που επαληθεύονταν οι προβλέψεις του πωλούσε αυτά τα δικαιώματα σε άλλους παραγωγούς ακριβότερα λόγω της αυξημένης ζήτησης και απεκόμιζε σημαντικά κέρδη Παράδειγμα για τη σύγχρονη κοινωνία θα πρέπει να αποτελέσει και η διαφάνεια και η καταπολέμηση της διαφθοράς στο δημόσιο βίο Απαραίτητη προϋπόθεση μεταξύ άλλων για να εκλεγεί ένας Αθηναίος πολίτης βουλευτής τον 5ο αιώνα π Χ ήταν να καταγραφεί όλη η περιουσία του οικογενειακή και ιδιωτική ακόμη και τα σανδάλια που φορούσε Μετά τη λήξη της θητείας του ο απερχόμενος Βουλευτής λογοδοτούσε για τα πεπραγμένα του

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=253&Itemid=315&lang=fr (2016-02-18)
    Open archived version from archive

  • Τα βρέφη στην Κλασσική Αθήνα
    τα σπάργανα που έφτιαξα σαν ήμουν κορίτσι κρυφά από τη μάνα μου έργο της φτερωτής μου σαΐτας Δεν σου πρόσφερα γάλα ούτε της μάνας την τροφή από το στήθος ούτε σε έπλυνα Παραπετάχθηκες σε έρημη σπηλιά βορά στα ράμφη των πουλιών δώρο στον Άδη 1 Σε αυτό το χωρίο η απουσία του λουτρού είναι ενδεικτική της απόρριψης του βρέφους από τη μητέρα του Μολονότι η Κρέουσα τύλιξε σε σπάργανα τον γιό της αρνείται να τον ταΐσει και να τον πλύνει με τη συμβολική σημασία της αποδοχής Αμφιδρόμια Η επίσημη αποδοχή του παιδιού από την οικογένεια γινόταν με τα Αμφιδρόμια μια τελετή κατά την πέμπτη ή την έβδομη ημέρα από την γέννηση Ο πατέρας κρατούσε το νεογέννητο και το περιέφερε γύρω από την πατρική εστία Με αυτό το τελετουργικό παρουσίαζε το νέο μέλος στην οικογένεια Την ίδια ημέρα ανακοίνωνε και δημόσια το χαρμόσυνο γεγονός κρεμώντας στην εξώθυρα στεφάνια ή κλαδιά διακοσμημένα με μαλλί Συχνά κατά τη διάρκεια αυτού του τελετουργικού στις φτωχές οικογένειες έδιναν και το όνομα στο βρέφος Οι πλουσιότερες οικογένειες διάλεγαν το όνομα σε ξεχωριστή τελετή τη Δεκάτη τη δέκατη ημέρα από τη γέννηση Ακολουθούσε θυσία ζώου σε