archive-gr.com » GR » I » IN-AD.GR

Total: 599

Choose link from "Titles, links and description words view":

Or switch to "Titles and links view".
  • ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ: Περί Βαπτίσματος. Κανόνας 1ος Κείμενο - Μετάφραση
    αυτοί εκπεπτώκασι διο ως παρά λαϊκών βαπτιζομένους τους παρ αυτών εκέλευσαν ερχομένους επί την Εκκλησίαν τω αληθινώ βαπτίσματι τω της Εκκλησίας ανακαθαίρεσθαι Επειδή δε όλως έδοξέ τισι των κατά την Ασίαν οικονομίας ένεκα των πολλών δεχθήναι αυτών το βάπτισμα έστω δεκτόν Το δε των Εγκρατιτών κακούργημα νοήσαι ημάς δει ότι ίνα αυτούς απροσδέκτους ποιήσωσι τη Εκκλησία επεχείρησαν λοιπόν ιδίω προκαταλαμβάνειν βαπτίσματι όθεν και την συνήθειαν την εαυτών παρεχάραξαν Νομίζω τοίνυν ότι επειδή ουδέν εστι περί αυτών φανερώς διηγορευμένον ημάς προσήκε αθετείν αυτών το βάπτισμα καν τις η παρ αυτών ειληφώς προσιόντα τη Εκκλησία βαπτίζειν Εάν μέντοι μέλλη τη καθόλου οικονομία εμπόδιον έσεσθαι τούτο πάλιν τω έθει χρηστέον και τοις οικονομήσασι τα καθ ημάς Πατράσιν ακολουθητέον Υφόρομαι γαρ μήποτε ως βουλόμεθα οκνηρούς αυτούς περί το βαπτίζειν ποιήσαι εμποδίσωμεν τοις σωζομένοις δια το της προτάσεως αυστηρόν Ει δε εκείνοι φυλάσσουσι το ημέτερον βάπτισμα τούτο ημάς μη δυσωπείτω ου γαρ αντιδοδόναι αυτοίς υπεύθυνοι χάριν εσμέν αλλά δουλεύειν ακριβεία κανόνων Παντί δε λόγω τυπωθήτω τους από του βαπτισμού εκείνων προσερχομένους χρίεσθαι υπό των πιστών δηλονότι και ούτω προσιέναι τοις μυστηρίοις Οίδα δε ότι τους αδελφούς τους περί Ζώινον και Σατορνίνον απ εκείνης όντας της τάξεως προσεδεξάμεθα εις την καθέδραν των επισκόπων ώστε τους τω τάγματι εκείνων συνημμένους ουκέτι δυνάμεθα διακρίνειν από της Εκκλησίας οίον κανόνα τινά της προς αυτούς κοινωνίας εκθέμενοι δια της των επισκόπων παραδοχής Το θέμα λοιπόν σχετικά με τους Καθαρούς και έχει αναφερθεί παλιότερα και σωστά το θυμήθηκες ότι πρέπει ν ακολουθείται η συνήθεια της κάθε χώρας επειδή φιλονίκησαν με διαφορετικές απόψεις σχετικά με το βάφτισμά τους αυτοί που τότε ασχολήθηκαν μ αυτά Το θέμα σχετικά με τους Πεπουζηνούς μού φαίνεται ότι δεν έχει καμιά λογική και απόρησα για το πώς του διέφυγε του μεγάλου Διονυσίου αν και ήταν τόσο ειδήμονας των εκκλησιαστικών κανόνων Γιατί οι παλιοί αποφάσισαν να γίνεται δεκτό το βάφτισμα εκείνο που δεν απέκλινε καθόλου από την πίστη γι αυτό άλλες κλίσεις τις ονόμασαν αιρέσεις άλλες σχίσματα και άλλες παρασυναγωγές Αιρέσεις ονόμασαν αυτούς που είχαν αποσχιστεί τελείως και είχαν αποξενωθεί από την ίδια την πίστη ενώ σχίσματα αυτούς που φιλονίκησαν μεταξύ τους για κάποιες αιτίες εκκλησιαστικές και για ζητήματα που μπορούν να διευθετηθούν και παρασυναγωγές τις συγκεντρώσεις που έκαναν ανυπότακτοι πρεσβύτεροι ή επίσκοποι και αγράμματοι άνθρωποι για παράδειγμα αν κάποιος αποδείχτηκε ότι αμάρτησε και αποκλείστηκε από τη λειτουργία του και δεν υπάκουσε στους κανόνες αλλά διεκδίκησε για τον εαυτό του την προεδρία και τη λειτουργία και μαζί του έφυγαν κάποιοι εγκαταλείποντας την καθολική εκκλησία αυτό είναι παρασυνωγωγή σχίσμα είναι το να διαφοροποιείται κανείς σχετικά με το θέμα της μετάνοιας από τα μέλη της εκκλησίας αιρέσεις είναι για παράδειγμα οι ομάδες των Μανιχαίων και των Ουαλεντίνων και των Μαρκιωνιστών και των ίδιων των Πεπουζηνών γιατί η διαφορά αναφέρεται ευθέως στην ίδια την πίστη προς το Θεό Αποφασίστηκε λοιπόν απ αυτούς που συνήλθαν αρχικά γι αυτό το θέμα να απορρίψουν ολότελα το βάφτισμα των αιρετικών ενώ το βάφτισμα αυτών που αποσχίστηκαν να το δεχτούν επειδή ανήκουν ακόμη στην εκκλησία αυτοί πάλι που ανήκουν στις παρασυναγωγές αν βελτιωθούν με αξιόλογη μετάνοια

    Original URL path: http://in-ad.gr/index.php/paterikakeimena/4668--1- (2016-02-13)
    Open archived version from archive

  • ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ: Για το Άγιο Πνεύμα
    νοερή άπειρη σε δύναμη απεριόριστη σε μέγεθος αμέτρητη με χρόνους ή αιώνες πάμπλουτη σε βιός αγαθών Προς αυτό έχουν στραφεί όλα όσα χρειάζονται αγιασμό Αυτό ποθούν όλα όσα ζουν με αρετή σαν να ποτίζονται από την άνωθεν πνοή του και να βοηθούνται στο δικό τους και φυσικό σκοπό Τελειοποιεί τα άλλα το ίδιο όμως δεν έχει καμμιά έλλειψη Δεν εξαρτά από πουθενά τη ζωή του αλλά το ίδιο χορηγεί ζωή Δεν μεγαλώνει με προσθήκες αλλά είναι ανέκαθεν ολοκληρωμένο στον εαυτό του θεμελιωμένο και παντού παρόν Είναι η πηγή του αγιασμού φως νοητό παρέχοντας μες από τον εαυτό του σε κάθε λογικό ον ένα φως σαν άπλετο για την εύρεση της αλήθειας Απρόσιτο κατά τη φύση Αντιληπτό εξ αιτίας του ότι είναι αγαθό Πλημμυρίζει τα πάντα με τη δύναμή του αλλά μόνο οι άξιοι μετέχουν σ αυτό Και δεν μετέχουν κατά το ίδιο μέτρο αλλά η ενέργειά του μοιράζεται ανάλογα προς την πίστη Είναι απλό στην ουσία ποικίλο όμως στις ενέργειες Ολόκληρο είναι στον καθένα 6 κι ολόκληρο παντού είναι Μερίζεται δίχως να παθαίνει τίποτα και μετέχει κανείς σ αυτό ολότελα Συμβαίνει όπως με το ηλιοφώς Η χάρη του φαίνεται να είναι παρούσα μονάχα σ αυτόν που το απολαμβάνει όμως συνάμα και πάνω στη γη και τη θάλασσα λάμπει και με τον αέρα είναι ανακατωμένο Έτσι λοιπόν και το Πνεύμα Στο καθένα απ αυτά που το δέχονται σαν να είναι μονάχα παρόν αδιάκοπα αφήνει τη χάρη του ολόκληρη σε όλα Όσα μετέχουν σ αυτό το απολαμβάνουν όσο τους επιτρέπει η φύση τους κι όχι όσο εκείνο μπορεί 23 Οικείωση δε του Πνεύματος από την ψυχή δεν είναι η τοπική προσέγγισή του γιατί πώς θα μπορούσαμε να πλησιάσουμε σωματικά το ασώματο αλλά ο χωρισμός από τα πάθη που προσθεμένα στην ψυχή σαν συνέπειες της αγάπης προς τη σάρκα την αποξένωσαν από την

    Original URL path: http://in-ad.gr/index.php/paterikakeimena/4667-2012-03-27-10-03-33 (2016-02-13)
    Open archived version from archive

  • ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ: Λόγοι για την νηστεία
    καταφάγει Εκείνη λοιπόν την πυρκαγιά καταπατούσαν oι παίδες αφού εισήλθαν με νηστεία αναπνέοντας έτσι στην ορμητική φωτιά σαν λεπτή αύρα και δροσερή Διότι η φωτιά ούτε τις τρίχες δεν επείραξε επειδή τις είχε εκθρέψει η νηστεία Δανιήλ 3 24 33 7 Και ο Δανιήλ ο άνδρας των επιθυμιών αυτός που τρεις εβδομάδες δεν έφαγε ψωμί και δεν ήπιε νερό Δανιήλ 10 2 3 εδίδαξε και τα λιοντάρια να νηστεύουν όταν κατέβηκε στο λάκκο Δανιήλ 6 16 22 Διότι σαν από πέτρα ή χαλκό ή κάποια άλλη στερεά ύλη να ήταν κατασκευασμένος τα λιοντάρια δεν μπορούσαν να μπήξουν τα δόντια τους Έτσι η νηστεία αφού εδυνάμωσε το σώμα του ανδρός όπως η βαφή το σίδηρο το έκανε αδάμαστο στα λιοντάρια διότι δεν άνοιγαν το στόμα κατά του αγίου Η νηστεία έσβησε την δύναμη της φωτιάς έφραξε τα στόματα των λιονταριών Εβρ 11 33 34 Τα αγαθά της νηστείας Η νηστεία αναπέμπει την προσευχή στον ουρανό με το να γίνεται σ αυτήν κατά κάποιο τρόπο φτερό προς την άνω πορεία της Η νηστεία είναι προκοπή των οίκων υγείας μητέρα νεότητος παιδαγωγός στολίδι στους γέροντες καλή συνοδοιπόρος στους πεζοπόρους ασφαλής ομόσκηνος στους συγκατοίκους Ο άνδρας δεν υποψιάζεται κίνδυνο του γάμου όταν βλέπει την γυναίκα να ζει με τη νηστεία Δεν λυώνει η γυναίκα από την ζηλοτυπία όταν βλέπει τον άνδρα να νηστεύει Ποιος εζημίωσε το σπίτι του με τη νηστεία Υπολόγισε σήμερα τα πράγματα του σπιτιού και υπολόγισε τα και μετά δεν θα λείψει τίποτε με τη νηστεία από τα υπάρχοντα στο σπίτι Κανένα ζώο δεν βγάζει κραυγές θανάτου πουθενά αίμα πουθενά απόφαση που υπαγορεύεται κατά των ζώων από την άκαμπτη κοιλιά Έχει σταματήσει το μαχαίρι των μαγείρων το τραπέζι αρκείται στα πρόχειρα Το Σάββατο εδόθηκε στους Ιουδαίους για να αναπαυθεί λέγει το υποζύγιό σου και o δούλος σου Έξοδ 20 10 Ομιλεί για τις 5 εβδομάδες της Μ Τεσσαρακοστής Ας γίνει η νηστεία ανάπαυση από τους συνεχείς κόπους στους υπηρέτες που υπηρετούν καθ όλο το έτος Ανάπαυσε τον μάγειρά σου δώσε άδεια στον τραπεζοκόμο σταμάτησε το χέρι του κεραστή ας σταματήσει κάποτε και ο παρασκευαστής των ποικίλων γλυκισμάτων Ας ησυχάσει κάποτε και το σπίτι από τους μύριους θορύβους και από τον καπνό και την τσίκνα και από αυτούς που ανεβοκατεβαίνουν και που υπηρετούν σαν αμείλικτη κυρία την κοιλιά Πάντως κάποτε και οι φοροεισπράκτορες επιτρέπουν για λίγο στους υποχειρίους τους να ζήσουν ελεύθερα Ας δώσει κάποια ανάπαυλα και η κοιλιά στο στόμα ας κάμει για μας πενθήμερες ανακωχές αυτή που πάντοτε απαιτεί και ουδέποτε σταματά αυτή που σήμερα παίρνει και αύριο λησμονεί Όταν χορτάσει φιλοσοφεί περί εγκρατείας όταν αδειάσει λησμονεί τις φιλοσοφικές δοξασίες 8 Η νηστεία δεν γνωρίζει την φύση του δανείου δεν μυρίζει από τόκους η τράπεζα του νηστευτή δεν πνίγουν το ορφανό παιδί οι πατρικοί τόκοι του νηστευτή σαν φίδια περιπλεκόμενα Και διαφορετικά η νηστεία γίνεται αφορμή για ευφροσύνη Διότι όπως η δίψα γλυκό το ποτό καθιστά και η πείνα που προκλήθηκε κάνει ευχάριστο το τραπέζι έτσι και την απόλαυση των φαγητών φαιδρύνει η νηστεία Διότι με το να παρεμβληθεί στο μέσο και να διακόψει την συνέχεια της τρυφής θα κάμει ώστε να σου φανεί η λήψη της τροφής επιθυμητή σαν απόδημη Ώστε εάν θέλεις για τον εαυτό σου να ετοιμάσεις επιθυμητή τράπεζα δέξου την μεταβολή που προέρχεται από τη νηστεία Συ δε περικυκλωμένος πάρα πολύ από την τρυφή έχεις ξεχάσει τον εαυτό σου αμαυρώνοντας την απόλαυση και από φιληδονία εξαφανίζοντας την πραγματική ευχαρίστηση Διότι τίποτε δεν υπάρχει τόσον επιθυμητό ώστε να μην καταφρονείται με την συνεχή απόλαυση Εκείνων δε που είναι σπάνια η απόκτηση αυτών η απόλαυση γίνεται περισπούδαστη Έτσι και ο κτίστης μας επενόησε με την ποικιλία στη ζωή να παραμένει σε μας η χάρη αυτών που έχουν δοθεί Δεν βλέπεις ότι και ο ήλιος είναι λαμπρότερος μετά την νύκτα Και η αγρυπνία γλυκύτερη μετά τον ύπνο Και η υγεία πιο επιθυμητή μετά την πείρα των αντιθέτων Και η τράπεζα λοιπόν είναι πιο ευχάριστη μετά τη νηστεία όμοια μεν στους πλουσίους και σ αυτούς που παρέχουν πλούσια γεύματα και στους λιτούς και στους πρόχειρους κατά την δίαιτα 9 Να φοβάσαι το παράδειγμα του πλουσίου Εκείνον παρέδωσε στο πυρ η συνεχής τρυφή Διότι αν και δεν κατηγορήθηκε για αδικία αλλά για τρυφηλή ζωή ετηγανιζόταν στην φλόγα της καμίνου Για να σβήσουμε λοιπόν το πυρ εκείνο χρειάζεται νερό Και όχι μόνον για τα μέλλοντα πράγματα είναι ωφέλιμος η νηστεία αλλά και σ αυτή την σάρκα πιο επωφελής Διότι oι μεγάλες παχυσαρκίες έχουν υποτροπές και μεταπτώσεις όποτε η φύση κάμπτεται και αδυνατεί να σηκώσει το βάρος της παχυσαρκίας Η αξία του νερού για την υγεία Πρόσεχε μη τυχόν τώρα αποστρεφόμενος το νερό επιθυμήσεις ύστερα μία σταγόνα όπως και ο πλούσιος Λουκ 16 24 Κανείς δεν εμέθυσε από το νερό Κανενός δεν επόνεσε το κεφάλι διότι εβαρύνθηκε από το νερό Κανείς δεν εχρειάσθηκε ξένα πόδια πίνοντας νερό Κανενός τα πόδια δεν εδέθησαν κανενός τα χέρια δεν αχρηστεύθηκαν ποτιζόμενα με νερό Διότι η ελαττωματική πέψη που ακολουθεί αναγκαστικά στους ζώντες με τρυφηλότητα αυτή φέρνει τα φοβερά νοσήματα στα σώματα Το χρώμα του νηστεύοντος σεμνό δεν κοκκινίζει αδιάντροπα αλλά είναι στολισμένο με την σώφρονα χλωμάδα οφθαλμός πράος βάδισμα σεμνοπρεπές πρόσωπο σοβαρό που δεν ασχημίζει με το ακόλαστο γέλιο λόγια μετρημένα καρδιά καθαρή Θυμήσου τους αγίους όλων των αιώνων για τους οποίους δεν ήταν άξιος ο κόσμος που εγύριζαν φορώντας δέρματα προβάτων και δέρματα γιδιών έχοντας στερήσεις θλίψεις κακουχίες Εβρ 11 37 38 Εκείνων να θυμάσαι την διαγωγή εάν ακριβώς επιζητείς να είσαι με το μέρος τους Παραδείγματα νηστείας ο Ιωάννης ο Βαπτιστής ο Κύριος και ο Απ Παύλος Τι ανάπαυσε τον Λάζαρο στους κόλπους τον Αβραάμ Όχι η νηστεία Ή ζωή δε του Ιωάννου υπήρξε μια συνεχής νηστεία ο οποίος δεν είχε κρεβάτι ούτε τραπέζι ούτε καλλιεργήσιμη γη ούτε βόδι για όργωμα ούτε αρτοποιό ούτε τίποτε άλλο από τα πράγματα της ζωής Για τούτο μεταξύ των γεννηθέντων από τις γυναίκες μεγαλύτερος δεν έχει αναφανεί άλλος από τον Ιωάννη τον Βαπτιστή Ματθ 11 11 Τον Παύλο μαζί με τα άλλα και η νηστεία που απαρίθμησε στα καυχήματα για τις θλίψεις του τον ανέβασε στον τρίτο ουρανό Β Κορινθ 11 27 12 2 Ο πρώτος δε για όσα έχουμε πει ο Κύριός μας αφού οχύρωσε με νηστεία την σάρκα που επήρε για χάρη μας έτσι εδέχθηκε σ αυτή Ματθ 4 2 του διαβόλου τις προσβολές και για να μας διδάσκει να ετοιμαζόμαστε με νηστείες και να γυμναζόμαστε για τους αγώνες κατά των πειρασμών και για να προσφέρει στον αντίπαλο με την στέρηση κατά κάποιο τρόπο λαβή Απρόσιτος θα ήταν σ αυτόν λόγω του ύψους της θεότητος εάν με την φτώχεια δεν είχε κατεβή προς το ανθρώπινο Επανερχόμενος λοιπόν στους ουρανούς έφαγε για να πιστοποιήσει την φύση του αναστάντος σώματος Συ δε παραπαχαίνοντας τον εαυτό σου και όντας πολύσαρκος δεν γίνεσαι μαλθακός Εξασθενίζοντας δε το νου με ατροφία για τα σωτήρια και ζωοποιά διδάγματα μπορείς να μιλήσεις Ή αγνοείς ότι όπως σε πολεμική παράταξη η συμμαχία με τον άλλον φέρνει την ήττα του αντιπάλου έτσι και αυτός που συμμαχεί με την σάρκα ανταγωνίζεται το πνεύμα και αυτός που πηγαίνει με την παράταξη του πνεύματος υποδουλώνει την σάρκα Διότι αυτά μεταξύ τους είναι αντίθεται Γαλάτ 5 17 Ώστε εάν θέλεις να κάνεις ισχυρό το νου να δαμάσεις την σάρκα με τη νηστεία Διότι αυτό είναι εκείνο που λέγει ο απόστολος ότι όσον ο εξωτερικός άνθρωπος φθείρεται τόσον ο εσωτερικός ανακαινίζεται Β Κορ 4 16 και το όταν ασθενώ τότε είμαι δυνατός Β Κορ 12 10 Δεν θα περιφρονήσεις τα φαγητά που χάνονται Δεν θα επιθυμήσεις την τράπεζα της βασιλείας την οποία εξάπαντος η εδώ νηστεία θα εξωραΐσει Αγνοείς ότι με την αμετρία του χορτασμού ετοιμάζεις για τον εαυτό σου παχύ τον βασανιστή σκώληκα Διότι Ποιος απ αυτούς που ζούν με πλούσια τροφή και διαρκή τρυφή εδέχθηκε κάποια κοινωνία πνευματικού χαρίσματος Ο Μωυσής για να λάβει δεύτερη νομοθεσία εχρειάσθηκε μία ακόμη δεύτερη νηστεία Στούς Νινευίτες εάν και τα ζώα δεν είχαν νηστεύσει δεν θα είχαν διαφύγει την απειλή της καταστροφής Ιωνάς 3 4 10 Ποίων τα σώματα έπεσαν στην έρημο Εβρ 3 17 Όχι αυτών που επιζητούσαν την κρεοφαγία Αριθμ 11 33 Εκείνοι μεν έως ότου είχαν αρκεσθεί στο μάννα και στο νερό που βγήκε από την πέτρα ενικούσαν τους Αιγυπτίους περπατούσαν μέσα από την θάλασσα Δεν υπήρχε στις φυλές τους κανένας που δεν μπορούσε να περπατήσει Ψαλμ 104 37 επειδή δε εθυμήθηκαν τα κρέατα στους λέβητες Έξοδ 16 3 και εστράφησαν με τις επιθυμίες τους στην Αίγυπτο δεν είδαν την γη της επαγγελίας Η πολυφαγία ατονεί την πνευματικότητα του ανθρώπου Δεν φοβείσαι το παράδειγμα Δεν φρίττεις για την πολυφαγία μήπως σε αποκλείσει από τα ελπιζόμενα αγαθά Αλλ ούτε ο σοφός Δανιήλ θα έβλεπε τα οράματα εάν με τη νηστεία δεν έκανε καθαρότερη την ψυχή Διότι από την παχειά τροφή κατά κάποιο τρόπο καπνώδεις αναθυμιάσεις ανερχόμενες σαν πυκνό σύννεφο διακόπτουν τις ελλάμψεις που έρχονται από το Άγιο Πνεύμα στο νού Εάν δε και αγγέλων υπάρχει κάποια τροφή είναι ο άρτος καθώς λέγει ο προφήτης άρτον αγγέλων Είναι η λογική και ουράνιος δύναμη που διατρέφονται οι άγγελοι εξηγεί ο Μ Αθανάσιος βλέπε τόμος 6ος σελ 262 Ε Π Ε Δεν έχει καμία σχέση με την υλική τροφή του ανθρώπου έφαγεν ο άνθρωπος Ψαλμ 77 25 Όχι κρέας ούτε οίνος ούτε όσα είναι στην φροντίδα των δούλων της κοιλιάς Η νηστεία είναι όπλο για την εκστρατεία κατά των δαιμόνων Διότι το γένος αυτό δεν εξέρχεται παρά μόνον με την προσευχή και τη νηστεία Μαρκ 9 28 Η εγκράτεια δεν υπάρχει χωρίς τη νηστεία Και τα μεν αγαθά που προέρχονται από τη νηστεία είναι τόσα πολλά ο δε κορεσμός είναι η αρχή των πτώσεων Διότι συγχρόνως εισορμά με την τρυφή και την μέθη και τα ποικίλα καρυκεύματα κάθε είδος κτηνώδους ακολασίας απ εδώ οι άνθρωποι γίνονται ίπποι θηλυμανείς Ιερεμ 5 8 από τον οίστρο της τρυφής που γεννάται στην ψυχή Οι διαστροφές της φύσεως προέρχονται από τους μέθυσους που επιζητούν την μεν γυναίκα στον άνδρα τον δε άνδρα στην γυναίκα H νηστεία όμως γνωρίζει όρια και στα έργα του γάμου και τιμωρώντας την αμετρία των επιτρεπομένων από το νόμο επιφέρει σύμφωνη ανάπαυλα για να αφιερωθούν στην προσευχή Α Κορινθ 7 5 Η αληθινή νηστεία είναι αποξένωση από τα κακά 10 Μη λοιπόν περιορίζεις το καλό της νηστείας στην αποχή μόνον από τα φαγητά Διότι η αληθινή νηστεία είναι αποξένωση από τα κακά Να λύσεις τα δεσμά της αδικίας Ησ 63 6 συγχώρησε τον πλησίον για την λύπη συγχώρησε τον για τα χρέη Να μη νηστεύετε χάριν διαμάχης και φιλονικίας Ησ 63 4 Δεν τρώγεις κρέατα αλλά τρώγεις τον αδελφό σου Δεν πίνεις οίνο αλλά δεν είσαι εγκρατής στις ύβρεις Περιμένεις το βράδυ για να λάβεις τροφή αλλά ξοδεύεις την ημέρα στα δικαστήρια Αλλοίμονο σ αυτούς που δεν μεθούν με κρασί Ησ 28 1 Τι είναι ο θυμός η λύπη και ο φόβος Ο θυμός είναι η μέθη της ψυχής διότι την κάνει παράφρονα όπως ο οίνος Η λύπη είναι μέθη και αυτή διότι καταπνίγει την διάνοια Ο φόβος είναι άλλη μέθη όταν συμβαίνει εκεί που δεν πρέπει Διότι από τον φόβο λέγει του εχθρού να απαλλάξεις την ψυχή μου Ψαλμ 63 2 Και γενικά καθένα από τα πάθη που παραλογίζει το νου δικαίως θα ονομαζόταν μέθη Σκέψου παρακαλώ τον οργιζόμενο Πως μεθά από το πάθος Δεν είναι ο ίδιος κύριος του εαυτού του αγνοεί τον εαυτό του αγνοεί τους παρόντες σαν να μάχεται μέσα στη νύχτα τα πιάνει όλα σκοντάφτει σ όλα δεν ξέρει τι λέγει είναι δυσκολοσυγκράτητος υβρίζει κτυπά απειλεί ορκίζεται κραυγάζει ξεσχίζεται Απόφυγε αυτή την μέθη μήτε να καταδεχθείς την μέθη από τον οίνο Να μην περιφρονήσεις την υδροποσία από την οινοποσία Να μην σε οδηγήσει η μέθη στη νηστεία Δεν υπάρχει είσοδος στη νηστεία από την μέθη ούτε βέβαια από την πλεονεξία στην δικαιοσύνη ούτε από την ακολασία στη σωφροσύνη ούτε για να πω γενικά από την κακία στην αρετή Άλλη είναι η θύρα για τη νηστεία Η μέθη εισάγει στην ακολασία και η εγκράτεια στη νηστεία Η μέθη εισάγει στην ακολασία και η εγκράτεια στη νηστεία Ο αθλητής προγυμνάζεται ο νηστευτής προεγκρατεύεται Μη θέτεις την μέθη προ των πέντε ημερών σαν να εκδικείσαι τις ημέρες ούτε σαν να εξαπατάς με σοφίσματα του νομοθέτη Καθ όσον μάλιστα ανώφελα κοπιάζεις το μεν σώμα να διαλύεις ούτε δε να παρηγορείσαι για την στέρηση Η αποθήκη είναι αναξιόπιστη αντλείς σε τρυπημένο πιθάρι Διότι ο μεν οίνος διαρρέει τρέχοντας τον ίδιο δρόμο η δε αμαρτία παραμένει Ο δούλος δραπετεύει όταν τον κτυπά ο κύριος συ όμως παραμένεις στον οίνο που καθημερινά σου κτυπά το κεφάλι Μέτρο άριστό της χρήσεως του οίνου η ανάγκη του σώματος Α Τιμ 5 23 Εάν δε φύγεις έξω από τα όρια αύριο θα είσαι με βαρύ κεφάλι θα χάσκεις θα ζαλίζεσαι θα μυρίζεις κρασίλα όλα θα σου φαίνονται ότι γυρίζουν όλα ότι κλονίζονται Η μέθη βέβαια ύπνο μεν φέρει αδελφό του θανάτου εγρήγορση δε που μοιάζει με όνειρα 11 Άραγε γνωρίζεις Ποιος είναι αυτός που πρόκειται να υποδεχθείς Αυτός που μας υποσχέθηκε ότι εγώ και ο πατέρας θα έλθουμε σ αυτόν και θα κατοικήσουμε μαζί Ιω 14 23 Γιατί λοιπόν δείχνεις προτίμηση στη μέθη και κλείνεις την είσοδο στον Δεσπότη Γιατί προτρέπεις τον εχθρό να προκαταλάβει τα οχυρώματά σου Η μέθη δεν υποδέχεται τον Κύριο η μέθη απομακρύνει το άγιο Πνεύμα Διότι ο μεν καπνός αποδιώχνει τις μέλισσες η κραιπάλη αποδιώχνει τα πνευματικά χαρίσματα Η κοινωνική σημασία της νηστείας Η νηστεία είναι η ευπρέπεια της πόλεως η σταθερότητα της αγοράς η ειρήνη των σπιτιών η σωτηρία των υπαρχόντων Θέλεις να δεις την μεγαλοπρέπειά της Σύγκρινε παρακαλώ την σημερινή εσπέρα με την αύριο και θα δεις να μεταπίπτει η πόλη από την ταραχή και την ζάλη σε βαθειά γαλήνη Εύχομαι δε η σημερινή να μοιάζει με την αυριανή κατά την σεμνότητα και η αυριανή να μην υπολείπεται σε φαιδρότητα από την σημερινή Ο δε Κύριος που μας οδήγησε σ αυτή την περίοδο του χρόνου είθε να μας χαρίσει κατά κάποιο τρόπο σαν αγωνιστές αφού επιδείξουμε στους προκαταρκτικούς αγώνες την στερεότητα και την δύναμη της καρτερίας να φθάσουμε και στην κυρία ημέρα των στεφάνων τώρα μεν της αναμνήσεως του πάθους του Σωτήρος στον μέλλοντα δε αιώνα της ανταποδόσεως αυτών που έχουμε εμείς ζήσει κατά την δίκαιη κρίση αυτού του Χριστού διότι σ αυτόν ανήκει η δόξα στους αιώνες Αμήν Λόγος B για τη Νηστεία Η προτροπή του Μεγάλου Βασιλείου για τη νηστεία 1 Παρηγορείτε λέγει ιερείς τον λαό ομιλήσατε στα αυτιά της Ιερουσαλήμ Ης 40 1 2 Η φύση του λόγου είναι ικανή των μεν φιλοπόνων να εντείνει τις δυνάμεις των δε οκνηρών και νωθρών να διεγείρει την προθυμία Για τούτο μεν οι στρατηγοί όταν παρατάσσουν τον στρατό για την μάχη μεταχειρίζονται τους προτρεπτικούς λόγους πριν από τους αγώνες και τόση δύναμη έχει η παραίνεση ώστε σε πολλούς εμπνέει πολλές φορές ακόμη και περιφρόνηση του θανάτου Οι γυμναστές δε και οι εκπαιδευτές όταν οδηγούν τους αθλητές στους αγώνες των σταδίων κάνουν πολλές προτροπές περί του ότι πρέπει να μοχθούν για τα στεφάνια ώστε και πολλοί να πείθωνται με την φιλοτιμία στη νίκη να περιφρονούν τα σώματα Για τούτο λοιπόν και σε μένα που παρατάσσω τους στρατιώτες του Χριστού προς τον πόλεμο κατά των αοράτων εχθρών και που προετοιμάζω με την εγκράτεια τους αθλητές της ευσεβείας για τα στεφάνια της δικαιοσύνης είναι αναγκαίος ο προτρεπτικός λόγος Τι λοιπόν λέγω αδελφοί Ότι αυτοί που μελετούν την τακτική του πολέμου και ασκούνται στις παλαίστρες φυσικό είναι με την αφθονία της τροφής να παχαίνουν τους εαυτούς τους ώστε δυναμικότερα να καταπιάνονται με τους αγώνες αυτοί δε που δεν παλεύουν με αίμα και σάρκα αλλά με τις αρχές με τις εξουσίες με τους κοσμοκράτορες του σκότους τούτου με τα πνευματικά της πονηρίας Εφεσ 6 12 αυτοί είναι ανάγκη να ασκούνται για τον πόλεμο αυτόν με τη νηστεία και την εγκράτεια Διότι το μεν λάδι παχαίνει τον αθλητή ή δε νηστεία ισχυροποιεί τον ασκητή της ευσεβείας Ώστε όσον αφαιρείς από την σάρκα τόσον θα κάμεις να απαστράπτει η ψυχή από την πνευματική λαμπρότητα Διότι όχι με σωματικές δυνάμεις αλλά με την καρτερία της ψυχής και την υπομονή στις θλίψεις επιτυγχάνεται η κυριαρχία προς τις αόρατες δυνάμεις Γιατί η νηστεία είναι ωφέλιμη 2 Η νηστεία μεν λοιπόν είναι ωφέλιμη για όλο τον χρόνο για αυτούς που την προτιμούν διότι ούτε η δαιμονική επήρεια δεν αποθρασύνεται κατά του νηστευτή και οι φύλακες της ζωής μας άγγελοι με περισσότερη προθυμία παραμένουν στους καθαρισμένους στην ψυχή από τη νηστεία πολύ δε περισσότερο τώρα όποτε σε όλη την οικουμένη διαδίδεται το κήρυγμα Και ούτε κάποιο νησί ούτε ήπειρος ούτε πόλη ούτε έθνος ούτε άκρη της γης υπάρχει που να μην ακούεται το κήρυγμα Αλλά και τα στρατόπεδα και οι οδοιπόροι και oι ναύτες και οι έμποροι όλοι ομοίως και ακούουν την διδασκαλία και με χαρά την υποδέχονται Ώστε κανείς να μην εξαιρέσει τον εαυτό του από τον κατάλογο των νηστευτών σ αυτόν συμπεριλαμβάνονται όλα τα γένη και κάθε ηλικία και όλες οι διαφορές των αξιωμάτων Άγγελοι είναι που απογράφουν σε κάθε εκκλησία τους νηστευτές Πρόσεχε μη στερηθείς για την μικρή ηδονή των φαγητών την απογραφή του αγγέλου υπόδικο δε κάνεις τον εαυτό σου στο στρατολόγο για δίκη επί λιποταξία Μικρότερος είναι ο κίνδυνος κάποιου που πέταξε την ασπίδα στην μάχη να τιμωρηθεί παρά να φανεί ότι απορρίπτει το μεγάλο όπλο της νηστείας Είσαι πλούσιος Μην βρίζεις τη νηστεία απαξιώνοντας να την κάνεις ομοτράπεζο μήτε να την αποπέμψεις από το σπίτι σου ατιμασμένη από την ηδονή για να μην σε καταγγείλει κάποτε στο νομοθέτη των νηστειών και σου επιφέρει πολλαπλάσια την στέρηση από καταδίκη η σωματική αρρώστια ή κάποια άλλη δυσχερή περίσταση O φτωχός να μην ειρωνεύεται τη νηστεία διότι από πολύ παλαιά την έχει συγκάτοικο και ομοτράπεζο Στις γυναίκες δε όπως η αναπνοή έτσι και η νηστεία είναι οικεία και φυσιολογική Τα παιδιά όπως τα θαλερά από τα φυτά με το νερό της νηστείας ας ποτίζονται Στους μεγαλύτερους ελαφρώνει τον κόπο η παλαιά οικείωση με αυτή διότι οι κόποι που έχουν εμπεδωθεί κατόπιν μακράς συνηθείας δεν προκαλούν τόσον πόνο στους γυμνασμένους Στους οδοιπόρους η νηστεία είναι καλός συνταξιδιώτης Διότι όπως ακριβώς η τρυφή τους αναγκάζει να σηκώνουν βάρη κουβαλώντας μαζί τους τις απολαύσεις έτσι η νηστεία τους κάνει ελαφρούς και ευκίνητους Έπειτα όταν αναγγελθεί εκστρατεία έξω από τα όρια της χώρας τα

    Original URL path: http://in-ad.gr/index.php/paterikakeimena/4666-2012-03-27-10-01-45 (2016-02-13)
    Open archived version from archive