δημόσιο ιερό από τον πατέρα Αυτή η τελετή πιθανότατα σηματοδοτούσε και το τέλος της περιόδου μόλυνσης για τη μητέρα και συνέστηνε το βρέφος ως μέλος της ευρύτερης κοινωνίας Έκθεση βρεφών Όμως κατά την αρχαιότητα δεν ήταν όλα τα βρέφη ευπρόσδεκτα ιδιαίτερα τα παιδιά που γεννιούνταν εκτός γάμου και θεωρούνταν παράνομα ή αυτά που γεννιούνταν με κάποια αναπηρία ή δυσμορφία Επιπλέον στους αρχαίους Έλληνες δεν άρεσαν οι μεγάλες οικογένειες γιατί κόστιζαν πολύ Τα παιδιά έπρεπε να λάβουν την κατάλληλη μόρφωση και παιδεία και να είναι εξασφαλισμένα με μια ικανή προίκα τα κορίτσια και με μια υπολογίσιμη περιουσία τα αγόρια Τόσο η κοινή λογική όσο και ο νόμος επέτρεπε στον πατέρα ιδίως αν είχε ήδη ένα ή δύο παιδιά να ασκεί το δικαίωμα της επιλογής για την διατήρηση ή την απόρριψη του βρέφους Μέσα στις πρώτες πέντε ημέρες της ζωή του παιρνόταν η απόφαση Συνηθέστερα απέρριπταν τα θηλυκά βρέφη παρά τα αρσενικά Σε περιπτώσεις που η οικογένεια είχε ήδη πολλά αγόρια ή η έλευση μιας κόρης έφερνε απογοήτευση ή το βρέφος είχε κάποια παραμόρφωση ή φυσικό ελάττωμα ή ορατή αναπηρία η απόφαση ήταν προφανής Τοποθετούσαν το νεογέννητο μέσα σε καλάθι ή συνηθέστερα μέσα σε ρηχό αγγείο και το άφηναν έκθετο σε κάποιο δημόσιο χώρο π χ στην Αγορά ή κοντά στο Γυμνάσιο ή στην είσοδο κάποιου ναού Συνήθως το βρέφος πέθαινε από την πείνα Ήταν δυνατόν όμως και να σωθεί Εάν ο λόγος της απόρριψης ήταν προφανής και οφειλόταν σε φυσικό ελάττωμα το βρέφος δεν το άγγιζε κανείς και ο θάνατος του ήταν βέβαιος Εάν όμως φαινόταν υγιές ίσως κάποιος να το αναλάμβανε Αν ήταν τυχερό μπορεί να γινόταν το θρεπτό τέκνο κάποιου άτεκνου ζευγαριού και να ανατρεφόταν σαν αθηναίος πολίτης ή αθηναία κόρη αντίστοιχα Όμως οι προθέσεις δεν ήταν πάντα αγνές Δεν ήταν σπάνιο το ενδεχόμενο να ανατραφούν για να γίνουν δούλοι ή και εταίρες τα κορίτσια Ως αποτέλεσμα αυτής της τακτικής