  • Αγίου Αθανασίου Αρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας Λόγος κατά ειδώλων
    ώστε παρόντος πράγματος ενός τας πάσας ομού κινείσθαι και τον μεν οφθαλμόν οράν την δε ακοήν ακούειν την δε χείρα άπτεσθαι και την όσφρησιν αντιλαμβάνεσθαι και την γεύσιν γεύεσθαι πολλάκις δε και τα άλλα μέλη του σώματος ώστε και τους πόδας περιπατείν ή ίνα και τρίτω παραδείγματι το λεγόμενον σημανθή έοικεν οικοδομηθείση μάλιστα μεγάλη πόλει και οικονομουμένη επί παρουσία του και ταύτην οικοδομήσαντος άρχοντος και βασιλέως εκείνου γαρ παρόντος και προστάττοντος και προς πάντα τον οφθαλμόν τείνοντος επόμενοι πάντες οι μεν επί την γεωργίαν οι δε επί τους υδραγωγούς υδρευσόμενοι σπεύδουσιν άλλος δε επισιτισόμενος προέρχεται και ο μεν επί την βουλήν βαδίζει ο δε επί την εκκλησίαν εισέρχεται και ο μεν δικαστής επί το δικάζειν ο δε άρχων επί το θεσμοθετείν καθίσταται δε ευθέως ο μεν τεχνίτης επί την εργασίαν ο δε ναύτης επί την θάλατταν κατέρχεται ο τέκτων επί το τεκτονεύειν ο ιατρός επί την θεραπείαν ο οικοδόμος επί την οικοδομήν και ο μεν εις τον αγρόν βαδίζει ο δε από του αγρού ανέρχεται και οι μεν περί την πόλιν αναστρέφονται οι δε από της πόλεως εξέρχονται και πάλιν εις αυτήν επανέρχονται πάντα δε ταύτα τη παρουσία του ενός άρχοντος και τη τούτου διατάξει γίγνονται και συνίστανται κατά ταύτα δη και επί της συμπάσης κτίσεως καν μικρόν ή το παράδειγμα όμως μείζονι διανοία χρή νοείν υπό γαρ μιας ριπής νεύματός τινος του Θεού Λόγου ομού τα πάντα διακοσμείται και τα οικεία παρ εκάστου γίνεται και παρά πάντων ομού μία τάξις αποτελείται 44 Νεύματι γαρ και ταις δυνάμεσι του επιστατούντος και ηγεμονεύοντος των πάντων θείου και πατρικού Λόγου ουρανός μεν περιστρέφεται τα δε άστρα κινείται και ο μεν ήλιος φαίνει η δε σελήνη περιπολεί και αήρ μεν υπ αυτού φωτίζεται αιθήρ δε θερμαίνεται και άνεμοι πνέουσι τα όρη εις ύψος ανατεταμένα ίσταται η θάλαττα κυμαίνει και τα εν αυτή ζώα τρέφεται η γη ακίνητος μένουσα καρποφορεί και ο άνθρωπος πλάττεται και ζη πάλιν και θνήσκει και απλώς πάντα ψυχούται και κινείται το πυρ καίει το ύδωρ ψύχει πηγαί αναβλύζουσι ποταμοί πλημμυρούσι καιροί και ώραι παραγίγνονται υετοί κατέρχονται τα νέφη πληρούται χάλαζα γίνεται χιών και κρύσταλλος πήγνυται πετεινά ίπταται ερπετά πορεύεται ένυδρα νήχεται θάλαττα πλέεται γη σπείρεται και κατά τους ιδίους καιρούς χλοηφορεί φυτά αύξει και τα μεν νεάζει τα δε πεπαίνεται τα δε αυξάνοντα γηράσκει και φθίνει και τα μεν αφανίζεται τα δε γεννάται και φαίνεται πάντα δε ταύτα και έτι πλείω τούτων α δια το πλήθος ουκ ισχύομεν ημείς λέγειν ο παραδοξοποιός και θαυματοποιός του Θεού Λόγος φωτίζων και ζωοποιών τω εαυτού νεύματι κινεί και διακοσμεί ένα τον κόσμον αποτελών ουκ έξωθεν εαυτού και τας αοράτους δυνάμεις αφείς και γαρ και ταύτας οία δη και αυτών ποιητής υπάρχων συμπεριλαβών εν τοις όλοις συνέχει και ζωοποιεί πάλιν τω εαυτού νεύματι και τη εαυτού προνοία και τούτου ουκ αν τι γένοιτο προς απιστίαν εφόδιον ως γαρ τη αυτού προνοία και σώματα μεν αύξει ψυχή δε η λογική κινείται και το λογίζεσθαι και το ζήν έχει και τούτο ου πολλής αποδείξεως δείται ορώμεν γαρ τα γινόμενα ούτω δη πάλιν αυτός ο του Θεού Λόγος ενί και απλώ νεύματι τη εαυτού δυνάμει τον τε ορατόν κόσμον και τας αοράτους δυνάμεις κινεί και συνέχει εκάστω την ιδίαν ενέργειαν αποδιδούς ώστε τας μεν θείας θειοτέρως κινείσθαι τα δε ορατά ώσπερ και οράται αυτός δε επί πάντων ηγεμών τε και βασιλεύς και σύστασις γινόμενος των πάντων τα πάντα προς δόξαν και γνώσιν του εαυτού Πατρός εργάζεται μονονουχί δια των γιγνομένων έργων αυτού διδάσκων και λέγων Εκ μεγέθους και καλλονής κτισμάτων αναλόγως ο γενεσιουργός θεωρείται 45 Ώσπερ γαρ αναβλέψαντας εις τον ουρανόν και ιδόντας τον κόσμον αυτού και το των άστρων φως έστιν ενθυμείσθαι τον ταύτα διακοσμούντα Λόγον ούτω νοούντας Λόγον Θεού νοείν εστιν ανάγκη και τον τούτου Πατέρα Θεόν εξ ου προϊών εικότως του εαυτού Πατρός ερμηνεύς και άγγελος λέγεται και τούτο εκ των καθ ημάς τις αν ίδοι ει γαρ δη λόγου προϊόντος παρά ανθρώπων ενθυμούμεθα την τούτου πηγήν είναι τον νουν και τω λόγω επιβάλλοντες τον νουν σημαινόμενον ορώμεν τω λογισμώ πολλώ πλέον μείζονι φαντασία και ασυγκρίτω υπεροχή του Λόγου την δύναμιν ορώντες έννοιαν λαμβάνομεν και του αγαθού Πατρός αυτού ως αυτός ο Σωτήρ φησιν Ο εμέ εωρακώς εώρακε τον Πατέρα ταύτα δε και πάσα θεόπνευστος γραφή φανερώτερον και κατά μείζον κηρύττει αφ ων δη και ημείς τεθαρρηκότες ταύτά σοι γράφομεν και συ ταύταις εντυγχάνων δυνήση των λεγομένων έχειν την πίστιν λόγος γαρ εκ μειζόνων βεβαιούμενος αναντίρρητον έχει την απόδειξιν Άνωθεν τοίνυν περί της των ειδώλων αναιρέσεως προησφαλίζετο τον Ιουδαίων λαόν ο θείος Λόγος λέγων Ου ποιήσεις σεαυτώ είδωλον ουδέ παντός ομοίωμα όσα εν τω ουρανώ άνω και επί της γης κάτω την δε αιτίαν της τούτων καθαιρέσεως ετέρως σημαίνει λέγων Τα είδωλα των εθνών αργύριον και χρυσίον έργα χειρών ανθρώπων στόμα έχουσι και ου λαλήσουσιν οφθαλμούς έχουσι και ουκ όψονται ώτα έχουσι και ουκ ακούσονται ρίνας έχουσι και ουκ οσφρανθήσονται χείρας έχουσι και ου ψηλαφήσουσι πόδας έχουσι και ου περιπατήσουσιν ου σεσιώπηκε δε την περί της κτίσεως διδασκαλίαν αλλά και μάλα ειδώς αυτών το κάλλος ίνα μη τινες τω κάλλει τούτων αποβλέψαντες ουχ ως έργα Θεού αλλ ως θεούς θρησκεύσωσι προασφαλίζεται τους ανθρώπους λέγων Και μη αναβλέψας τοις οφθαλμοίς και ιδών τον ήλιον και την σελήνην και πάντα τον κόσμον του ουρανού πλανηθείς προσκυνήσης αυτοίς α απένειμε Κύριος ο Θεός σου πάσι τοις έθνεσι τοις υποκάτω του ουρανού απένειμε δε ουκ εις το είναι θεούς αυτοίς αυτά αλλ ίνα τη τούτων ενεργεία γινώσκωσιν οι από των εθνών τον των πάντων δημιουργόν Θεόν ώσπερ είρηται ο γαρ Ιουδαίων πάλαι λαός κατά πλείον είχε την διδασκαλίαν ότι μη μόνον εκ των της κτίσεως έργων αλλά και εκ των θείων γραφών είχον την περί Θεού γνώσιν και καθόλου δε τους ανθρώπους από της περί τα είδωλα πλάνης και αλόγου φαντασίας αφέλκων φησίν Ουκ έσονταί σοι θεοί έτεροι πλήν εμού ουχ ως όντων δε θεών άλλων κωλύει τούτους αυτούς έχειν αλλ ίνα μη τις τον αληθινόν αποστραφείς Θεόν εαυτώ τα μη όντα θεοποιείν άρξηται οποίοί εισιν οι παρά ποιηταίς και συγγραφεύσιν ονομασθέντες και δειχθέντες ουκ όντες θεοί και αυτή δε η λέξις το μη είναι αυτούς θεούς δείκνυσι δι ης φησιν Ουκ έσονταί σοι θεοί έτεροι όπερ επί μέλλοντος σημαίνεται το δε επί μέλλουσι γινόμενον ουκ έστι τότε ότε ταύτα λέγεται 46 Άρ ουν ανελών την των εθνών ή ειδώλων αθεότητα σεσιώπηκεν η ένθεος διδασκαλία και απλώς αφήκε το των ανθρώπων γένος άμοιρον της του Θείου γνώσεως φέρεσθαι ουχί γε αλλά και προαπαντά τη διανοία λέγουσα Άκουε Ισραήλ Κύριος ο Θεός σου Κύριος εις εστι και πάλιν Αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου εν όλη τη καρδία σου και εν όλη τη ισχύϊ σου και πάλιν Κύριον τον Θεόν σου προσκυνήσεις και αυτώ μόνω λατρεύσεις και προς αυτόν κολληθήση ότι δε και η δια πάντων και η εις πάντα του Λόγου πρόνοια και διακόσμησις από πάσης θεοπνεύστου γραφής μαρτυρείται αρκεί τα νυν λεγόμενα δείξαι του λόγου την πίστιν ή φασιν οι θεολόγοι άνδρες Εθεμελίωσας την γην και διαμένει τη διατάξει σου διαμένει η ημέρα και πάλιν Ψάλατε τω Θεώ ημών εν κιθάρα τω περιβάλλοντι τον ουρανόν εν νεφέλαις τω ετοιμάζοντι τη γη υετόν τω εξαγαγόντι εν όρεσι χόρτον και χλόην τη δουλεία των ανθρώπων και διδόντι τοις κτήνεσι τροφήν δια τίνος δε δίδωσιν ή δι ου και τα πάντα γέγονε δι ου γαρ γέγονε δι αυτού και η των πάντων ακολούθως εστί πρόνοια τις ουν αν είη ούτος ή ο του Θεού Λόγος περί ου και εν ετέρω λέγει Τω λόγω Κυρίου οι ουρανοί εστερεώθησαν και τω πνεύματι του στόματος αυτού πάσα η δύναμις αυτών και γαρ τα πάντα εν αυτώ και διαυτού γενόμενα διαλέγεται αφ ων και ημάς πείθει λέγουσα Αυτός είπε και εγενήθησαν αυτός ενετείλατο και εκτίσθησαν καθώς και ο πάντα μέγας Μωϋσής εν αρχή της κοσμοποιίας βεβαιοί το λεγόμενον εξηγούμενος και λέγων Και είπεν ο Θεός ποιήσωμεν άνθρωπον κατ εικόνα ημετέραν και καθ ομοίωσιν επειδή και την ουρανού και γης και πάντων υφιστάς γένεσιν αυτώ είπεν ο Πατήρ Γενηθήτω ουρανός και συναχθήτω τα ύδατα και οφθήτω η ξηρά και εξαγαγέτω η γη βοτάνην και παν ζώον Αφ ων και Ιουδαίους αν τις ελέγξειεν ου γνησίως εφιστάνοντας ταις γραφαίς τίνι γαρ αν τις είποι προς αυτούς ωμίλει ο Θεός ίνα και προστάττων λαλή ει μεν ουν τοις γιγνομένοις προσέταττε και ωμίλει περιττός ην ο λόγος ούπω γαρ ην αλλ έμελλε γίγνεσθαι ουδείς δε τω μη όντι λαλεί ουδέ εις το γενέσθαι τω μηδέπω γενομένω προστάττει και λαλεί ει γαρ τοις εσομένοις προσέταττεν ο Θεός έδει λέγειν αυτόν Γενού ουρανέ και γενού γη και έξελθε βοτάνη και ποιήθητι άνθρωπε νυν δε τούτο μεν ουκ εποίησε προστάττει δε λέγων Ποιήσωμεν άνθρωπον και εξελθέτω βοτάνη αφ ων δείκνυται ο Θεός ως πλησίον τινί διαλεγόμενος περί τούτων ουκούν ανάγκη συνείναί τινα τούτω ω και ομιλών εποίει τα όλα τις ουν αν είη ει μη ο τούτου Λόγος τίνι γαρ αν τις φαίη Θεόν ομιλείν ή τω εαυτού Λόγω ή τις τούτω συνήν ποιούντι την γενητήν πάσαν ουσίαν ή η τούτου σοφία η λέγουσα Ηνίκα εποίει τον ουρανόν και την γην συμπαρήμην αυτώ εν δε τη ουρανού και γης ονομασία πάντα τα εν ουρανώ και γη γενητά συμπεριλαμβάνει συνών δε ως σοφία και ως Λόγος τον Πατέρα βλέπων εδημιούργει το παν και συνίστη και διεκόσμει και δύναμις δε ων του Πατρός τα όλα εις το είναι ισχυροποίει ή φησι και ο Σωτήρ Πάντα όσα βλέπω τον Πατέρα ποιούντα καγώ ομοίως ποιώ και δι αυτού δε και εις αυτόν τα πάντα γεγονέναι οι ιεροί τούτου διδάσκουσι μαθηταί και ότι αγαθόν εξ αγαθού γέννημα και αληθινός Υιος υπάρχων δύναμίς εστι του Πατρός και σοφία και Λόγος ου κατά μετοχήν ταύτα ων ουδέ έξωθεν επιγενομένων τούτων αυτώ κατά τους αυτού μετέχοντας και σοφιζομένους δι αυτού και δυνατούς και λογικούς εν αυτώ γινομένους αλλ αυτοσοφία αυτολόγος αυτοδύναμις ιδία του Πατρός εστιν αυτοφώς αυτοαλήθεια αυτοδικαιοσύνη αυτοαρετή και μην και χαρακτήρ και απαύγασμα και εικών και συνελόντι φράσαι καρπός παντέλειος του Πατρός υπάρχει και μόνος εστίν Υιος εικών απαράλλακτος του Πατρός 47 Τις ουν αν τις εξαριθμήσειε τον Πατέρα ίνα και του Λόγου τούτου τας δυνάμεις εξεύροι έστι γαρ ώσπερ του Πατρός Λόγος και σοφία ούτω και τοις γενητοίς συγκαταβαίνων γίνεται προς την του γεννήτορος γνώσιν και έννοιαν αυτοαγιασμός και αυτοζωή και θύρα και ποιμήν και οδός και βασιλεύς και ηγεμών και επί πάσι σωτήρ και ζωοποιός και φως και πρόνοια των πάντων τοιούτον άρα αγαθόν και δημιουργόν Υιόν έχων εξ εαυτού ο Πατήρ ουκ αφανή αυτόν τοις γενητοίς απέκρυψεν αλλά και οσημέραι τούτον αποκαλύπτει τοις πάσι δια της των πάντων δι αυτού συστάσεως και ζωής εν αυτώ δε και δι αυτού και εαυτόν εμφαίνει καθώς ο Σωτήρ φησιν Εγώ εν τω Πατρί και ο Πατήρ εν εμοί ώστε εξ ανάγκης είναι τον Λόγον εν τω γεννήσαντι και τον γεννηθέντα συν τω Πατρί διαιωνίζειν Τούτων δε ούτως εχόντων και ουδενός έξωθεν αυτού τυγχάνοντος αλλά και ουρανού και γης και πάντων των εν αυτοίς εξηρτημένων αυτού όμως άνθρωποι παράφρονες παραγκωνισάμενοι την προς τούτον γνώσιν και ευσέβειαν τα ουκ όντα προ των όντων ετίμησαν και αντί του όντως όντος Θεού τα μη όντα εθεοποίησαν τη κτίσει παρά τον κτίσαντα λατρεύοντες πράγμα πάσχοντες ανόητον και δυσσεβές όμοιον γαρ ως ει τις τα έργα προ του τεχνίτου θαυμάσειε και τα εν τη πόλει δημιουργήματα καταπλαγείς τον τούτων δημιουργόν καταπατοίη ή ως ει τις το μεν μουσικόν όργανον επαινοίη τον δε συνθέντα και αρμοσάμενον εκβάλλοι άφρονες και πολύ τον οφθαλμόν πεπηρωμένοι πως γαρ αν έγνωσαν όλως οικοδομήν ή ναύν ή λύραν μη ουχί του ναυπηγού εργασαμένου και του αρχιτέκτονος οικοδομήσαντος και του μουσικού συνθέντος ώσπερ ουν ο ταύτα λογιζόμενος μαίνεται και υπερέκεινα πάσης μανίας εστίν ούτως ου μοι δοκούσιν υγιαίνειν την διάνοιαν οι τον Θεόν μη επιγινώσκοντες και τον τούτου Λόγον μη θρησκεύοντες τον Σωτήρα των πάντων τον Κύριον ημών Ιησούν Χριστόν δι ου τα πάντα ο Πατήρ διακοσμεί και συνέχει και προνοείται των όλων εις ον συ την πίστιν έχων και το θεοσεβές ω φιλόχριστε χαίρε και εύελπις γίνου