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=220&Itemid=247&lang=fr (2016-02-18)
    Open archived version from archive

  • Η οικονομική οργάνωση της Αθηναϊκής κοινωνίας του Περικλή τον καιρό της Μύρτιδoς
    και τα ποσά από την εκμίσθωση χώρων κρατικής ιδιοκτησίας Η πιο προσοδοφόρα εκμίσθωση ήταν αυτή των μεταλλείων του Λαυρίου Όταν έπαψε η εκμετάλλευσή τους σε συνδυασμό με την κάμψη του εμπορίου τα έσοδα της πολιτείας μειώθηκαν δραστικά σε σημείο που οδήγησε στην έντονη εκδήλωση της κοινωνικής διάστασης των πλουσίων και των φτωχών Τη στήριξη του κρατικού μηχανισμού συμπλήρωναν και οι φόροι σε σχέση με το εμπόριο όπως η πεντηκοστή που επιβαλλόταν στα εισαγόμενα και εξαγόμενα αγαθά αλλά και το επώνιον που συσχετιζόταν με την αξία των πωλούμενων εμπορευμάτων Επίσης στην Αθήνα κατοικούσαν πολίτες και άλλων ελληνικών πόλεων οι οποίοι ήταν υπόχρεοι στην καταβολή ενός κατά κεφαλή φόρου μετοίκιον Πέρα από τους μέτοικους όμως υπήρχαν και αυτοί που παρεπιδημούσαν και πλήρωναν έναν ανάλογο φόρο που ονομαζόταν ξενικόν Λέγεται δε ότι η τακτική που ακολουθούσε η Αθήνα και οι πολιτικοί της ήταν ιδιαίτερα φιλική προς αυτούς και θέσπιζε θεσμούς που τους ευνοούσαν προκειμένου να προσελκύεται μεγάλος πλήθος το οποίο θα επωμιζόταν και τα φορολογικά βάρη Αξιοσημείωτο είναι ότι ενώ υπήρχαν οι προαναφερόμενοι άμεσοι φόροι δεν ίσχυαν και αντίστοιχοι για τους ελεύθερους Αθηναίους πολίτες και αυτό διότι υπήρχε η αντίληψη ότι η άμεση φορολογία είναι ιδιαίτερα προσβλητική Η είσπραξη των φόρων Όσον αφορά τον τρόπο είσπραξης υπήρχαν δύο μέθοδοι Αν το ποσό ήταν μικρό όπως στην περίπτωση των δικαστικών τότε το κράτος αναλάμβανε το ίδιο την είσπραξη Η συνήθης τακτική όμως ήταν η εκμίσθωση των προσόδων σε ιδιώτες που ονομάζονταν τελώνες Αυτό διευκόλυνε το κράτος ειδικά όταν η είσπραξη ενός μεγάλου φόρου έπρεπε να γίνει άμεσα καθώς ήταν υποχρεωμένοι να προπληρώνουν το σύνολο του φόρου Το κράτος ύστερα παραχωρούσε το δικαίωμα στους τελώνες να δρουν με όποιο τρόπο έκριναν προκειμένου να εισπράττουν την οφειλή που αναλογούσε στον κάθε πολίτη Ο ρόλος των μετοίκων και των δούλων στο οικονομικό σύστημα Ο τρόπος φορολόγησης όμως ήταν μια όψη του νομίσματος Η εξέταση και της άλλης όψης είναι απαραίτητη καθώς θα πρέπει να γίνουν γνωστές οι πηγές των χρηματικών ποσών που καλούνταν οι φορολογούμενοι να καταβάλλουν Οι μέτοικοι ασχολούνταν με το εμπόριο και τις χειρονακτικές εργασίες Μάλιστα ήταν υποχρεωμένοι πέρα από το μετοίκιον να καταβάλλουν και ένα ποσό για την άδεια άσκησης εμπορίου στην αγορά Εκτός αυτού δραστηριοποιούνταν κι ως διαχειριστές γραμματείς και φύλακες Εν γένει η συμβολή των ξένων εμπόρων και των μετοίκων στην οικονομική ζωή της πόλης έπαιζε μεγάλο ρόλο καθώς το εμπόριο εκείνη την εποχή ήταν σε άνθηση και ειδικά το εμπόριο σιτηρών ήταν θέμα επιβίωσης Το εμπόριο κατά κύριο λόγο ήταν μια προσοδοφόρα δραστηριότητα Όσοι όμως δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα για να πραγματοποιούν τις μεταφορές των εμπορευμάτων δανείζονταν από τους εισοδηματίες και πλήρωναν ένα αντίτιμο στους πλούσιους ναυκλήρους για να μπορούν να τα μεταφέρουν Τις επικίνδυνες εργασίες όπως την εξόρυξη στα ορυχεία αναλάμβαναν οι σκλάβοι Φυσικά όσοι εργάζονταν στα χωράφια των πλουσίων τύχαιναν καλύτερης μοίρας Οι γαιοκτήμονες εισέπρατταν ένα εισόδημα από την εκμετάλλευση των εκτάσεων Προκειμένου όμως να ενισχυθεί η αγροτική παραγωγή συχνά ιδιοκτήτες και δούλοι εργάζονταν ταυτόχρονα Οι δούλοι μπορεί να αναλάμβαναν και ρόλο οικονόμου ή επιστάτη όταν υπήρχε καταμερισμός

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=219&Itemid=246&lang=fr (2016-02-18)
    Open archived version from archive

  • Η ιατρική εκπαίδευση στην Ελλάδα της εποχής της Μύρτιδας
    να πάει στον πόλεμο Οι μαθητές που ήθελαν να είναι πιο ανταγωνιστικοί εργάζονταν και ως νοσηλευτές στα δύσκολα περιστατικά Η ποιότητα της εκπαίδευσης εξαρτιόταν από την ικανότητα του δασκάλου και τις ευαισθησίες του μαθητή Η διάρκεια της εκπαίδευσης κυμαινόταν ανάλογα με τις εμπειρίες και την ακαδημαϊκή επάρκεια του μαθητευομένου Θεωρητικά η ιατρική εκπαίδευση ήταν ανοιχτή στον οποιονδήποτε Φυσικά όμως ο επίδοξος γιατρός χρειαζόταν ένα δάσκαλο που θα είχε τη διάθεση να τον εκπαιδεύσει και για να εξελιχθεί σε επιτυχημένο προστατευόμενό του θα έπρεπε να έχει ορισμένα χαρακτηριστικά όπως υψηλή ευφυΐα και ρεαλιστική προσέγγιση της ζωής Στη βάση της όμως η επιδίωξη της ιατρικής γνώσης στην αρχαία Ελλάδα δεν είχε περιορισμούς Με την ελληνική κοινωνία μοιρασμένη σε εκατοντάδες ανεξάρτητες πόλεις οι αρχαίοι έπρεπε να βασιστούν σε δικά τους συστήματα εκπαίδευσης για να οργανώσουν τη μετάδοση της ιατρικής γνώσης Κάθε δάσκαλος που ήταν ένας επιτυχημένος και έμπειρος ιατρός ασχολιόταν με την επιλογή και εκπαίδευση των μαθητευομένων του και ήλεγχε προσεκτικά την πρόοδό τους για να εξασφαλίσει την ποιότητα της εκπαίδευσής τους η οποία ήταν πολύ σημαντική για τη φήμη τόσο του δασκάλου όσο και του μαθητή Οι ιατρικές σχολές Ωστόσο χρειάστηκε να περάσουν δεκαετίας πριν οι μαθητές αρχίσουν να συμπληρώνουν τις πρακτικές γνώσεις τους με τη μελέτη βιβλίων χάρη στην Ιπποκρατική συλλογή και τα έργα του Διοσκουρίδη και μόνο μετά την πλήρη διάδοση της διδασκαλίας του Ιπποκράτη παρουσιάστηκε ο Όρκος του ως προτεινόμενο αποδεικτικό ιατρικής εκπαίδευσης και πιστοποίησης μαζί με την υποχρεωτική παρακολούθηση σε μία από τις μεγάλες ιατρικές σχολές Στην κλασική αρχαιότητα οι ιατρικές Σχολές ήταν στην πραγματικότητα σχολεία διανόησης που είχαν εδραιωθεί από έναν σημαίνοντα δάσκαλο και τους ακολούθους του Δεν υπήρχαν ακαδημαϊκά κτίρια αφιερωμένα σε σπουδές Με τον ερχομό του 5ου αιώνα π Χ τα πιο γνωστά τέτοια κέντρα ήταν η Κως όπου γεννήθηκε ο Ιπποκράτης και η Κνίδος που βρισκόταν στη Μικρά Ασία ακριβώς απέναντι από την Κω Οι αρχαιοελληνικές πολιτείες ανέπτυξαν ιατρικές σχολές που λειτουργούσαν ως προπύργια της ιατρικής εκπαίδευσης Η διδασκαλία που παρείχαν όμως ήταν ανεπίσημη Οι γιατροί που βρίσκονταν σε αυτές τις σχολές μοιράζονταν τη γνώση μέσω της πρακτικής και της μίμησης οι μαθητευόμενοι παθολόγοι παρατηρούσαν τους δασκάλους τους να αντιμετωπίζουν παθήσεις να βρίσκουν θεραπείες ενώ οι επίδοξοι χειρουργοί ακολουθούσαν τους στρατιωτικούς στις εκστρατείες τους Γυναίκες και ιατρική εκπαίδευση Ειδικά για τις γυναίκες υπάρχουν ελάχιστα δεδομένα σχετικά με την ενασχόλησή τους με οποιαδήποτε ιατρική πράξη πλην των γυναικολογικών Την κλασική εποχή με τη διαδικασία του τοκετού απασχολούνταν αποκλειστικά γυναίκες συγγενείς και γειτόνισσες που είχαν προσωπική εμπειρία Ορισμένες από αυτές τις γυναίκες ξεχώρισαν για την επιδεξιότητά τους και έγιναν γνωστές ως μαίες ή μαμές Οι περισσότερες από τις μαίες εκπαιδεύονταν από τις μεγαλύτερες και πιο έμπειρες Προς μία επίσημη εκπαίδευση Χρειάστηκε η διάδοση της Ιπποκρατικής λογικής σχολής για να φέρει τη μετάβαση από τον εμπειρισμό στην επιστημονική επικεντρωμένη στον ασθενή ιατρική και αρκετούς αιώνες αργότερα η καθολική επιρροή του Γαληνού για να καθιερωθεί η θεωρία και η έρευνα ως το κανονικό σύστημα στο οποίο βασίστηκαν και οι επόμενες γενιές Κατά την εποχή της Μύρτιδας στην κλασική

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=218&Itemid=245&lang=fr (2016-02-18)
    Open archived version from archive