ότι της εις αυτόν πίστεως και ευσεβείας αθανασία και βασιλεία ουρανών εστιν ο καρπός μόνον εάν κατά τους αυτού νόμους η ψυχή κεκοσμημένη γένηται ώσπερ γαρ τοις κατ αυτόν πολιτευομένοις εστί το έπαθλον ζωή αιώνιος ούτω τοις την εναντίαν και μη την της αρετής ατραπόν οδεύουσιν αισχύνη μεγάλη και κίνδυνος ασύγγνωστος εν ημέρα κρίσεως ότι καίτοι γνόντες την της αληθείας οδόν εναντία ων έγνωσαν έπραξαν Η γνώση της αλήθειας για τον Θεό και τον κόσμο δεν είναι τόσο ανάγκη να έχει ως δασκάλους ανθρώπους Μπορεί από μόνη της να γίνει γνωστή Την καθιστούν γνωστή τα έργα της και κυρίως η διδασκαλία του Χριστού που την παρουσιάζει πιο λαμπρή κι από τον ήλιο Επειδή όμως ποθείς ν ακούσεις τα σχετικά μ αυτή τη γνώση έλα αγαπητέ μου να σου πω λίγα απ όσα γνωρίζω για τη χριστιανική πίστη Μπορείς βέβαια να τα μάθεις κι από την Αγία Γραφή αλλά κι απ άλλους αφού αγαπάς τη γνώση Η Αγία Γραφή όντας θεόπνευστη αρκεί από μόνη της να σου γνωρίσει την αλήθεια Υπάρχουν ακόμη γι αυτό το σκοπό και πολλά συγγράμματα των αγίων Πατέρων Όποιος τα μελετά θα μάθει την ορθή ερμηνεία της Γραφής Και θα πάρει τη γνώση που επιθυμεί Επειδή όμως δεν έχω στα χέρια μου τα συγγράμματα των Πατέρων οφείλω να σου πω και να σου γράψω όσα έμαθα από εκείνους Εννοώ βέβαια για την πίστη στο Σωτήρα Χριστό Έτσι κανείς δεν θα θεωρεί ανάξια λόγου τη χριστιανική μας διδασκαλία αλλά και ούτε θα την πιστεύει για ανόητη Διότι οι ειδωλολάτρες με πρόσχημα το σταυρό του Χριστού μας συκοφαντούν χλευάζοντας και κοροϊδεύοντας την πίστη μας Κι είναι εύκολο να γκρεμίσει κανείς τις ανόητες απόψεις τους για το σταυρό του Κυρίου Δεν βλέπουν τη δύναμη του σταυρού που διαδόθηκε σ όλο τον κόσμο Δεν βλέπουν πως με τη δύναμή του φανερώνονται σ όλους τα έργα του Θεού Δεν θα κορόϊδευαν το τόσο μεγάλο σημείο του σταυρού αν και οι ίδιοι είχαν στ αλήθεια παραδεχθεί τη θεότητα του Κυρίου Το αντίθετο μάλιστα κι αυτοί μαζί μας θα πίστευαν το Σωτήρα του κόσμου και θα παραδέχονταν ότι ο σταυρός δεν αποτελεί ζημιά αλλά μεγάλη ωφέλεια του κόσμου Διότι με τη σταύρωση του Κυρίου έσβησε η δύναμη της ειδωλολατρείας Ακόμη με το σημείο του σταυρού φυγαδεύεται κάθε ψεύτικη δύναμη του σατανά Με το σταυρό μόνο το Χριστό προσκυνάμε και χάρη σ αυτόν γνωρίζουμε και το Θεό Πατέρα Ντροπιάζονται οι αντίθετοι Ο σταυρός καθημερινά φωτίζει και αλλάζει μυστικά τις καρδιές των εχθρών του Μετά απ όλ αυτά πως μπορεί να ισχυρίζεται κάποιος ότι πρόκειται γι ανθρώπινο τέχνασμα και να μην παραδέχεται ότι αυτός που ανέβηκε στο σταυρό δεν είναι άνθρωπος αλλά ο Θεός Λόγος και Σωτήρας Κύριος Μου φαίνεται ότι οι συκοφάντες του σταυρού είναι σαν εκείνον που ενώ θαυμάζει το φως του ήλιου που φωτίζει όλη την κτίση κατηγορεί όμως τον ίδιο τον ήλιο όταν τον βλέπει σκεπασμένο με σύννεφα Και όπως το φως μας οδηγεί στο ανώτερό του τον ήλιο που είναι η πηγή του φωτός έτσι και η θεία γνώση που κατέκλυσε όλο τον κόσμο μας παραπέμπει υποχρεωτικά στον αίτιο και δημιουργό αυτού του κατορθώματος που δεν είναι άλλος από το Θεό και τον Υιό Λόγο του Θα μιλήσουμε όσο μας είναι δυνατό ελέγχοντας πρώτα την αμάθεια όσων δεν πιστεύουν Έτσι αφού αποδειχθούν τα ψέμματά τους θα λάμψει η αλήθεια από μόνη της Και συ άνθρωπέ μου που ασπάζεσαι την αλήθεια θα πάρεις θάρρος δεν διαψεύστηκες για την εμπιστοσύνη σου στο Χριστό Επειδή αγαπάς το Χριστό θέλεις και να συζητείς για Εκείνον Γι αυτό πιστεύω ακράδαντα ότι η γνώση για τον Χριστό και η πίστη σ Αυτόν αποτελεί το πολυτιμότερο αγαθό απ όλα Από την αρχή δεν υπήρχε κακία Ούτε και τώρα δεν υπάρχει μεταξύ των αγίων καθόλου μάλιστα Στη συνέχεια οι άνθρωποι δημιούργησαν την κακία και τη χρησιμοποιούν ο ένας εναντίον του άλλου Έτσι έφτασαν στο σημείο να πλάθουν στο νου τους τη φαντασία των ειδώλων Φαντάζονται να υπάρχουν αυτά που δεν υπάρχουν Διότι ο δημιουργός και βασιλέας του κόσμου Θεός που είναι πάνω από κάθε ανθρώπινη ύπαρξη και νόηση επειδή είναι αγαθός και υπέρκαλλος δημιούργησε τον άνθρωπο όμοιο με τη δική του εικόνα Τον δημιούργησε ο ίδιος ο Υιος του Θεού και Λόγος ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός Κατασκεύασε τον άνθρωπο όμοιο με τον εαυτό Του να μπορεί να μελετά και να γνωρίζει όλα τα δημιουργήματα Τον προίκισε με τη δυνατότητα να γνωρίζει την αϊδιότητα του Θεού Έτσι διατηρεί την ομοιότητα με το Θεό και ποτέ δεν ξεφεύγει από την ορθή αντίληψη για Εκείνον Έχοντας ο άνθρωπος τη Χάρη του Θεού δεν διακόπτει την κοινωνία με τους Αγίους Με τη δύναμη του Θεού ο άνθρωπος χαίρεται να συνομιλεί με το Θεό Ζει την ανώδυνη και ευτυχισμένη ζωή που δεν γνωρίζει θάνατο Τίποτε δεν τον εμποδίζει στη γνώση του Θεού Ανάλογα με τη καθαρότητά του βλέπει την εικόνα του Θεού Πατέρα δηλαδή τον Υιό Λόγο τον οποίο και εικονίζει Μένει κατάπληκτος από τη πρόνοια του Θεού για τον κόσμο Ο κατ εικόνα Θεού άνθρωπος ξεπερνά κάθε τι το αισθητό ακόμη και το ίδιο του το σώμα και ενώνεται νοητά με τα ουράνια θεία ενεργήματα Όταν ο ανθρώπινος νους ξεφύγει από τα αισθητά και δεν επιθυμεί τίποτε απ αυτά τα γήϊνα τότε υπερβαίνει τον εαυτό του και βρίσκεται στην αρχική κατάσταση της δημιουργίας πριν την πτώση Υπερβαίνει κάθε τι το ανθρώπινο και αισθητό μεταρσιώνεται και βλέπει τον Υιό Λόγο και μαζί και τον Πατέρα Του Χαίρεται σ αυτή τη θεοπτία και ανανεώνεται μέσα του ο θείος πόθος Συμβαίνει ό τι έγινε με τον πρώτο άνθρωπο που στα εβραϊκά ονομαζόταν Αδάμ Λέει η Αγία Γραφή ότι ο πρώτος άνθρωπος χωρίς ντροπή και με παρρησία είχε στραμμένο το νου του προς το Θεό Απολάμβανε με τους αγίους αγγέλους τη θεωρία των νοητών που ζούσαν σ εκείνο τον τόπο του παραδείσου όπως τον έλεγε μεταφορικά ο Μωϋσής Διότι η καθαρότητα της ψυχής είναι ικανή να καθρεπτίσει το Θεό μέσα της Το λέει και ο ίδιος ο Κύριος Ευτυχισμένοι όσοι έχουν καθαρή καρδιά διότι αυτοί θα δουν με τα ίδια τους τα μάτια το Θεό Έτσι λοιπόν όπως διηγηθήκαμε παραπάνω ο Δημιουργός έφτιαξε το ανθρώπινο γένος κι έτσι θέλει να μείνει για πάντα Οι άνθρωποι όμως παραμέλησαν τα υψηλά και αδιαφόρησαν για την σπουδή τους Αγάπησαν περισσότερο ό τι βρίσκεται κοντά τους και πιο κοντά τους είναι το σώμα και οι αισθήσεις του Έτσι λοιπόν απομάκρυναν το νου τους από τα πνευματικά και στράφηκαν προς τα σωματικά Η στροφή όμως του νου προς το σώμα και τα αισθητά οδήγησε σε απατηλή εκτίμηση του εαυτού τους Έπεσαν σε επιθυμία του εαυτού τους γιατί προτίμησαν τα ανθρώπινα από τα θεία Απορροφήθηκαν στ ανθρώπινα και δεν θέλουν να ξεφύγουν από τα γήϊνα Καταδίκασαν την ψυχή τους στις σωματικές ηδονές να είναι πάντα ταραγμένη και ζυμωμένη με τα πάθη Στο τέλος λησμόνησαν και την εξουσία με την οποία τους προίκισε ο Δημιουργός Και την αλήθεια για όλα αυτά μπορεί κανείς να τη διαπιστώσει από τη διήγηση της Αγίας Γραφής για τους πρωτοπλάστους Διότι και ο Αδάμ έως ότου είχε το νου στραμμένο προς το Θεό απέφευγε την ενασχόληση με τα γήϊνα Όταν όμως άκουσε τη συμβουλή του διαβόλου που είχε τη μορφή φιδιού και αποστάτησε από τη θέα του Θεού τότε στράφηκε εγωϊστικά προς τον εαυτό του Έτσι οι πρωτόπλαστοι έπεσαν στις σαρκικές επιθυμίες και αντιμετώπισαν τη γυμνότητα με πονηρία Γι αυτήν ένιωσαν ντροπή Δεν ένιωσαν ντροπή για την έλλειψη ενδυμάτων αλλά γιατί έχασαν την επαφή τους με το Θεό και στράφηκε ο νους τους προς τα πονηρά Η αποστασία από τη γνώση και τον πόθο του ενός και μοναδικού Θεού οδήγησε τους ανθρώπους σε διάφορες και επί μέρους σωματικές επιθυμίες Στη συνέχεια όπως συνήθως συμβαίνει οι επιμέρους και πολλές επιθυμίες δημιούργησαν μια καταναγκαστική μεταξύ τους εξάρτηση ώστε να φοβούνται να τις εγκαταλείψουν Γι αυτό το λόγο προκλήθηκαν στη ψυχή τους φόβοι δειλία ηδονές και γήϊνο φρόνημα Δεν θέλει να χάσει η ψυχή τις σωματικές επιθυμίες και γι αυτό φοβάται το θάνατο και το χωρισμό από το σώμα Και το χειρότερο όταν δεν ικανοποιούνται οι επιθυμίες της ψυχής τότε οδηγούν σε φόνους και αδικίες Ας εξηγήσουμε τον τρόπο που τα κάμει αυτά Η ψυχή μετά την αποστασία από τη θεωρία των θείων κάνοντας κατάχρηση των επιμέρους σωματικών επιθυμιών ευχαριστείται από την απόλαυση του σώματος Της άρεσε η ηδονή Πλανήθηκε και στη χρήση ονόματος του καλού Νόμισε ότι αυτή η ηδονή αποτελεί το όντως καλό Συνέβη κάτι παρόμοιο μ εκείνον που σάλεψε στο μυαλό νομίζει ότι θα φέρει την τάξη στην κοινωνία αν χρησιμοποιεί το ξίφος και τα όπλα ενάντια στους απειθείς Η ψυχή ερωτεύθηκε την ηδονή και άρχισε να την απολαμβάνει ποικιλότροπα Επειδή είναι ευκίνητη η ψυχή ακόμη κι όταν απομακρυνθεί από το καλό δεν χάνει την ευκινησία της Μόνο που τώρα δεν κινείται προς την αρετή ούτε προς τη θέα του Θεού Σκέφτεται τα ανύπαρκτα Σαν αυτεξούσια που είναι αλλοιώνει την εξουσία που έχει μέσα της και κάνει κατάχρηση σε ψεύτικες επιθυμίες Όπως μπορεί να στραφεί προς τα καλά μπορεί και το αντίθετο Η αποστροφή των καλών οδηγεί σίγουρα στη θεωρία των αντιθέτων Διότι ποτέ η ψυχή δεν σταματά να κινείται επειδή έχει στη φύση της την κίνηση Κατανοώντας το αυτεξούσιό της διαπιστώνει τη δυνατότητα που έχει να κινεί τα μέλη του σώματος και προς τα δύο και προς υπάρχοντα και προς τα μη υπάρχοντα Υπάρχοντα είναι τα καλά και μη υπάρχοντα είναι τα κακά Λέω τα υπάρχοντα καλά διότι έχουν το πρότυπό τους στο Θεό που είναι ο υπάρχων Και λέω τα μη υπάρχοντα κακά διότι τα έχει πλάσει η φαντασία των ανθρώπων γι αυτό είναι ανύπαρκτα Και συμβαίνει το εξής παράδοξο το σώμα έχει τα μάτια για να βλέπει τα δημιουργήματα και από την αρμονία της τάξης του σύμπαντος ν αναγνωρίζει το Δημιουργό παρόμοια έχει και αυτιά για ν ακούει τα λόγια του Θεού και τις εντολές Του το ίδιο έχει και χέρια για τις αναγκαίες εργασίες και για να τα υψώνει στη διάρκεια της προσευχής προς το Θεό Αντίθετα η ψυχή επειδή αποστάτησε από τη θεωρία των καλών και την κίνηση προς αυτά βρίσκεται σε πλάνη και κινείται προς τα κακά Έπειτα όπως είπα παραπάνω βλέποντας η ψυχή τις δυνατότητές της να κάνει κακή χρήση σκέφτηκε ότι μπορεί να κινήσει τα μέλη του σώματος και προς τα αντίθετα Με αποτέλεσμα το μάτι αντί να βλέπει τα δημιουργήματα να κινείται προς τις επιθυμίες Πιστεύει ότι κι αυτό μπορεί να το κάνει Νομίζει η ψυχή ότι εφόσον κινείται πιστοποιεί την αξία της και ότι δεν αμαρτάνει εφόσον κινεί τις δυνάμεις της Απατάται διότι δεν γνωρίζει ότι δημιουργήθηκε όχι απλά για να κινείται αλλά να κινείται σε όσα αρμόζει Σχετικά μ αυτό μαρτυρεί και ο λόγος του Αποστόλου Όλα επιτρέπονται αλλά δεν συμφέρουν όλα Η ανταρσία όμως των ανθρώπων δεν κοίταξε το συμφέρον και πρέπον αλλά τι μπορεί να κάνει έτσι κινήθηκε προς τα αντίθετα Γι αυτό κίνησε τα χέρια προς τα αντίθετα και άρχισε τους φόνους οδήγησε την ακοή σε ανυπακοή και τα υπόλοιπα μέλη του σώματος στη μοιχεία αντί για τη νόμιμη συζυγία Η γλώσσα κινείται αντί για ευλογίες σε βλασφημίες ύβρεις και επιορκίες Τα χέρια πάλι κινούνται στην κλοπή και τη χειροδικία των αδελφών Η όσφρηση ξέπεσε σε ποικίλα ερωτικά αρώματα Τα πόδια τρέχουν να χύσουν αίμα Το στομάχι δεν χορταίνει το μεθύσι και την πολυφαγία Συμπερασματικά όλα αυτά συνιστούν την κακία και την αμαρτία της ψυχήςΑιτία όλων αυτών των κακών δεν είναι άλλη από την απομάκρυνση από τα καλύτερα Συμβαίνει ό τι και με τον ηνίοχο που αδιαφορεί για τον σκοπό για τον οποίο οδηγεί τα άλογα στο στάδιο Διότι οδηγώντας χωρίς σκοπό οδηγεί τα άλογα απλά όπου μπορεί και μπορεί όπου θέλει Και πολλές φορές άλλοτε πέφτει πάνω στους περαστικούς και άλλοτε στους γκρεμούς Κατευθύνεται όπου τον παρασύρει η ταχύτητα των αλόγων Έχει την ψευδαίσθηση ότι τρέχοντας έτσι δεν αστοχεί στο στόχο του Διότι προσέχει μόνο το δρόμο και δεν αντιλαμβάνεται ότι ξέφυγε από το σκοπό του Όπως λοιπόν γίνεται με τον ηνίοχο έτσι και με την ψυχή που ξέφυγε από το δρόμο του Θεού και ικανοποιεί άπρεπα τα μέλη του σώματος Ή καλύτερα μαζί με το σώμα η ψυχή εξωθείται κι από τον εαυτό της ν αμαρτάνει και να κυοφορεί μέσα της το κακό Δεν αντιλαμβάνεται ότι έχασε το δρόμο της και βγήκε έξω από τον αληθινό σκοπό της Γι αυτόν το σκοπό είναι που λέει ο μακάριος και χριστοφόρος απόστολος