  • Η ελληνική γλώσσα τον 5ο αιώνα π.Χ. Αττική διάλεκτος
    που απηχούν σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό την ομιλούμενη γλώσσα όπως οι κωμωδίες του Αριστοφάνη και διαλογικά τμήματα των τραγωδιών από συγκεκριμένες αναφορές αρχαίων συγγραφέων Ηρόδοτος Ι 142 από λέξεις που χαρακτηρίζονται ως βαρβαρικές Γορογώ αντί Γοργώ Κάσμος αντί Κάδμος από επιγραφές σε αγγεία ή άλλες ιδιωτικού χαρακτήρα όπου υπεισέρχονται στοιχεία του καθημερινού λόγου Αξίζει να σημειωθεί η σημασία που έχουν τα δεδομένα αυτά εφόσον απηχούν την εξέλιξη της γλώσσας την οποία αποκρύπτει συνήθως ο επίσημος γραπτός λόγος λόγω της συντηρητικής του τάσης Χαρακτηριστικά της αττικής διαλέκτου Η αττική διάλεκτος του 5 ου αιώνα αντιπροσωπεύει την κλασική μορφή της αρχαίας ελληνικής Πρόκειται για γλώσσα συνθετική με πλούσιο κλιτικό σύστημα στις γραμματικές κατηγορίες του ονόματος και του ρήματος γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα την ελεύθερη διάταξη των όρων της πρότασης και φράσης εφόσον η σχέση των όρων μεταξύ τους και η λειτουργία τους άρθρο ουσιαστικό επίθετο όνομα και ρήμα καθορίζεται με βάση τις πτωτικές καταλήξεις Παράλληλα το ρήμα με τη μορφολογική διαφοροποίηση των παρεπομένων του χρόνοι φωνές εγκλίσεις απαρέμφατα και μετοχές δηλώνει με σαφήνεια τις σχετικές γραμματικές έννοιες χρονική βαθμίδα ποιόν ενέργειας τροπικότητα ενώ στη δήλωση υφολογικών διαφοροποιήσεων σημαντικός είναι ο ρόλος της αποκλίνουσας διάταξης όρων πρόταξη φράσης χρήση υπερβατών Η γλώσσα εξελίσσεται περαιτέρω από τον 4 ο αιώνα και εξής με απλοποιήσεις και γενικεύσεις που διευκολύνουν τη χρήση της σε ευρύτερα στρώματα εντός και εκτός του ελλαδικού χώρου γεγονός που οδηγεί βαθμιαία στη διαμόρφωση της αλεξανδρινής Κοινής Πηγές Inscriptiones Graecae IG Berlin 1873 και Thesaurus Linguae Graecae Βασικές μελέτες όπου εκτενής βιβλιογραφία στα σχετικά τμήματα Κοπιδάκης Μ Ζ 1999 επιμέλεια Ιστορία της Ελληνικής Γλώσσας Αθήνα Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο Μπαμπινιώτης Γ 1998 Συνοπτική ιστορία της Ελληνικής Γλώσσης Αθήνα Χόρροκς Τ 2006 Ελληνικά Ιστορία της γλώσσας και των ομιλητών της Εισαγωγή μετάφραση Μ Σταύρου Μ Τζεβελέκου Αθήνα εκδ Εστίας Χριστίδης

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=184&Itemid=230&lang=fr (2016-02-18)
    Open archived version from archive

  • Τι έτρωγαν οι Αθηναίοι τον καιρό της Μύρτιδος;
    και στα αγγεία του 6ου και του 5ου αιώνα τον βλέπουμε σε σκηνές ερωτοτροπίας ως δώρο προς το ερώμενο πρόσωπο Μετά το λαγό σειρά είχαν τα πουλιά που στην αγορά της πόλης τα πουλούσαν είτε ζωντανά για κατοικίδια είτε σκοτωμένα για μαγείρεμα τσίχλες κοτσύφια σπίνοι κορυδαλλοί ψαρόνια κίσσες καλιακούδες κι άλλα Αλλά είχαν και κατοικίδια πουλερικά όπως τα ορτύκια τις νερόκοτες τις χήνες και τα καπόνια που όπως λέει ο Αριστοφάνης στους Όρνιθες στ 705 707 Πολλούς δε καλούς απομωμοκο τας παίδας προς τέρμασιν ώρας δια την ισχύν την ημετέραν διαμήρισαν άνδρες ερασταί ο μεν όρτυγα δους ο δε πορφυρίων ο δε χήν ο δε περσικόν όρνιν ήταν το καλύτερο δώρο που μπορούσε να στείλει ένας άντρας σ ένα αγόρι του οποίου τον έρωτα ήθελε Κατοικίδια ήταν και κάποια ζώα τετράποδα όπως τα γουρούνια και οι κατσίκες και τα αρνιά Μα αν εξαιρέσουμε το χοιρινό τ άλλα ζώα τα εξέτρεφαν κυρίως για το γάλα και για το τυρί τους Το βούτυρο δεν το ήξεραν και δεν το συνήθιζαν Η ίδια η λέξη βούτυρο τυρί βοδιού δείχνει πόσο ξένο και παράξενο το θεωρούσαν Το γάλα όμως το έπιναν και το έφτιαχναν κρέμες γλυκιές ενώ έτρωγαν πολύ και κάτι που έμοιαζε με το σημερινό γιαούρτι ή το ξυνόγαλο το ονόμαζαν πυριάτη και το έτρωγαν με μέλι Με το ξακουστό θυμαρίσιο μέλι της Αττικής δηλαδή Που ήταν περιζήτητο σ όλες τις ελληνικές πόλεις Οι Αθηναίοι ήταν σπουδαίοι μελισσοκόμοι ήξεραν πως η γεύση του μελιού εξαρτάται από τα λουλούδια από τα οποία τρέφονται οι μέλισσες Και το θυμάρι του Υμηττού έδινε το νοστιμότερο μέλι Στην αγορά της Αθήνας το μέλι το πουλούσαν με τις κηρήθρες και το εμπόριό του ήταν ιδιαίτερα κερδοφόρο μιας και αποτελούσε το σπουδαιότερο και σχεδόν το μόνο γλυκαντικό της εποχής Οι εναλλακτικές λύσεις των ξερών χουρμάδων των ξερών σύκων και του μούστου δεν ήταν τόσο καλές Αλλά οι ξηροί καρποί ήταν κυρίως επιδόρπια και τραγήματα ενώ τα φρέσκα φρούτα σερβίρονταν ως ορεκτικά πριν το φαγητό Αχλάδια ρόδια μήλα σύκα και φυσικά σταφύλια οι συμπολίτες του Περικλή και της Μύρτιδας τα ήξεραν και τ αγαπούσαν Ήξεραν επίσης τα κυδώνια τα δαμάσκηνα τα καρπούζια και τα πεπόνια τις γλυκές κολοκύθες και τα μούσμουλα τα κούμαρα και άλλα Ανάμεσα στα λαχανικά βασιλιάδες ήταν το κρεμμύδι το σκόρδο το πράσο Ήξεραν όμως και τα ραδίκια τ αντίδια τα σέλινα τις καυκαλήθρες τα μαρούλια Το ψάρι όμως ήταν η κύρια τροφή για τους συμπολίτες του Περικλή και της Μύρτιδας μια πόλη τριγυρισμένη από παραλίες όπως η Αθήνα μάζευε στην αγορά της τα θαλασσινά και τα ψάρια από πολλά κοντινά κέντρα αλιείας Τόσο πολύ το έτρωγαν το ψάρι ώστε κατέληξε να είναι συνώνυμο του όψου έτσι έγινε και τους ιχθύες των αρχαίων εμείς οι νεότεροι τους λέμε ψάρια Ο Flaceliere στον Δημόσιο και Ιδιωτικό Βίο των Αρχαίων Ελλήνων μτφρσ Γ Βανδώρου εκδ Παπαδήμα σελ 209 γράφει Η ψαραγορά ήταν ένα από τα πιο γεμάτα από πελάτες και τα πιο γραφικά μέρη της Αγοράς Μερικά ψάρια πολύ γευστικά που πολύ τα εκτιμούσαν στοίχιζαν πολύ για να είναι

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=182&Itemid=229&lang=fr (2016-02-18)
    Open archived version from archive