Παύλος Επιδιώκω το σκοπό που δεν είναι άλλος από το βραβείο της ουράνιας πρόσκλησης του Ιησού Χριστού Έχοντας λοιπόν ο απόστολος ως στόχο πάντοτε το καλό ποτέ δεν ξέφυγε να κάμει τα κακό Ορισμένοι λοιπόν ειδωλολάτρες πλανήθηκαν από τον ορθό δρόμο και δεν γνώρισαν το Χριστό θεωρούν ότι το κακό υπάρχει αυθύπαρκτα Κάνουν διπλό σφάλμα Από τη μια θεωρούν ότι ο Θεός ως Δημιουργός δεν έπλασε τα όντα Γιατί αν η κακία είναι κι αυτή ον υπάρχει δηλαδή από μόνη της τότε δεν μπορεί ο Θεός να δημιουργεί τα όντα ό τι υπάρχει Διότι από την άλλη αν θεωρούν το Θεό δημιουργό των όντων πρέπει να Τον δεχθούν ότι είναι και δημιουργός του κακού Διότι γι αυτούς και το κακό ανήκει στα όντα έχει ύπαρξη Αυτό όμως είναι παράλογο και αδύνατο Διότι το κακό δεν προέρχεται κακό ούτε υπάρχει μέσα σ αυτό ούτε μέσω αυτού Γιατί το καλό δεν θα ήταν καλό αν είχε μικτή φύση ή ήταν αίτιο του κακού Δυστυχώς οι αιρετικοί ξέφυγαν από τη διδασκαλία της Εκκλησίας και πλανήθηκαν στην πίστη Αυτοί πιστεύουν λαθεμένα ότι το κακό έχει ύπαρξη αληθινή Κατασκευάζουν για τους εαυτούς τους εκτός από τον αληθινό Θεό Πατέρα του Χριστού έναν άλλο θεό Τον θεωρούν κι αυτόν αδημιούργητο και δημιουργό του κακού και κάθε κακίας Τον ταυτίζουν με το δημιουργό του κόσμου Εύκολα κανείς και από την Αγία Γραφή και με την κοινή λογική ανατρέπει τις πλάνες τους Διότι με τη λογική διατύπωσαν αυτές τις τρελές ιδέες Ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός στο ευαγγέλιό του πιστοποιεί τα λόγια του Μωϋσή ότι ένας είναι ο Θεός και Δημιουργός Και αλλού λέει Εσένα δοξάζω Θεέ Πατέρα που δημιούργησες τον ουρανό και τη γη Αν λοιπόν ένας είναι ο Θεός και ο ίδιος που δημιούρησε τη γη και τον ουρανό πως είναι δυνατό να υπάρχει άλλος θεός εκτός απ αυτόν Επίσης σε ποιό τόπο θα βρίσκεται αυτός ο άλλος δικός τους θεός αφού παντού και στον ουρανό και στη γη βρίσκεται ο μοναδικός αληθινός Θεός Πως είναι δυνατόν να υπάρχει άλλος δημιουργός των όντων όταν σύμφωνα με τη μαρτυρία του Σωτήρα δημιουργός των όντων είναι ο Θεός που είναι και Πατέρας του Κυρίου Ιησού Χριστού Εκτός πια αν υποστηρίξουν ότι μπορεί ο θεός του κακού να διεκδικεί και τα έργα του καλού Θεού για να υπάρχει μεταξύ τους ισότητα Αν όμως λένε κάτι τέτοιο πρόσεξε σε πόση ασέβεια πέφτουν Διότι μεταξύ ίσων δεν υπάρχει ανώτερο και καλύτερο Επειδή ανεξάρτητα από τη θέληση του ενός το άλλο υπάρχει Με αποτέλεσμα και η δύναμη και η αδυναμία και των δύο να είναι εξίσου ίδια Είναι ίση η δύναμή τους διότι με το υπάρχουν νικά το ένα τη θέληση του άλλου Και είναι ίδια η αδυναμία και των δύο διότι εξελίσσονται τα πράγματα ανεξάρτητα από τη θέληση του καθένα Ο καλός υπάρχει ανεξάρτητα από τη γνώμη του κακού το ίδιο και ο κακός υπάρχει ανεξάρτητα από τη θέληση του καλού Εξάλλου θα μπορούσε να πει κανείς και το εξής στους ειδωλολάτρες αν δημιουργήματα ανήκουν στον κακό θεό ποιό είναι το έργο του αγαθού Θεού Τίποτε άλλο εκτός από το ότι έφτιαξε το δημιουργό Και ποιό είναι το χαρακτηριστικό γνώρισμα του Θεού εφόσον δεν έχει έργα από τα οποία να τον γνωρίσουμε Διότι τον δημιουργό τον γνωρίζεις από τα έργα του Και πως είναι δυνατόν να υπάρχουν δύο αντίθετοι θεοί Τι είναι αυτό που τους ξεχωρίζει ώστε να υπάρχει ο ένας χωρίς τον άλλον Είναι αδύνατο να υπάρχουν συγχρόνως οι δυο θεοί εφόσον ο ένας αναιρεί τον άλλο ούτε και ο ένας μπορεί ν αναμειχθεί με τον άλλο επειδή η φύση τους είναι διαφορετική και αταίριαστη Αναγκαστικά θα εμφανιστεί μια τρίτη δύναμη που είναι κι αυτή θεός Και τι είδους φύση θα έχει αυτός ο τρίτος θεός καλή ή κακή Αδιευκρίνιστο Ένα είναι σίγουρο δεν μπορεί να έχει τη φύση και των δύο Συμπερασματικά αυτές οι θεωρίες είναι αβάσιμες Καιρός είναι να λάμψει η αλήθεια που πηγάζει από τη θεολογία της Εκκλησίας Κι αυτή είναι το κακό δεν προέρχεται από το Θεό ούτε υπάρχει μέσα Του ούτε το δημιούργησε από την αρχή ούτε αποτελεί μέρος της φύσης του Θεού Το δημιούργησαν οι άνθρωποι έχασαν την έννοια του καλού κι έτσι άρχισαν να φαντάζονται και να δημιουργούν σύμφωνα με τις επιθυμίες τους κι αυτά που δεν έφτιαξε ο Θεός Συμβαίνει ό τι και με τον ήλιο ενώ φέγγει και φωτίζει όλη τη γη με τη λαμπρότητά του αν εμείς κλείσουμε τα μάτια νομίζουμε ότι είμαστε στο σκοτάδι ενώ στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κι έτσι περπατάμε σαν τυφλοί στο σκοτάδι πέφτουμε κάτω και βαδίζουμε στο γκρεμό νομίζουμε ότι δεν υπάρχει φως αλλά σκοτάδι Νομίζουμε ότι βλέπουμε ενώ δεν βλέπουμε καθόλου Έτσι έκανε και η ψυχή των ανθρώπων Σφράγισε τα μάτια με τα οποία μπορεί να βλέπει το Θεό και επινόησε μέσα της το κακό μέσα στο οποίο κινείται Νομίζει ότι κάνει κάτι ενώ δεν κάνει τίποτε Διότι φαντάζεται πράγματα ανύπαρκτα Η ψυχή δεν είναι όπως τη δημιούργησε ο Θεός αλλά φαίνεται όπως η ιδια κατάντησε τον εαυτό της Τη δημιούργησε ο Θεός για να Τον βλέπει και να τη φωτίζει Εκείνη όμως προτίμησε στη θέση του Θεού τα φθαρτά και το σκοτάδι όπως λέει και το Άγιο Πνεύμα στην Αγία Γραφή ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο απλό εκείνος όμως διανοείται πολλούς ψευδείς λογισμούς Έτσι λοιπόν από την αρχή προέκυψε και διαμορφώθηκε η εφεύρεση και η επινόηση της κακίας Πρέπει όμως τώρα να διηγηθούμε πως ξέπεσαν οι άνθρωποι στη μανία της ειδωλολατρείας για να γνωρίζεις ότι η επινόηση των ειδώλων καθόλου δεν προέρχεται από το καλό αλλά από το κακό Κι αυτό που από την κατασκευή του είναι κακό με τίποτε δεν μπορεί να θεωρηθεί καλό διότι όλο είναι κακό Παρ όλ αυτά η ψυχή των ανθρώπων δεν αρκέστηκε στην επινόηση της κακίας και άρχισε να οδηγεί τον εαυτό της στα χειρότερα Επειδή συνήθισε στις ποικίλες ηδονές και λησμόνησε τα θεία ικανοποιούνταν μόνο στα σωματικά πάθη Αποβλέποντας μόνο στα παρόντα και την πρόσκαιρη καλοπέρασή τους πίστεψε ότι δεν υπάρχει τίποτε πέρα απ αυτά που βλέπουν τα μάτια Μόνο οι πρόσκαιρες σωματικές ηδονές είναι το καλό Αφού λοιπόν άλλαξε κατεύθυνση και λησμόνησε ότι είναι πλασμένη κατ εικόνα του αγαθού Θεού έφτασε στο σημείο να μην μπορεί να δει με τη δική της δύναμη το Λόγο του Θεού σύμφωνα με τον οποίο πλάστηκε Βγήκε έξω από το δημιουργικό σκοπό της και επινοεί και φαντάζεται τα ανύπαρκτα Με τη μαυρίλα των σωματικών επιθυμιών λέρωσε τον εσωτερικό της καθρέφτη στον οποίο μπορεί ν αντικατοπτριστεί η εικόνα του Θεού Πατέρα Έτσι η ψυχή δεν μπορεί να δει μέσα της αυτά που πρέπει Αποσπάται σε κάθε τι άλλο και βλέπει μόνον εκείνα που γίνονται αντιληπτά με τις αισθήσεις Για το λόγο αυτό η ψυχή κορεσμένη από κάθε σαρκική επιθυμία και ταραγμένη από τους λογισμούς που οι επιθυμίες προκαλούν αναπαριστά φανταστικά τον λησμονημένο Θεό με αισθητές παραστάσεις Έτσι ονοματίζει τα ορατά φαινόμενα με το όνομα του Θεού Εξυμνεί μόνον αυτά που η ίδια θέλει και τα θεωρεί ευχάριστα σ αυτήν Επομένως η κακία αποτελεί την αιτία της ειδωλολατρείας Πρώτα έμαθαν οι άνθρωποι να επινοούν σε βάρος τους την ανύπαρκτη κακία και στη συνέχεια έπλασαν για τον εαυτό τους τους ανύπαρκτους θεούς Όπως κάποιος βυθίστηκε στο βυθό και δεν βλέπει πλέον το φως ούτε όσα υπάρχουν στο φως τα μάτια του είναι στραμένα προς τα κάτω και τον σκεπάζει το νερό Επειδή βλέπει μόνο αυτά που είναι στο βυθό νομίζει ότι τίποτε εκτός από αυτά δεν υπάρχει θεωρεί ότι αυτά που βλέπει είναι τα πιο σπουδαία απ όλα που υπάρχουν Κατά παρόμοιο τρόπο από την αρχαία εποχή οι άνθρωποι παραφρόνησαν και βυθίστηκαν στις σαρκικές επιθυμίες και φαντασιώσεις λησμόνησαν το Θεό και τη λατρεία Του Έχοντας σκοτισμένο το νου ή το χειρότερο χωρίς καθόλου λογική πίστεψαν σαν θεούς τα αισθητά φαινόμενα Λάτρεψαν αντί για το Δημιουργό τα δημιουργήματα θεοποίησαν τ ανθρώπινα έργα στη θέση του Κυρίου και Θεού που τα έπλασε Σύμφωνα με το προηγούμενο παράδειγμα εκείνοι που βυθίζονται στο βυθό όσο κατεβαίνουν προς τα κάτω τόσο περισσότερο ορμούν σε πιο σκοτεινά και βαθιά νερά Έτσι έπαθε και το γένος των ανθρώπων Δεν έμπλεξαν σε μια απλή μορφή ειδωλολατρείας ούτε παρέμειναν στο στο αρχικό της στάδιο όσο περισσότερο καιρό έμεναν στο πρώτο στάδιο τόσες περισσότερες δεισιδαιμονίες σκαρφίζονταν Δεν χόρταιναν με τα πρώτα αλλά έμπλεκαν σε άλλες χειρότερες κακίες Πρόκοβαν στην αισχρότητα και επέκτειναν την ασέβεια πέρα από τον εαυτό τους Αυτό το ομολογεί και η Αγία Γραφή Όταν ο ασεβής προοδεύσει στο κακό τότε περιφρονεί και γίνεται χειρότερος Μόλις ο νους των ανθρώπων απομακρύνθηκε από το Θεό άρχισαν οι άνθρωποι να πέφτουν στους λογισμούς και τις σκέψεις Πρώτα έδωσαν θεϊκή τιμή στον ουρανό τον ήλιο τη σελήνη και τα άστρα τα πίστεψαν όχι μόνο ως θεούς αλλά τα θεώρησαν και ως δημιουργούς των άλλων δημιουργημάτων που έγιναν μετά απ αυτά Έπειτα οι άνθρωποι έπεσαν σε χειρότερους λογισμούς αποκάλεσαν θεούς τον αιθέρα τον αέρα κι όσα βρίσκονται σ αυτά Προχωρώντας ακόμη στην κακία λάτρεψαν ως θεούς ακόμη και τις συστατικές ιδιότητες των σωμάτων δηλαδή τη θερμότητα ψυχρότητα και υγρασία Το χειρότερο απ όλα ήταν όπως συμβαίνει μ αυτούς που πέφτουν ολοκληρωτικά στη γη και σύρονται στο χώμα σαν τα σαλιγκάρια Έτσι και οι πιο ασεβείς από τους ανθρώπους ξέπεσαν από τη θεωρία του Θεού και θεοποίησαν ανθρώπους ή ανθρωπομορφές άλλους ακόμη ζωντανούς και άλλους ήδη νεκρούς Ήδη όμως μηχανεύθηκαν κι άλλα χειρότερα και απέδωσαν το θείο και υπερκόσμιο όνομα του Θεού σε πέτρες ξύλα θαλάσσια ζώα και ερπετά της γης και σ αυτά ακόμη τα άγρια άλογα ζώα Απονέμουν σ αυτά όλες τις τιμές που αρμόζουν στο Θεό ενώ παράλληλα αποστρέφονται τον όντως αληθινό Θεό και Πατέρα του Χριστού Και μακάρι το θράσος των ανοήτων ανθρώπων να έφτανε ως αυτό το σημείο και να μην αναμειγνύονταν σε μεγαλύτερες ασέβειες Γιατί ορισμένοι τόσο ξέπεσαν και σκοτίσθηκαν στο νου ώστε να επινοούν και να θέλουν να θεοποιούν αυτά που είναι ανύπαρκτα και ούτε φαίνονται ανάμεσα στα δημιουργήματα Ανάμιξαν λογικά πλάσματα με άλογα έμπλεξαν πράγματα ανόμοια στη φύση τους και τα προσκυνούν ως θεούς Τέτοιοι είναι οι θεοί των Αιγυπτίων που έχουν κεφάλι σκύλου ή φιδιού ή γαϊδουριού ακόμη και ο θεός των Λιβύων Άμμωνας που έχει κεφάλι κριού Άλλοι πάλι διαίρεσαν τα μέρη του σώματος σε κεφάλι ώμο χέρια και πόδια και το καθένα ξεχωριστά το ανύψωσαν σε θεό και το προσκύνησαν Δεν τους έφτανε φαίνεται να λατρεύουν γενικά όλο το σώμα Άλλοι πάλι αύξησαν τόσο την ασέβειά τους ώστε θεοποίησαν ακόμη και την ηδονή και τις σαρκικές επιθυμίες που προκαλούν αυτές και την κακία και τις προσκυνούν Τέτοιοι θεοί είναι ο Έρωτας και η Αφροδίτη της Πάφου Άλλοι πάλι απ αυτούς σαν να φιλοδοξούν τα χειρότερα τόλμησαν ν ανυψώσουν ως θεούς τους άρχοντές τους ή και τους νεαρούς ερωμένους των αρχόντων το έκαναν ή προς τιμήν των αρχόντων ή από το φόβο της εξουσίας Για παράδειγμα στην Κρήτη είναι ο φοβερός Ζεύς στην Αρκαδία ο Ερμής στην Ινδία ο Διόνυσος στην Αίγυπτο η Ίσις ο Όσιρις και ο Ώρος και τώρα ο Αντίνοος ο νεαρός ερωμένος του Ρωμαίου αυτοκράτορα Αδριανού Αυτόν τον προσκυνούν διότι φοβούνται αυτόν που τους διέταξε να το κάνουν αν και γνωρίζουν πως είναι άνθρωπος και μάλιστα όχι σεμνός αλλά γεμάτος από ασέλγεια Διότι όταν ο Αδριανός επισκέφτηκε τη χώρα της Αιγύπτου και πέθανε εκεί ο δούλος του Αντίνοος που του ικανοποιούσε τα πάθη έδωσε εντολή να τον λατρεύουν ως θεό Ο Αδριανός λοιπόν ήταν ερωτευμένος με το δούλο ακόμη και μετά το θάνατο αυτού σε μας όμως έδωσε μια απόδειξη κι ένα επιχείρημα εναντίον κάθε μορφής ειδωλολατρεία ότι δηλαδή την εφεύραν οι άνθρωποι όχι για κανένα άλλο λόγο αλλά για τα πάθη τους Αυτό το μαρτυρεί από την Παλαιά Διαθήκη και η σοφία του Θεού που λέει Η επινόηση των ειδώλων έχει ως αιτία την πορνεία Και να μην απορήσεις ούτε να θεωρήσεις αναξιόπιστο αυτό που λέω αφού πριν από λίγο καιρό ίσως και μέχρι τώρα η σύγκλητος των Ρωμαίων αναγορεύει ως θεούς αυτούς που βασίλεψαν από τα αρχαία χρόνια νομοθετεί να προσκυνούν ως θεούς όλους αυτούς ή όποιους αυτή θέλει και αποφασίζει Οι συγκλητικοί όσους βέβαια βασιλείς τους μισούν τους κηρύσσουν φυσικούς εχθρούς τους και τους ονομάζουν κοινούς θνητούς όσους όμως συμπαθούν γι αυτούς

    Original URL path: http://in-ad.gr/index.php/paterikakeimena/4665-2012-03-23-13-29-17 (2016-02-13)
    Open archived version from archive

  • Αθανασίου του Μεγάλου: Απαγορεύει ο άγιος Αθανάσιος την τιμητική προσκύνηση κτισμάτων;
    ότι από την στιγμή που προσκυνήθηκε ο Χριστός ως Θεός και έπειτα δεν ήταν επιτρεπτό να προσκυνήσουν κανέναν άλλο άνθρωπο πλην του Χριστού που είναι Θεάνθρωπος καθώς επίσης κι ότι ο Θεόπνευστος Ιωάννης αυτός που έγραψε το πιο υψηλό και το πιο μεγαλήγορο κείμενο της Καινής Διαθήκης αλλά και όλης της Αγίας Γραφής το ευαγγέλιο με τα υψηλότερα θεολογικά νοήματα το ευαγγέλιο με τα περισσότερα παράδοξα λόγια και νοήματα ώστε φυσικώς και ανθρωπίνως δεν ήτο δυνατόν να έλθουν εις την διάνοιαν ανθρώπου έννοιες αδιανόητες κι ανεπινόητες ο ένας από τους τρεις που η εκκλησία απένειμε τον τίτλο ΘΕΟΛΟΓΟΣ ΔΕΝ ΗΞΕΡΕ ΤΗΝ ΒΑΣΙΚΟΤΕΡΑ ΤΩΝ ΕΝΤΟΛΩΝ ότι η προσκύνησις ανθρώπων απαγορεύεται ή ότι δεν υφίσταται πλέον Συμφώνως λοιπόν προς την ανωτέρω θέσιν ΟΥΤΕ ΕΙΚΟΝΕΣ αγίων προσώπων θα πρέπει να προσκυνούμε από την στιγμή που προσκυνήθηκε ο Χριστός ως Θεός και έπειτα δεν ήταν επιτρεπτό να προσκυνήσουν κανέναν άλλο άνθρωπο ή μόνον εις τους ζώντες αγίους απαγορεύεται η προσκύνησις ενώ εις τους τεθνεώτας δεν ισχύει η απαγόρευση Δια να μην μακρηγορήσουμε δεν θα αναφέρουμε περιστατικά εκ της εκκλησιαστικής ιστορίας που περιγράφουν απόδοσιν τιμής και προσκυνήσεως αγίων προσώπων απλώς θα αναφέρουμε ένα και μόνο χωρίον εκ της Καινής Διαθήκης το οποίον είναι αρκετό να καταρρίψει την ανωτέρω ερμηνείαν και να διαβεβαιώσει ημάς δια μίαν εισέτι φοράν ότι ο Ιωάννης γνωρίζει πολύ καλά τι ποιεί και πράττει ΟΡΘΩΣ που προσκυνάει τον άγγελον κι ο άγγελος από ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ αποποιείται την προσκύνησιν Ας διαβάσουμε λοιπόν το ΑΠΟΚ Γ 9 εις το οποίον ο Χριστός απευθύνεται εις τον άγγελον της Φιλαδελφείας λέγων ιδού δίδωμι εκ της συναγωγής του σατανά των λεγόντων εαυτούς Ιουδαίους είναι και ουκ εισίν αλλά ψεύδονται Ιδού ποιήσω αυτούς ίνα ήξουσιν και προσκυνήσουσιν ενώπιον των ποδών σου και γνώσιν ότι εγώ ηγάπησά σε Από το ανωτέρω χωρίο διαπιστώνουμε ότι όχι μόνο δεν στέκει ο ισχυρισμός ότι δεν ήταν επιτρεπτό να προσκυνήσουν κανέναν άλλο άνθρωπο πλην του Χριστού που είναι Θεάνθρωπος όπως ισχυρίζεται ο ανώνυμος χριστιανός αλλά ο ίδιος ο Θεάνθρωπος ΠΡΟΤΡΕΠΕΙ κι ΕΠΙΒΑΛΕΙ τρόπον τινά την προσκύνησιν των δικών Του αγίων ανθρώπων Με ΑΥΤΗ την προσκύνησιν που προτρέπει κι επιβάλει ο ίδιος ο Χριστός προσεκύνησε κι ο Ιωάννης τον άγγελο δις Βεβαίως το περιστατικό αυτό τής προσκύνησης τού Αγγέλου από τον Ιωάννη το έχουμε αναλύσει σε ξεχωριστό άρθρο και εκεί φαίνεται σαφώς η σωστή διάσταση τού περιστατικού και η ακριβής σημασία του Πέραν αυτού όπως ήδη δείξαμε πιο πάνω στον καιρό τού αγίου Αθανασίου βεβαίως συνηθιζόταν η προσκύνηση κτίσματος από κτίσμα κάτι που αναιρεί πλήρως την υπόθεση αυτή Γ Μια ερμηνεία για την υπεροχή τής φύσεως Υπό τινός άλλου Χριστιανού διετυπώθη η εξής ερμηνεία εις τον αινιγματικόν λόγον του ιερού πατρός Το παράδοξον εις τον παρόντα λόγον του Μεγ Αθανασίου είναι ότι παραλληλίζει την υπό των αγγέλων προσκύνησιν που δέχεται ο Υιός με την σχετικήν ή τιμητικήν προσκύνησιν που υφίσταται μεταξύ των ανθρώπων κι αυτό είναι το σημείο που έχει ταλανήσει πολλούς εξ ημών Υποννοεί ότι άν ο Υιός προσεκυνείτω ως υπερέχων τη δόξη τότε θα έπρεπε και οι άνθρωποι να κάνουν το ίδιο μεταξύ των Μα ΗΔΗ το κάνουν διότι η τιμητική προσκύνησις μεταξύ των κτισμάτων υφίστατο ΗΔΗ από την εποχή του Μεγ Αθανασίου Αυτό σημαίνει ότι ο Υιός προσκυνείται ως υπερέχων τη δόξη Τώρα όμως που προσκυνείται ως υπερέχων τη φύσει δεν δύνανται οι άνθρωποι να κάνουν το αυτό ούτε με σχετική έννοια Αύτη είναι όντως μία εξήγηση που προσεγγίζει κατά μεγάλο βαθμό το νόημα των λόγων του ιερού πατρός αλλά δια τοιαύτης εξηγήσεως φαίνεται ο ιερός πατήρ να αντιτίθεται εις την σχετικήν ή τιμητικήν προσκύνησιν που αποδίδεται εις άγια του Θεού πρόσωπα την οποίαν αυτός εμφανώς αποδέχεται εις έτερον λόγον του όπως δείξαμε πιο πάνω ή μάλιστα υπάρχει όπως επίσης δείξαμε ως αποδεκτή και στην ίδια την Αγία Γραφή κάτι που φυσικά ο άγιος το γνώριζε Άρα και αυτή η ερμηνεία έχει προβλήματα Δ Ερμηνευτικές προσπάθειες για τη λατρευτική προσκύνηση Επειδή λοιπόν η ανωτέρω ερμηνεία προσκρούει εις το πιστεύω του Μεγ Αθανασίου περί ΗΔΗ υπάρξεως και αποδοχής σχετικής η τιμητικής προσκυνήσεως δια τούτο και επροτάθη υπό του αυτού Χριστιανού μία πρωτότυπος εξήγησις προς ομαλοποίησιν και συμβιβασμόν όλων των ανωτέρων Η εξήγησις αύτη έχει ως εξής Εις αυτό το σημείον του λόγου του ιερού πατρός αρχίζει ο ερμηνευτικός σκόπελος κι ο ταλανισμός όλων ημών διότι με ποίαν έννοιαν θα εκλάβουμε ότι εννοεί την προσκύνησιν μεταξύ των υποβεβηκότων Εάν ο παραλληλισμός είναι απόλυτος τότε πρέπει να την εκλάβουμε με την λατρευτικήν έννοιαν διότι τοιαύτη είναι και η αντίστοιχος προσκύνησις των αγγέλων έναντι του Υιού Μίαν τέτοιαν όμως ερμηνείαν απορρίπτεται υπό του ιδίου ιερού πατρός εκ της συνεχείας του λόγου του Α λλ ο υκ έστιν ούτω κτίσμα γαρ κτίσματι ου προσκυνεί αλλά δούλος δεσπό την και κτ ίσμα Θεό ν Κτίσμα λοιπόν έτερον κτίσμα δεν προσκυνεί λατρευτικώς Απόδοσις λατρείας απαγορεύεται μεταξύ κτιστών όντων Λατρευτική προσκύνησις αποδίδεται ΜΟΝΟΝ από τον δούλο εις τον Δεσπότην και από το κτίσμα εις τον Θεόν Κι ερχόμεθα τώρα εις την δευτέραν ερμηνείαν Εάν ο παραλληλισμός δεν είναι απόλυτος τότε πρέπει να εκλάβουμε την προσκύνησιν με την σχετικήν έννοιαν δηλαδή με την έννοιαν της απόδοσης τιμής ευχαριστίας σεβασμού και ευλαβείας εις ανθρώπους που φέρουν κάποιο αξίωμα χωρίς αυτό το τελευταίο να ισχύει πάντα Τοιαύτα παραδείγματα συναντούμε άφθονα κατά την μελέτην της Αγίας Γραφής όρα Γεν ΚΓ 7 12 ΚΖ 28 29 ΜΒ 6 ΜΓ 25 27 MΔ 14 Γ ΒΑΣΙΛ Α 23 ΙΗ 7 Δ ΒΑΣΙΛ A 13 Β 15 A ΠΑΡΑΛ ΚΘ 20 ΑΠΟΚ Γ 9 Αλλά κι αυτού του είδους την προσκύνησιν φαίνεται να την απορρίπτει ο ιερός πατήρ εις την συνέχειαν του λόγου του φέρων μάλιστα ως επιχείρημα δύο περιστατικά εκ της Καινής Διαθήκης κατά τα οποία άνθρωποι δια λόγους τιμής ευλαβείας ή ευχαριστίας προσεκύνησαν άλλους ανθρώπους η αγγέλους ενώ οι τελευταίοι απεποιήθησαν την εν λόγω προσκύνησιν Και την απεποιήθησαν ΟΡΘΩΣ κατά τον ιερό πατέρα διότι κτίσμα γαρ κτίσματι ου προσκυνεί ΟΥΤΕ ΜΕ ΣΧΕΤΙΚΗ ή ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΕΝΝΟΙΑ αλλά δούλος δεσπό την και κτ ίσμα Θεό ν Και να μαστε μπροστά εις έναν ερμηνευτικόν σκόπελον που ούτε η μία ερμηνεία δένει ούτε η άλλη Και οι δύο εξηγήσεις δεν αποδίδουν ικανοποιητικώς το περιεχόμενο των λόγων του ιερού πατρός όσον αφορά το πιστεύω της Εκκλησίας περί σχετικής ή τιμητικής προσκυνήσεως αγίων προσώπων Και να από κοντά και οι αιρετικοί που αναζητούν πως και πως τέτοιες ρήσεις εις τα κείμενα των αγίων πατέρων δια να στηρίξουν πάνω εις αυτούς τις κακοδοξίες των και να είπουν ότι ακόμη και οι τελευταίοι συμφωνούν με τα πιστεύω των Εν προκειμένω με την απόρριψιν της σχετικής προσκυνήσεως αγίων προσώπων ακόμη κι από έναν πατέρα του αναστήματος και διαμετρήματος του Μεγ Αθανασίου Ε Η ερμηνεία τής προσποίησης Η επόμενη αυτή ερμηνευτική προσπάθεια υποθέτει ότι άγιος Αθανάσιος απλώς προσποιήθηκε ότι αποδέχεται την άρνηση τής προσκύνησης για να γίνει κατανοητός από τους συνομιλητές του Και η προσπάθεια αυτή καταγράφηκε ως εξής Ελπίζουμε να μην αναμένετε εκ της ημετέρας αναξιότητος να διεισδύσουμε εις το μυαλό του Μεγάλου αυτού ανδρός και να ανασύρουμε εις την επιφάνειαν τον κεκρυμμένο θησαυρό που περιέχει Μίαν μόνο σκέψιν θα τολμήσουμε να διατυπώσουμε και να παραδώσουμε εις την κρίσιν όσων κρίνουν άνευ επιπολαιότητος και εις την αγάπην όσων αγαπούν τον Ιησούν Χριστόν τον λόγο Του και τους εκ ζήλου ερευνητάς τού λόγου Του Η ελαχίστη εμπειρία που έχουμε αποκομίσει συζητώντας με ετεροδόξους από το 1990 μας έχει διδάξει ότι ο προβληματισμός τους είναι πιο έντονος ΟΧΙ όταν διατυπώνουμε τα Ορθόδοξα επιχειρήματα και δια τοιούτου τρόπου επιχειρούμε να καταρρίψουμε το σαθρό θρησκευτικόν των οικοδόμημα πιστεύω αλλά όταν αφωμοιωνόμεθα όταν γινόμεθα ΕΝΑ με το ιδικό τους πιστεύω και προσπαθούμε όχι πλέον με Ορθόδοξα επιχειρήματα αλλά σείοντας γκρεμίζοντας το δικό τους πιστεύω διατυπώνοντας επιχειρήματα βασιζόμενα εις την λογική τού δικού τους πιστεύω Καμιά φορά προκειμένου να φθάσουμε εις το επιθυμητόν αποτέλεσμα αναγκαζόμεθα να χρησιμοποιήσουμε χωρία της Γραφής με τον τρόπο που εκείνοι τα εννοούν και τα καταλαβαίνουν Θα φέρουμε ένα παράδειγμα για να γίνουμε πιο κατανοητοί Πεντηκοστιανοί Μάρτυρες του Ιεχωβά κι εν γένει διαμαρτυρόμενοι ισχυρίζονται ότι εμείς οι Ορθόδοξοι πλανώμεθα διότι μεταξύ των πολλών πλανών που έχουμε είναι και μία που λέγεται Νηπιοβαπτισμός Και χρησιμοποιούν ως επιχείρημα το χωρίο ΜΑΤΘ ΚΗ 19 20 Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη βαπτίζοντες αυτούς εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος διδάσκοντες αυτούς τηρείν πάντα όσα ενετειλάμην υμίν Έχοντας λοιπόν υπ όψιν όλα τα ανωτέρω προσποιούμεθα εις τον ετερόδοξον συνομιλητήν μας ότι κι εμείς έτσι το κατανοούμε το συγκεκριμένο χωρίο και του το αναλύουμε συμφώνως προς την επιφανειακήν του κι εκ πρώτης όψεως ερμηνείαν που φαίνεται ότι έχει αλλά και που δύναται ο συνομιλητής μας να καταλάβει Κι όταν εκείνος διαπιστώσει ότι πράγματι η ερμηνεία που πίστευε έως τώρα δεν είναι σωστή διότι δεν αποδίδει ορθώς το νόημα του χωρίου τότε τα πράγματα γίνονται λίγο πιο εύκολα ως προς την ορθήν εκ μέρους του συνομιλητού μας κατανόησιν της Γραφής και εις την αποκατάστασιν της αληθείας Μπορείτε να δείτε την ερμηνεία τού χωρίου αυτού και την προσποίηση αυτή στο σχετικό μας άρθρο Κατά συγκατάβασιν λοιπόν δεχόμεθα την εξήγησιν του ετεροδόξου ώστε δι αυτού του τρόπου να τον οδηγήσουμε εις το επιθυμητόν αποτέλεσμα Και εν προκειμένω ποίο είναι το επιθυμητόν αποτέλεσμα Ότι συμφώνως προς την λεπτομερήν ανάλυσιν που προηγήθη το συγκεκριμένον χωρίον του κατά Ματθαίον Ευαγγελίου όχι μόνον ενδείκνυται ως επιχείρημα κατά τού νηπιοβαπτισμού όπως νομίζουν οι παρερμηνεύοντες το μαθητεύσατε και τονίζοντες την προτεραιότητα αυτού ως προς το βαπτίζοντες αλλά αντιθέτως το αυτό χωρίον είναι επιχείρημα ΥΠΕΡ του νηπιοβαπτισμού Κι εδώ θα τολμήσουμε να διατυπώσουμε κάτι που ίσως χαρακτηρισθεί δυσμενώς υπό τινών Μήπως κι ο Μέγ Αθανάσιος ακολουθεί την ίδια τακτική Ενώ κατά βάθος γνωρίζει εκ των προτέρων ότι και τιμητική προσκύνησις υφίσταται μεταξύ των κτισμάτων κι ευχαριστιακή προσκύνησις υπάρχει και σεβασμού κι ευσεβείας προσκύνησις συνηθίζεται να τηρείται μεταξύ των ανθρώπων αλλά προκειμένου να πείσει τους Αρειανούς ότι ο Υιός προσκυνείται ΚΑΤ ΑΠΟΛΥΤΟΝ και ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΟΝ τρόπον που όμοιος ούτε συναντάται ούτε επιτρέπεται να υφίσταται μεταξύ των κτισμάτων προσποιείται την μη αποδοχήν της προσκυνήσεως μεταξύ κτιστών όντων προκειμένου να ισχυροποιήσει το επιχείρημά του υπέρ της μοναδικότητος της προσκυνήσεως που τυγχάνει ο Υιός παρά των αγγέλων Η τοιαύτη εξήγησις θα ήτο ικανοποιητικήν εις την περίπτωσιν κατά την οποίαν δεν θα υπήρχε κείμενον του αυτού πατρός που να μαρτυρεί ότι αποδέχεται ή έχει υπ όψιν του την σχετικήν ή τιμητικήν προσκύνησιν Αφ ης στιγμής έχουμε τοιαύτην μαρτυρίαν όπως παραπέμπουμε ανωτέρω και συναντούμε αυτήν εις τον Γ κατά Αρειανών Λόγον του όρα P G 26 σελ 332 τότε είμεθα υποχρεωμένοι να επιδοθούμε εις νέα έρευναν δι εύρεσιν νέας ικανοποιητικής ερμηνείας εις τον γρίφον των λόγων του ιερού πατρός ΣΤ Η ερμηνεία που θέλει τον υπερέχοντα να είναι ο Υιός Διετυπώθη δε η εξής μετάφρασις δια τον δυσνόητον τούτον λόγον του ιερ o ύ πατρός Εάν προσκυνούνταν Ο Υιός σαν κάποιος που υπερέχει στη δόξα από τους Αγγέλους θα έπρεπε και το καθένα από όσα βρίσκονται κάτω ως προς τη δόξα από αυτόν Υιόν να τον προσκυνούν ως υπερέχοντα στη δόξα από αυτά Εάν δηλαδή ο Υιός προσεκυνείτω υπό των αγγέλων ως λαμπρότερός των ήτοι ως κάποιο κτίσμα θα έπρεπε κι η υπόλοιπη κτίσις ή κάθε κτίσμα να τον προσκυνεί δια τον αυτόν λόγον ήτοι ως υπερέχοντα εις την δόξαν Αύτη όμως η μετάφρασις εγείρει ερωτήματα τινά 1 Η υπεροχή του Υιού ως προς την δόξα η ιδιότητα δηλαδή του πλέον ενδόξου κτίσματος μπορεί να γίνει και όνομα για τον Υιό Ονομάζων δηλαδή ο Μέγ Αθανάσιος τον Υιόν ΥΠΕΡΕΧΟΝΤΑ υπαινίσσεται ότι τον αποδέχεται τρόπον τινά συμφώνως όπως τον αποδέχονται και οι ετερόδοξοι 2 Το κείμενο λέγει τον υπερέχοντα προσκυνεί ν κι όχι προσκυνείν ΩΣ υ περέχοντα στην δόξα από τα κτίσματα όπως αποδίδει η ανωτέρω μετάφρασις 3 Εάν ο Υιός ήτο μόνο ένα λαμπερόν κτίσμα όπως τον απεδέχοντο οι Αρειανοί μπορεί να λεχθεί για την υπόλοιπη κτίση ότι ο Υιός υπερέχει αυτής ΜΟΝΟΝ ως προς την δόξαν Για τούς αγγέλους τρόπον τινά δύναται να λεχθεί διότι η δόξα που θα εχώριζε τον μεν Υιόν από τους δε ενδόξους αγγέλους δεν θα ήτο τεραστία Θα ήτο συγκρίσιμη Τώρα όμως όσον αφορά εις την κτίσιν δύναται να λεχθεί κάτι τέτοιο όταν ξέρουμε ότι η απόστασις που χωρίζει τους αγγέλους τον πνευματικό δηλαδή κόσμο από την υπόλοιπην κτίσιν τον υλικό δηλαδή κόσμο είναι μη συγκρίσιμη Πόσον μάλλον δε η απόστασις μεταξύ Υιού ως το λαμπρότερον κτίσμα και υπολοίπης κτίσεως 4 Εάν τελικά αποδειχθεί ότι ο υπερέχων δεν είναι ο Υιός τότε αυτομάτως η προσκύνησις των υποβεβηκότων δεν αναφέρεται εις τον Υιόν αλλά εις κάτι διαφορετικόν Κι αν τελικά αποδειχθεί κάτι τέτοιο τότε οι υποβεβηκότες δεν χαρακτηρίζονται έτσι εν συγκρίσει προς τον Υιόν αλλά ως προς έτερον τι 5 Ο Μέγας Αθανάσιος διατυπώνει μίαν υπόθεσιν έχουμε δηλαδή έναν υποθετικόν λόγον του μη πραγματικού κατά τον οποίον η υπόθεσις επηρεάζεται εκ της αποδόσεως Κι επειδή εν προκειμένω ο Υιός ΔΕΝ προσκυνείται υπό των ανθρώπων ως προς την δόξαν απόδοσις άρα ΟΥΤΕ το αυτό ισχύει και υπό των αγγέλων υπόθεσις Ο τρόπος προσκυνήσεως δηλαδή των αγγέλων ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ από τον τρόπο προσκυνήσεως των ανθρωπων Ήτοι οι άγγελοι προσκυνούν τον Υιόν όχι ως κτίσμα αλλά ως αληθινόν Θεόν επειδή η υπόλοιπη κτίσις Τον προσκυνεί κι αυτή με την ίδια ιδιότητα Κι αν ισχύει αυτό το συμπέρασμα τότε τι θα λεχθεί δια τον καιρόν της αγνοίας ΠΡΑΞ ΙΖ 30 τους μεν χρόνους της αγνοίας υπεριδών ο Θεός κατά τον οποίον ηγνοήτο η αληθινή λατρεία του Θεού υπό των πλείστων των ανθρώπων Τότε δεν προσεκυνείτο λατρευτικώς ο Υιός ήτοι ως αληθινός Θεός Όλον αυτόν τον καιρόν της αγνοίας ως ΤΙ προσεκυνείτο εάν η ορθή προσκύνησις λατρεία των αγγέλων εξηρτάτο εκ της ορθής πίστεως προσκυνήσεως λατρείας των ανθρώπων 6 Ο Μέγας Αθανάσιος προκειμένου να πείσει τους Αρειανούς ότι ο Υιός είναι φύσει και ουσία ανώτερος των αγγέλων μας μεταφέρει από την προσκύνηση που γίνεται υπό του πνευματικού κόσμου προς τον Υιόν εις την προσκύνησιν μεταξύ των κτισμάτων Παραλληλίζει την προσκύνησιν των αγγέλων με αυτήν των κτισμάτων Συμφώνως όμως προς την ανωτέρω μετάφρασιν με ποίον ομαλόν τρόπον επιτυγχάνεται η τοιαύτη μετάβασις Ποία η σχέσις της προσκυνήσεως που απέδωσε ο Ιωάννης εις τον άγγελον εις την Αποκάλυψιν και αυτής του Κορνηλίου εις τον Απόστολον Πέτρον με αυτήν των αγγέλων και των υποβεβηκότων και πώς τα δύο ανωτέρω παραδείγματα αποδεικνύουν το διάφορον και υπεροχότερον της φύσεως του Υιού 7 Παρατηρούμε ότι για να ευσταθήσει η ανωτέρω μετάφρασις πρέπει αναγκαστικώς να προστεθούν επεξηγηματικές λέξεις νοήματα δηλαδή που δεν υπάρχουν στο πρωτότυπον κείμενον όπως ως προς τη δόξα από αυτόν Υιόν στη δόξα από αυτά Δια όλους αυτούς τους ανωτέρω λόγους θα απορρίψωμεν την ανωτέρω μετάφρασιν και δεν θα συνταυτιστούμε με αυτήν 6 Η ορθή ερμηνεία τού χωρίου τού Μεγάλου Αθανασίου Επειδή λοιπόν η ορθή ερμηνεία και μετάφραση τού χωρίου τού αγίου πρέπει κατ ανάγκην να μην έχει ΚΑΝΕΝΑ από τα προβλήματα τών ανωτέρω ερμηνειών προχωρούμε σε μια ερμηνεία που όχι μόνο δεν έχει τα παραπάνω προβλήματα αλλά που δένει αρμονικά με τα γεγονότα και με όλα τα συμφραζόμενα τού λόγου τού αγίου ώστε να πείθει οριστικά ότι είναι αυτό ακριβώς που ήθελε να πει ο άγιος Α Ο σκοπός τής επιχειρηματολογίας τού αγίου κατά το συμφραζόμενο Ο Μέγ Αθανάσιος επιχειρεί να αποδείξει το διάφορον ή αλλιώς το ανώτερον της φύσεως του Υιού εν συγκρίσει με αυτή των αγγέλων με βάση την προσκύνησιν που εδέχετο κι ΑΠΕΔΕΧΕΤΟ ως Υιός προ της ενανθρωπίσεως και η οποία προσκύνησις και ΑΠΟΔΟΧΗ συνέχισε να υφίσταται και μετά την ενανθρώπισιν Ήδη στον προηγουμενο Α Λόγο του ο άγιος Αθανάσιος αναλύει λεπτομερώς πώς ο Υιός δεν συγκρίνεται κατά την δόξα με τους αγγέλους και με οποιοδήποτε άλλο κτίσμα αλλά είναι κρίττων που σημαίνει ασύγκριτα διαφορετικός Μπορείτε να δείτε μέρος τής ανάλυσης αυτής ΕΔΩ Και στα ίδια πλαίσια κινείται και σε αυτό τον λόγο του που εξετάζουμε Και εδώ θέλει να αποδείξει ότι ο Χριστός δεν προσκυνείται από τα άλλα κτίσματα ως υπερέχων τη δόξη σαν να συγκρίνεται μαζί τους αλλά με κρείττονα με ασύγκριτα ανώτερο τρόπο Ας επιχειρίσωμεν λοιπόν μίαν το κατά δύναμιν προσέγγισιν του βαθύτατου λόγου του ιερού πατρός Ε ι γαρ ως υπερέχων τη δόξη προσεκυνεί το έδει και έκαστον των υποβεβηκό των τον υπερέχοντα προσκυνεί ν Α λλ ο υκ έστιν ούτω κτίσμα γαρ κτίσματι ου προσκυνεί αλλά δούλος δεσπό την και κτ ίσμα Θεό ν Υπάρχει η γνώμη ότι με την φράσιν αλλ ουκ έστιν ούτω ο ιερός πατήρ εννοεί ότι δεν συμβαίνει έτσι με τους αγγέλους με την προσκύνησιν των αγγέλων Συνδέουν δηλαδή αυτήν την φράσιν με την υπόθεσιν του υποθετικού λόγου Ε ι γαρ ως υπερέχων τη δόξη προσεκυνεί το Άλλοι την συνδέουν με την επομένην φράσιν κτίσμα γαρ κτίσματι ου προσκυνεί Καθ ημάς η συγκεκριμένη φράσις συνδέεται με την απόδοσιν του υποθετικού λόγου έδει και έκαστον των υποβεβηκό των τον υπερέχοντα προσκυνεί ν Εις αυτό το συμπέρασμα μας βοηθάει να καταλήξουμε ο αντίστοιχος προηγηθείς υποθετικός λόγος του ιερού πατρός Α λλ ε ί περ κατ ά τους αιρετικούς κτίσμα μεν ή ποίημα ην ου χ ως εν δε των κτισμάτων δια το εν δόξη διαφέ ρειν α υτών έδει προς τα άλλα ποιήματα τη κατά το βέλτιον συγκρίσει σημαίνεσθαί τε παρά της Γραφής και δεί κνυσθαι α υτόν οίον έδει λέ γεσθαι α υτόν μείζονα αρχαγγέλων έδει εντιμό τερον των θρ όνων και λαμπρό τερον μεν ηλίου και σελήνης μείζονα δε των ουρανών Νυν δε ούτω μεν αυτός ου σημαίνεται Εδώ έχουμε άλλον έναν υποθετικόν λόγον και αυτός του μη πραγματικού επίσης με την βοήθειαν του οποίου αποδεικνύεται η υπεροχή και ανωτερώτης της φύσεως του Υιού εν συγκρίσει με την υπόλοιπην κτίσιν Λέγει ο Μέγας Αθανάσιος ότι εάν ο Υιός ήτο κτίσμα όπως πιστεύουν οι αιρετικοί τότε η Γραφή θα έπρεπε να τον συγκρίνει με τα άλλα κτίσματα αγγέλους αρχαγγέλους ήλιον σελήνη στερέωμα κτλ και να αναδεικνύεται το βέλτιον του Υιού Αλλά όμως τέτοιαν σύγκρισιν δεν ποιεί πουθενά η Γραφή Νυν δε ούτω μεν αυτός ου σημαίνεται Είναι εμφανής λοιπόν η αντιστοιχία και ο παραλληλισμός αυτής της εκφράσεως μετά της Α λλ ο υκ έστιν ούτω στο επίμαχο σημείο τού χωρίου Κι όπως η πρώτη μας λέει ότι δεν ισχύει η ΑΠΟΔΟΣΙΣ του υποθετικού λόγου διότι η Γραφή δεν ποιεί λόγον δια κάτι τέτοιο έτσι και η δευτέρα έκφρασις μας λέει ότι δεν ισχύει η ΑΠΟΔΟΣΙΣ του αντιστοίχου υποθετικού λόγου εις τον οποίον αναφέρεται Κι αφού η Γραφή