  • H Μηχανική και η τεχνολογία στα χρόνια της Μύρτιδος
    Σταμάτης Ε Αι μυστικαί τηλεπεκοινωνίαι των αρχαίων Ελλήνων 1969 Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας Τεχνικό Μουσείο Θεσσαλονίκης Αρχαία Ελληνική Τεχνολογία Κατάλογος της Έκθεσης Κρυπτοστοά Αρχαίας Αγοράς 21 Αυγούστου 22 Σεπτεμβρίου 1997 Θεσσαλονίκη 1997 ΝΟΗΣΙΣ πύλη της αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας Κέντρο διάδοσης επιστημών και μουσείο τεχνολογίας http www tmth edu gr aet index html Γλωσσάρι Γερανός Η ανυψωτική μηχανή της αρχαιότητας που χρησίμευε στο κτίσιμο μεγάλων οικιών μεγάρων και ναών για την ανύψωση βαριών όγκων από πέτρα ή μάρμαρο Στο ακόλουθο σκαρίφημα φαίνεται μια αναπαράσταση της ξύλινης ανυψωτικής μηχανής γερανός Ανυψωτική μηχανή Γερανός της Αρχαίας Αθήνας Πηγή Α Νομικός Α Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Μαγκάλι Θερμαντική συσκευή που επιτύγχανε καλύτερη καύση μέσω της κυκλοφορίας ρεύματος αέρα Τοποθετώντας την καύσιμη ύλη ξύλο ή ξυλοκάρβουνο μέσα σ ένα δοχείο επάνω σε τρίποδα και δημιουργώντας οπές στον πυθμένα του δοχείου επιτυγχάνονταν η κυκλοφορία του αέρα για καύση ενώ ο χώρος κάτω από την εσχάρα ή τις πέτρες της εστίας διαμόρφωνε ένα θάλαμο θερμού αέρος Στην φλόγα οφείλονταν το 20 της παραγόμενης θέρμανσης ενώ αυτή καθαυτή η θερμαντική συσκευή επιτύγχανε μέσω ακτινοβολίας το υπόλοιπο 80 της ακτινοβολούμενης θερμότητας Μαγκάλι κατά τους κλασικούς χρόνους Πηγή http www tmth edu gr aet index html Μηχανική και τεχνολογία Στους τομείς ενδιαφέροντος μελέτης και ανάλυσης των αρχαίων οργανωμένων κοινωνιών ανήκει και η τεχνολογία που είχαν αναπτύξει Στην αρχαία Αθήνα κατά τη διάρκεια ζωής της Μύρτιδος η τεχνολογία και οι επιμέρους τεχνικές μέθοδοι είχαν φτάσει σε ένα σημείο ωρίμανσης Τα θαυμαστά αριστουργήματα του Παρθενώνα και του ευρύτερου χώρου της Ακροπόλεως είχαν ολοκληρωθεί λίγα χρόνια πριν έχοντας αφήσει ανεξίτηλα τα σημάδια τους στους αιώνες ως κορυφαία επιτεύγματα του ανθρώπινου πολιτισμού όχι μόνο στο επίπεδο της μηχανικής αλλά ταυτόχρονα και σαν ένδειξη πνευματικής τελειότητας οικονομικής ευρωστίας και στρατιωτικής ισχύος Πέρα από τη διαχρονικότητά τους όμως προσέφεραν και στην καθημερινότητα του Αθηναίου πολίτη τα εργαλεία και φυσικά την εμπειρία για την κατασκευή αξιόπιστων κατασκευών σε σύντομο χρόνο Η τεχνολογία βέβαια δεν περιορίζεται μόνο σε κατασκευαστικές δραστηριότητες αλλά και σε πολλές άλλες όπως η εξυπηρέτηση ενεργειακών αναγκών η άντληση και η παροχή νερού η αποχέτευση λυμάτων καθώς και οι εξελίξεις στην τέχνη του πολέμου Στις επόμενες υπο παραγράφους επιχειρείται μια σύντομη περιγραφή κάποιων από τις βασικές τεχνικές μεθόδους που επικρατούσαν κατά τα χρόνια της Μύρτιδος δίνοντας έτσι μια εικόνα διαφόρων τομέων της ζωής και του βιοτικού επιπέδου Κατασκευές Τα σπίτια χτίζονταν σε γερά θεμέλια από πέτρα με τούβλα ή ξύλα από πάνω και κεραμίδια στη στέγη Η πρόσοψη δεν ήταν ποτέ επιβλητική Για λόγους ασφαλείας υπήρχαν ελάχιστα παράθυρα και μία εξωτερική πόρτα Τα περισσότερα δάπεδα ήταν από καλά πατημένο χώμα ή πηλό Διέθεταν συνήθως κάλυμμα από βότσαλα τοποθετημένα σε υπόστρωμα από ασβεστοκονίαμα και μία ελαφριά υπερυψωμένη πλατφόρμα κατά μήκος των τοίχων Τα εργαλεία που χρησιμοποιούσαν οι τεχνίτες της εποχής δεν διαφέρουν σημαντικά από τα σύγχρονα καλέμι μυστρί σφύρα κλπ Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ανυψωτικές μηχανές της κλασικής περιόδου στις οποίες εντοπίζονται κοινά στοιχεία με τους σύγχρονους γερανούς Ενεργειακές ανάγκες Η θέρμανση των αρχαίων οικιών εστιών γινόταν με το μαγκάλι ενώ ως πρώτη ύλη χρησιμοποιούνταν

    Original URL path: http://www.myrtis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=181&Itemid=228&lang=fr (2016-02-18)
    Open archived version from archive



  •