    Original URL path: http://in-ad.gr/index.php/paterikakeimena/4664-2012-03-23-13-24-56 (2016-02-13)
    Open archived version from archive

  • Αθανασίου του Μεγάλου: Η κτιστή ανθρώπινη φύση του Χριστού
    το ότι δηλαδή έγινε άνθρωπος μετά από μας και αδελφός μας εξαιτίας της ομοιότητας της σαρκός όμως και κατά τούτο λέγεται και είναι πρωτότοκος ημών επειδή με το να έχουν καταστραφεί όλοι οι άνθρωποι εξαιτίας της παραβάσεως του Αδάμ πρώτη απ όλες τις άλλες σώθηκε και απελευθερώθηκε η σάρκα εκείνου επειδή υπήρξε σώμα αυτού του Λόγου Υπήρξε φύσις ανθρώπινη ενωμένη με τον Λόγο Και έτσι πλέον εμείς με το να είμαστε σύσσωμοι σωζόμαστε όπως ακριβώς και εκείνη η ανθρώπινη φύση η σάρκα δηλαδή του Λόγου Με εκείνο λοιπόν το σώμα γίνεται ο Κύριος και οδηγός μας στην Βασιλεία των Ουρανών και προς τον Πατέρα Αυτού διότι λέγει Εγώ είμαι η Οδός Ιωάννης 14 ιδ 6 Και πάλι λέγει ότι εγώ είμαι η Θύρα Ιωάννης 10 ι 7 Και ότι Όλοι πρέπει να εισέλθουν δι Εμού μέσω Εμού Γι αυτό λοιπόν λέγεται και πρωτότοκος εκ των νεκρών όχι διότι αυτός πέθανε πρώτος πριν από εμάς αλλά διότι εμείς δηλαδή ο Αδάμ και οι απόγονοί του είχαν προαποθάνει αλλά διότι επειδή πήρε πάνω του το θάνατο χάριν ημών και τον κατήργησε αναστήθηκε αυτός πρώτος ως ανθρώπος και ανέστησε χάριν ημών την ανθρώπινη φύση στο σώμα του Ώστε λοιπόν επειδή εκείνος αναστήθηκε εν συνεχεία κι εμείς μετά από Εκείνον και εξαιτίας Εκείνου ανιστάμεθα εκ των νεκρών Ο Κύριός μας λοιπόν προηγήθηκε σ εμάς κατά την Ανάσταση και είναι για το ανθρώπινο γένος η Οδός και η Θύρα Εάν λοιπόν ονομάζεται και Πρωτότοκος της κτίσεως όπως για παράδειγμα στην προς Κολοσσαείς επιστολή 1 α 15 όμως δεν ονομάζεται πρωτότοκος σαν να εξισώνεται προς τα κτίσματα και σαν να είναι απλώς και μόνον χρονικά πρώτος προς αυτά Γιατί πώς είναι δυνατόν αυτό όταν βέβαια είναι αυτός και μονογενής Αλλά εξ αιτίας της συγκατάβασης του Λόγου προς τα κτίσματα λόγω της οποίας έχει γίνει και αδελφός πολλών Διότι βέβαια ο μονογενής είναι μονογενής επειδή δεν υπάρχουν άλλοι αδελφοί Γι αυτό λοιπόν σε κανένα σημείο των Αγίων Γραφών δεν έχει λεχθεί Πρωτότοκος του Θεού ούτε κτίσμα του Θεού Λέγονται όμως το μονογενής και ο Υιός και ο Λόγος και η Σοφία που αναφέρονται στον Πατέρα και είναι γνωρίσματα Αυτού Εθεσάμεθα γαρ την δόξαν Αυτού δόξαν ως Μονογενούς παρά Πατρός λέγει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης στο πρώτο κεφάλαιο του Ευαγγελίου του στίχο 14 και απέστειλεν ο Θεός τον Υιόν Αυτού τον Μονογενή ο ίδιος Ευαγγελιστής στην πρώτη του επιστολή τέταρτο κεφάλαιο και στίχο 8 Πάλι στον Ψαλμό 118ο σύμφωνα με την αρίθμηση της μετάφρασης των Εβδομήκοντα και στίχο 89 διαβάζουμε εις τον αιώνα Κύριε ο Λόγος Σου διαμένει Και πάλι στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο α 1 1 διαβάζουμε Εν αρχή ην ο Λόγος και ο Λόγος ην προς τον Θεόν Και πάλι στην πρώτη προς Κορινθίους Επιστολή 1 α 24 λέγει ο Απόστολος Παύλος Χριστός Θεού Δύναμις και Θεού Σοφία Αλλά και στο κατά Ματθαίον Ευαγγελίου 3 γ 17 και σε άλλα σημεία του ιδίου Ευαγγελίου και άλλων Ευαγγελίων έχουμε την φωνή του Πατρός να λέγει Ούτος εστιν ο Υιός μου ο αγαπητός Και από το ίδιο Ευαγγέλιο 16 ιστ 16 έχουμε την δήλωση Συ ο Χριστός ο Υιός του Θεού του Ζώντος Το δε πρωτότοκος αναφέρεται εις την προς την κτίσιν επιδειχθείσα συγκατάβαση διότι αυτής της κτίσεως ονομάστηκε πρωτότοκος Και το έκτισε που διαβάζουμε στο βιβλίο των Παροιμιών 8 η 22 Κύριος έκτισέ με αυτό λοιπόν το έκτισε πάλι αναφέρεται εις την προς τα κτίσματα Χάρη διότι χάριν αυτών κτίζεται ενανθρώπισε έλαβε την ανθρώπινη φύση Είναι με άλλα λόγια ο Υιός Μονογενής μεν λόγω της γεννήσεως Αυτού εκ του Πατρός όπως έχει λεχθεί Πρωτότοκος δε λόγω της προς τα κτίσματα συγκαταβάσεως και της μετά των πολλών αδελφοποιήσεως Γι αυτό εάν αυτά τα δύο ρητά αντίκεινται μεταξύ τους θα μπορούσε κανείς δίκαια να πει ότι υπερισχύει στον Λόγο μάλλον το ιδίωμα του Μονογενούς για το ότι δεν υπάρχει άλλος Λόγος ή άλλη Σοφία αλλά μόνο Αυτός είναι αληθινός Υιός του Πατρός Και μάλιστα όπως έχει λεχθεί στα προηγούμενα δεν έχει λεχθεί συνδεδεμένο με κάποια αιτία αλλά ανεξάρτητα το Ο Μονογενής Υιός ο Ων εις τον κόλπον του Πατρός Ιωάννης 1 α 18 Το δε Πρωτότοκος είναι συνδεδεμένο με την αιτία της κτίσεως την οποία ανέφερε και ο Απόστολος Παύλος όταν έλεγε ότι εν Αυτώ εκτίσθη τα πάντα δημιουργήθηκαν δηλαδή τα πάντα Κι αν πάλι όπως διαβάζουμε στο εδάφιο που μόλις αναφέραμε όλα τα κτίσματα εκτίσθησαν δι Αυτού εν Αυτώ εκτίσθει τα πάντα είναι φανερό ότι αυτός είναι διαφορετικός από τα πάντα απ όλα δηλαδή τα κτίσματα και δεν είναι κτίσμα αλλά Κτίστης των κτισμάτων Δεν ονομάσθηκε λοιπόν ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός πρωτότοκος επειδή γεννήθηκε εκ του Πατρός αλλά επειδή η κτίσις δημιουργήθηκε δι Αυτού Και όπως ακριβώς πριν από την δημιουργία αυτός ήταν ο Υιός διά του Οποίου έγινε η δημιουργία έτσι και πριν ονομασθεί πρωτότοκος όλης της κτίσεως αυτός ήταν επίσης ο Λόγος που ήταν εις Θεόν κι ήταν Θεός ο Λόγος όπως μας λέγει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης στην αρχή του Ευαγγελίου του Αλλά επειδή κι αυτό δεν το κατανόησαν οι αιρετικοί περιφέρονται και λέγουν τα εξής Εάν είναι πρωτότοκος όλης της κτίσεως είναι φανερό ότι κι αυτός είναι ένας εκ της κτίσεως Αυτό όμως είναι ανοησία Εάν είναι καθ ολοκληρίαν πρωτότοκος όλης της κτίσεως άρα όλης της κτίσεως είναι διαφορετικός Διότι δεν είπε ότι είναι πρωτότοκος των άλλων κτισμάτων για να μη νομισθεί ότι είναι σαν ένα από τα κτίσματα αλλά έχει γραφεί όλης της κτίσεως για να δειχθεί ότι είναι διαφορετικός από την κτίση Ο Ρουβήν για παράδειγμα δεν ονομάσθηκε πρωτότοκος όλων των τέκνων του Ιακώβ αλλά του ιδίου του Ιακώβ και των αδελφών Για να μη θεωρηθεί ότι είναι άλλος και δεν ανήκει στα παιδιά του Ιακώβ όπως διαβάζουμε στο βιβλίο της Γενέσεως λε 35 23 Αλλά και για τον Ίδιο τον Κύριο ο Απόστολος Παύλος δεν είπε για να γίνει πρωτότοκος όλων για να μη νομισθεί ότι φοράει σώμα ξένο από το δικό μας αλλά είπε πρωτότοκος μεταξύ πολλών αδελφών εν πολλοίς αδελφοίς εξαιτίας της ομοιότητος της σαρκός δηλαδή για την ανθρώπινη φύση που ανέλαβε Ρωμαίους 8 η 29 Εάν λοιπόν και ο

    Original URL path: http://in-ad.gr/index.php/paterikakeimena/4663-2012-03-23-13-22-41 (2016-02-13)
    Open archived version from archive

  • Αθανασίου του Μεγάλου: Ταυτίζει το Δευτερονόμιο 32/λβ: 18, τη λέξη: "κτίζω" με τη λέξη: "γεννώ";
    επειδή οι άνθρωποι φάνηκαν αχάριστοι γι αυτή τη φιλανθρωπία δια τούτο ο Μωυσής τους ονειδίζει και λέγει πρώτον μεν ταύτα Κυρίω ανταποδίδοτε Αυτά ανταποδίδετε εις τον Κύριο Έπειτα δε προσθέτει ουκ αυτός ούτός σου πατήρ εκτήσατό σε και εποίησέ σε και έκτισέ σε Είναι το επίμαχο χωρίο ο 6ος δηλαδή στίχος του 32 λβ κεφαλαίου του βιβλίου του Δευτερονομίου Και ύστερα πάλι λέγει έθυσαν δαιμονίοις και ου Θεω θεοίς οίς ουκ ήδεισαν καινοί και πρόσφατοι ήκασιν ους ουκ ήδεισαν οι πατέρες αυτών Θεόν τον γεννήσαντά σε εγκατέλιπες και επελάθου Θεού του τρέφοντός σε Δηλαδή εθυσίασαν στα δαιμόνια και όχι στον Θεό εις θεούς δηλαδή τους οποίους δεν γνωρίζουν Καινούργιοι που ενεφανίσθησαν προσφάτως τους οποίους δεν γνώριζαν οι πρόγονοί τους Και εγκατέλειψαν τον Θεό που τους τους γέννησε Δευτερονόμιο λβ 32 17 18 Ο Θεός λοιπόν όχι μόνον τους έκτισε ως ανθρώπους αλλά τους ονόμασε και υιούς διότι τους εγέννησε Διότι το γέννησε και αυτό είναι δηλωτικό του υιός καθώς λέει και δια του Προφήτου υιούς εγέννησα και ύψωσα Ησαϊας 1 α 2 Και γενικά όταν η Γραφή θέλει να σημάνει υιόν το εκφράζει όχι διά της λέξεως έκτισα αλλά οπωσδήποτε διά της λέξεως εγέννησα Και τούτο πάλι φαίνεται να λέγει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης όσοι δε έλαβον αυτόν έδωκεν αυτοίς εξουσίαν τέκνα Θεού γενέσθαι τοις πιστεύουσιν εις το όνομα αυτού οί ουκ εξ αιμάτων ουδέ εκ θελήματος σαρκός ουδέ εκ θελήματος ανδρός αλλ εκ Θεού εγεννήθησαν Ιωάννης 1 α 12 13 Είναι λοιπόν και εδώ πολύ ορθή η παρατήρηση το γενέσθαι με ένα ν το να γίνει δηλαδή κάποιος το λέει επειδή γίνονται αυτοί υιοί όχι κατά φύσιν αλλά κατά υιοθεσίαν Το δε εγεννήθησαν το είπε για το ότι έχουν λάβει και αυτοί τελείως το όνομα του υιού Αλλά ο λαός όπως λέγει ο προφήτης απαρνήθηκε τον ευεργέτη Ησαϊας 1 α 3 Αυτή όμως είναι η φιλανθρωπία του Θεού Ότι δηλαδή εκείνων των οποίων είναι Δημιουργός τους γίνεται αργότερα κατά χάριν και Πατήρ Γίνεται δε Πατήρ όταν οι άνθρωποι οι οποίοι έχουν δημιουργηθεί λάβουν όπως είπε ο Απόστολος στις καρδιές των το Πνεύμα του Υιού Αυτού το Οποίον κράζει Αββά ο Πατήρ Γαλάτας 4 δ 6 Αυτοί δε είναι εκείνοι οι οποίοι εδέχθησαν τον Λόγο και έλαβαν εξουσία από Αυτόν να γίνουν παιδιά του Θεού διότι κατ άλλον τρόπον δεν ήταν δυνατό να γίνουν υιοί αφού είναι εκ φύσεως κτίσματα Και ο μοναδικός αυτός τρόπος είναι να υποδεχθούν το Πνεύμα του φυσικού και πραγματικού Υιού Είπαμε λοιπόν προηγουμένως ότι στα χωρία που μας απασχολούν και που εξετάζουμε στη σημερινή εκπομπή από το βιβλίο του Δευτερονομίου έχει πολύ μεγάλη σημασία η σειρά με την οποία έχουν λεχθεί και έχουν τοποθετηθεί τα ρήματα Δηλαδή δεν αναφέρεται πρώτα το ρήμα γεννώ αλλά πρώτα τα ρήματα ποιώ και κτίζω κι ύστερα στη συνέχεια το ρήμα γεννώ Και μ αυτό υποδηλώνεται ακριβώς το ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε δημιουργήματα κτίσματα Ο Θεός εποίησε τον άνθρωπο Ύστερα από φιλανθρωπία του έδωσε τη δυνατότητα να γίνει κατά χάριν υιός Του έδωσε δηλαδή την δυνατότητα της υιοθεσίας Και επειδή η υιοθεσία είναι πραγματική γι αυτό και χρησιμοποιείται και το ρήμα γεννώ και στη συγκεκριμένη περίπτωση αλλά και στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο απ όπου διαβάσαμε το ανάλογο χωρίο 5 Η υιοθεσία της ανθρωπότητας εν Χριστώ Ιησού Γίνεται λοιπόν ο Θεός Πατήρ όταν οι άνθρωποι οι οποίοι ενωρίτερα έχουν δημιουργηθεί λάβουν όπως είπε ο Απόστολος Παύλος στις καρδιές τους το Πνεύμα του Υιού Αυτού το οποίο κράζει Αββά ο Πατήρ Και αυτοί είναι εκείνοι οι οποίοι εδέχθησαν τον Υιό και Λόγο του Θεού και έλαβαν εξουσία από αυτόν να γίνουν παιδιά του Θεού υποδεχόμενοι το Άγιο Πνεύμα το Πνεύμα δηλαδή του φυσικού και πραγματικού Υιού του Θεού Γι αυτό για να γίνει αυτό ο Λόγος σαρξ εγένετο Ιωάννης 1 α 14 Δηλαδή για να καταστήσει τον άνθρωπο ικανό να δεχθεί την Θεότητα Αυτή την έννοια είναι δυνατόν να πληροφορηθεί κανείς και από τον Προφήτη Μαλαχία ο οποίος λέγει ουχί Θεός είς έκτισεν ημάς ουχί πάντων υμών είς Πατήρ Δεν σας έκτισε ένας Θεός Δεν είναι ένας ο Πατήρ όλων σας Μαλαχίας 2 β 10 Και εδώ λοιπόν πάλι τοποθέτησε πρώτο το έκτισε και δεύτερο το Πατήρ για να δείξει και ο Προφήτης αυτός ότι εξ αρχής μεν είμεθα εκ φύσεως κτίσματα και είναι Κτίστης μας ο Θεός διά του Λόγου Αργότερα δε υιοποιούμεθα γινόμαστε υιοί κι έτσι ο Κτίστης Θεός γίνεται και Πατήρ ημών Λοιπόν το Πατήρ είναι ίδιον του Υιού και του Πατρός ίδιον είναι ο Υιός και όχι το κτίσμα Ώστε αποδεικνύεται και από αυτό ότι δεν είμαστε εμείς εκ φύσεως γιοί άλλα ο Υιός που βρίσκεται μέσα μας κι ότι δεν είναι πάλι ο Θεός εκ φύσεως Πατήρ ημών αλλά του εντός ημών ευρισκόμενου Λόγου δια του οποίου και διά των οποίων κράζομεν Αββά ο Πατήρ Ακριβώς δε όπως αυτό έτσι και ο Πατήρ σε κείνους που βλέπει τον Υιόν του αυτούς ονομάζει κι Αυτός γιούς και λέγει εγέννησε Επειδή ακριβώς το μεν γεννάν σημαίνει τον Υιό το δε ποιείν δηλώνει τα έργα για τούτο λοιπόν εμείς δεν γεννώμεθα πρώτα αλλά δημιουργούμεθα Διότι έχει γραφεί ποιήσωμεν άνθρωπον όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο βιβλίο της Γεννέσεως 1 α 26 Αργότερα δε με το να δεχθούμε την Χάρη του Αγίου Πνεύματος λεγόμεθα πλέον ότι και γεννώμεθα ότι δηλαδή έχουμε γεννηθεί Διά τούτο λοιπόν και ο Μέγας Μωυσής στην ωδή αυτή που αναφέρεται στο βιβλίο του Δευτερονομίου και από την οποία είναι τα επίμαχα χωρία που εξετάζουμε στη σημερινή εκπομπή έχει πει πρώτα το εκτίσατο και μετά το εγέννησε με τη σωστή σημασία ώστε να μην ακούσουν όσοι κακόδοξα ισχυρίζονται αυτά οι αιρετικοί δηλαδή το εγέννησε και λησμονήσουν την εξαρχής φύση αυτών αλλά να γνωρίζουν ότι εξ αρχής μεν είναι κτίσματα όταν δε λέγεται ότι οι άνθρωποι γεννώνται κατά χάριν ως υιοί δεν παύουν καθόλου να είναι πάλι κατά φύσιν δημιουργήματα 6 Η αντίστροφη πορεία γέννησης και κτίσης του Υιού Είπαμε λοιπόν προηγουμένως ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ήδη κατά φύσιν και πρώτα κτίσματα δημιουργήματα και ύστερα από φιλανθρωπία του Θεού έχουμε τη δυνατότητα να γινόμαστε και γιοι δηλαδή γεννήματα Το ότι

    Original URL path: http://in-ad.gr/index.php/paterikakeimena/4662--32-18-qq-qq (2016-02-13)
    Open archived version from archive

  • Αθανασίου του Μεγάλου:Ο Πατήρ είναι «Μείζων» του Υιού και ο Υιός «Κρείττων» των αγγέλων
    χρυσόν διότι η Σοφία είναι κρείσσων ανώτερη καλύτερη από πολύτιμα πετράδια Όλοι δε οι θησαυροί δεν μπορούν να συγκριθούν με αυτή κρείσσων γαρ σοφία λίθων πολυτελών παν δε τίμιον ουκ άξιον αυτής εστιν Παροιμίες 8 η 10 11 Ιδιαίτερα στο σημείο αυτό στο χωρίο αυτό από τις Παροιμίες είναι σαφής η διάκρισις ότι η λέξις κρείσσον χρησιμοποιείται όχι για να συγκρίνει αλλά για να διακρίνει Διότι από τη μια πλευρά λέγει ότι η Σοφία είναι κρείσσων από πολύτιμα πετράδια από θησαυρούς δηλαδή και στη συνέχεια λέει ότι οι θησαυροί δεν μπορούν να συγκριθούν με αυτή Το κρείσσον λοιπόν δεν χρησιμοποιείται συγκριτικά αλλά διακριτικά Δεν συγκρίνει ομοειδή όμοια πράγματα αλλά χρησιμοποιείται για να διαφοροποιήσει και για να καταστήσει σαφή τη διάκριση που υπάρχει ανάμεσα στα δύο Και διερωτάται ο άγιος Αθανάσιος λέγοντας Μήπως λοιπόν δεν είναι ετερούσια και διαφορετικά κατά την φύση η σοφία και οι λίθοι που προέρχονται από τη γη Και ποια είναι η συγγένεια μεταξύ των ουρανίων αυλών κρείσσων ημέρα μία εν ταις αυλαίς σου υπέρ χιλιάδας ποια είναι λοιπόν η συγγένεια μεταξύ των ουρανίων αυλών και των σπιτιών που βρίσκονται πάνω στη γη Ή ποια ομοιότητα έχουν τα αιώνια και τα πνευματικά με τα πρόσκαιρα και τα θνητά Και αυτό που λέγει το επισημαίνει ο προφήτης Ησαϊας Διότι ούτω λέγει ο Κύριος εις τους ευνούχους Όσοι θα τηρήσουν τα Σάββατά μου και εκλέξουν τα αρεστά εις εμέ και φυλάξουν σταθερώς την διαθήκη μου θα δώσω σ αυτούς εντός του οίκου μου και του τείχους μου λαμπρή θέση Θα τους δώσω όνομα αιώνιο που θα είναι κρείσσον από τους υιούς και τας θυγατέρας Και το οποίον δεν θα εκλείψει τάδε λέγει Κύριος τοις ευνούχοις όσοι αν φυλάξωνται τα σάββατά μου και εκλέξωνται α εγώ θέλω και αντέχωνται της διαθήκης μου δώσω αυτοίς εν τω οίκω μου και εν τω τείχει μου τόπον ονομαστόν κρείττω υιών και θυγατέρων όνομα αιώνιον δώσω αυτοίς και ουκ εκλείψει Ησαϊας 56 νστ 4 5 Επομένως λοιπόν ουδεμία συγγένεια υπάρχει μεταξύ του Υιού και των αγγέλων Και αφού δεν υπάρχει καμία συγγένεια για τούτο το κρείττων δεν ελέχθη συγκριτικώς αλλά διακριτικώς για τη διαφορά της φύσεως του Υιού προς την φύσιν των αγγέλων Αλλά και ο ίδιος ο απόστολος ερμηνεύοντας το κρείττων αναφέρει αυτό όχι σε κάτι άλλο αλλά στη διαφορά του Υιού προς τα δημιουργήματα με το να λέγει ότι αυτός μεν είναι Υιός τα δε κτίσματα είναι δούλα Και ότι ο μεν Υιός κάθεται μαζί με τον Πατέρα και στα δεξιά Αυτού οι δε δούλοι παραστέκονται σ Αυτόν και αποστέλλονται και υπηρετούν 5 Τα γενητά με ένα ν και τα γεννητά με δύο Εξετάζουμε το 4ο χωρίο του πρώτου κεφαλαίου της προς Εβραίους επιστολής που χρησιμοποιούν οι αιρετικοί προκειμένου να ισχυρίζονται ότι ο Υιός είναι δημιούργημα και όμοιος στη φύση με τους αγγέλους και όχι γνήσιος Υιός του Θεού Πατρός και συνεπώς Θεός κατά την φύση τοσούτω κρείττων γενόμενος των αγγέλων όσω διαφορώτερον παρ αυτούς κεκληρονόμηκεν όνομα Εξετάσαμε λοιπόν και είδαμε ότι σαφώς η λέξη κρείττων δεν χρησιμοποιείται συγκριτικά ώστε να εξισώσει την φύση του Υιού με την φύση των αγγέλων αλλά διακριτικά αντίθετα δηλαδή για να αποδείξει ότι υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στην φύση του Υιού και στην φύση των αγγέλων Αφού λοιπόν έχουν γραφεί μ αυτή τη σημασία αυτά δεν αποδεικνύεται από αυτό το χωρίο ότι ο Υιός είναι δημιούργημα αλλά μάλλον ότι είναι διαφορετικός μεν από τα δημιουργήματα γνήσιος όμως Υιός του Πατρός ευρισκόμενος εις τους κόλπους αυτού Διότι και αυτό που είναι εδώ γεγραμμένο δηλαδή το γενόμενος η άλλη λέξη δηλαδή στην οποία προσπαθούν να στηρίξουν την επιχειρηματολογία τους οι αιρετικοί και το γενόμενος αυτό γράφεται με ένα ν δηλαδή αυτός που έχει γίνει δεν εννοεί ότι ο Θεός είναι γενητός με ένα ν δηλαδή έχει γίνει είναι κατασκευασμένος είναι δημιουργημένος όπως νομίζουν εσφαλμένα οι αιρετικοί Εάν δηλαδή είχε πει ο απόστολος απλώς το γενόμενος και σταματούσε θα υπήρχε κάποια δικαιολογία στους αιρετικούς Επειδή όμως μίλησε προηγουμένως περί του Υιού και απέδειξε με ολόκληρη την περικοπή ότι είναι διαφορετικός από τα γενητά με ένα ν δηλαδή αυτά που έχουν γίνει τα δημιουργήματα για τούτο δεν έγραψε απλώς το γενόμενος αλλά συνέδεσε το κρείττων με το γενόμενος Και αυτό το έπραξε διότι θεώρησε ότι η λέξη αυτή δεν δείχνει τη διαφορά Γνώριζε δηλαδή ότι αν κανείς λέγει το γενόμενος για παραδεδεγμένο γνήσιο Υιό σαν να λέγει ότι δημιουργήθηκε εννοεί συγχρόνως και ότι είναι κρίττων Διότι το μεν γενητόν δεν διαφέρει είτε πει κανένας ότι δημιουργήθηκε είτε ότι κατασκευάστηκε εδώ το γεννητός με δύο ν που σημαίνει το προϊόν γεννήσεως το αποτέλεσμα γεννήσεως αυτός που έχει γεννηθεί τα γενητά όμως με ένα ν αυτά δηλαδή που έχουν γίνει επειδή είναι δημιουργήματα είναι αδύνατον να λέγονται γεννητά με δύο ν εκτός εάν αργότερα με το να κοινωνήσουν με τον γεννημένο Υιό λέγονται και αυτά ότι εγεννήθησαν όχι βέβαια ένεκα της δικής τους φύσεως αλλά εξ αιτίας της μετουσίας του Υιού εν τω Πνεύματι Και αυτό πάλι είναι γνωστό στην Αγία Γραφή η οποία για μεν τα δημιουργήματα τα γενητά δηλαδή με ένα ν λέγει όλα εδημιουργήθησαν δι Αυτού και άνευ αυτού δεν εδημιουργήθη τίποτα Πάντα δι αυτού εγένετο και χωρίς αυτού εγένετο ουδέ εν ό γέγονεν Ιωάννης 1 α 3 και τα πάντα εδημιούργησες εν σοφία πάντα εν σοφία εποίησας Ψαλμός 103 ργ 24 Ενώ για τους υιούς που γεννιούνται Εγένοντο όχι εγεννήθησαν τω Ιώβ υιοί 7 και θυγατέρες 3 Ιώβ 1 α 2 Και Αβραάμ δε ην 100 ετών ότε εγένετο όχι εγεννήθη αυτώ Ισαάκ ο υιός αυτού Γένεσις 21 κα 5 Και ο Μωυσής έλεγε Εάν γένονταί τινι υιοί εάν δηλαδή γίνουν σε κάποιον γιοι Έξοδος 21 κα 4 Επομένως εάν ο Υιός είναι διαφορετικός από τα δημιουργήματα και μοναδικό γέννημα και γνήσιο της ουσίας της φύσεως δηλαδή του Πατρός είναι μάταιη η δικαιολογία των Αρειανών και όλων των αντίστοιχων αιρετικών που πιστεύουν δηλαδή αυτή την ίδια κακοδοξία περί του Υιού Είναι λοιπόν μάταιη η δικαιολογία τους περί του γενόμενος της λέξης δηλαδή που χρησιμοποιείται από τον απόστολο στο Εβραίους 1 α 4 6 Η ειδωλολατρική προέλευση των Αρειανιστών

    Original URL path: http://in-ad.gr/index.php/paterikakeimena/4661--lr-lr- (2016-02-13)
    Open archived version from archive



  •